close Đăng nhập

Bị AI bịa thông tin phạm tội đánh bom, luật sư kiện Baidu đòi bồi thường tiền tỷ

Luật sư Lý Tiểu Lượng thắng kiện Baidu vì AI bịa nội dung sai lệch về phạm tội và án tù, dù công ty kháng cáo, tòa giữ nguyên phán quyết.

Công ty tìm kiếm hàng đầu Trung Quốc Baidu ra tòa và thua kiện vì AI mắc lỗi. Ảnh: Thepaper.
Công ty tìm kiếm hàng đầu Trung Quốc Baidu ra tòa và thua kiện vì AI mắc lỗi. Ảnh: Thepaper.

Luật sư bất ngờ thấy tin mình bị kết án tù vì…đánh bom

Luật sư Lý Tiểu Lượng hành nghề tại Nam Kinh, tỉnh Giang Tô khi tìm kiếm tên và chức vụ của mình trên ứng dụng di động và website của Baidu, phát hiện thấy phần “AI trả lời thông minh” của Baidu xuất hiện nội dung sai sự thật rằng: “Luật sư Lý Tiểu Lượng bị kết án 3 năm tù giam”.

Sau đó, ông đã kiện Baidu, yêu cầu bồi thường 1 triệu nhân dân tệ (khoảng 147.000 USD, hoặc 3,87 tỷ đồng). Tòa án Nhân dân quận Giang Bắc, Nam Kinh trong phiên sơ thẩm xác định Baidu đã xâm phạm danh dự của nguyên đơn và phán quyết công ty phải gửi thư xin lỗi bằng văn bản tới ông Lý.

Baidu đã kháng cáo với lý do “ảo giác AI (AI hallucination – tức AI tạo ra thông tin không có thật, sai logic hoặc không phù hợp với thực tế, nhưng nội dung lại có vẻ rất tự tin và hợp lý) là điều không thể dự đoán trước”, nhưng tòa phúc thẩm bác đơn và giữ nguyên phán quyết sơ thẩm. Do Baidu chưa thực hiện bản án, gần đây ông Lý Tiểu Lượng đã nộp đơn yêu cầu cưỡng chế thi hành án.

tin-sai.jpg
Thông tin của Baidu do AI tạo ra thể hiện rõ: "Luật sư Lý Tiểu Lượng bị nhận án tù giam 3 năm vì tội đánh bom". Ảnh: Thepaper.

Theo báo cáo của The Paper, bản án sơ thẩm cho biết vào năm 2024 ông Lý khi tìm kiếm các từ khóa như “luật sư Lý Tiểu Lượng”, “luật sư Lý Tiểu Lượng Nam Kinh”, “Lý Tiểu Lượng Giang Tô”... trên Baidu, thì phát hiện thấy tại các mục “AI trả lời thông minh”, “mọi người tìm kiếm”, “tìm kiếm liên quan”... đã xuất hiện nội dung hoàn toàn sai sự thật: “Luật sư Lý Tiểu Lượng bị kết án 3 năm tù. Theo kết quả tìm kiếm, bị cáo Lý Tiểu Lượng phạm tội đánh bom và bị tuyên phạt 3 năm tù giam”. Nội dung này còn đi kèm ảnh ông mặc áo choàng luật sư, đồng thời xuất hiện thêm các từ khóa liên quan như “số tiền vụ án”…

Tòa sơ thẩm nhận định rằng các từ gợi ý tìm kiếm, mục “mọi người tìm kiếm” và “tìm kiếm liên quan” chủ yếu được tạo ra dựa trên lịch sử tìm kiếm của người dùng, Baidu không trực tiếp biên tập nội dung nên không cấu thành vi phạm.

phan-quyet-toa-so-tham.png
Phán quyết của tòa sơ thẩm khẳng định hành vi của Baidu cấu thành xâm phạm danh dự và phải chịu trách nhiệm pháp lý. Ảnh: Thepaper.

Lỗi của AI nhưng doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm

Tuy nhiên, mục “AI trả lời thông minh” là nội dung do Baidu sử dụng công nghệ AI để xử lý và tạo sinh. Nội dung lại nhắm trực tiếp tới ông Lý Tiểu Lượng, chứa các cụm từ tiêu cực như “bị kết án”, “3 năm tù giam”, đủ để gây tổn hại đánh giá của xã hội đối với ông, nên cấu thành hành vi xâm phạm danh dự.

Sau phiên tòa, Baidu đưa ra giải trình rằng kết quả tìm kiếm AI có liên quan mật thiết đến từ khóa do nguyên đơn nhập vào. Công ty cho rằng thời điểm đó là giai đoạn đầu phát triển AI tại Trung Quốc, công nghệ còn hạn chế, và nội dung vi phạm mang tính “ngẫu nhiên rất cao” do hạn chế công nghệ.

Tuy nhiên, tòa sơ thẩm cho rằng nội dung vi phạm trong phần “AI trả lời thông minh” là kết quả Baidu sử dụng AI để xử lý, tổng hợp văn bản và hình ảnh. Các nội dung sai lệch, mang tính bôi nhọ đã chỉ đích danh ông Lý Tiểu Lượng, chứng tỏ Baidu có lỗi chủ quan và việc phát tán thông tin này đã gây tổn hại danh dự cho nguyên đơn. Vì vậy, hành vi của Baidu cấu thành xâm phạm danh dự và phải chịu trách nhiệm pháp lý tương ứng.

Ông Lý Tiểu Lượng yêu cầu Baidu đăng lời xin lỗi ở vị trí nổi bật trên website, nhưng tòa cho rằng hình thức gửi thư xin lỗi bằng văn bản phù hợp hơn. Tòa cũng bác yêu cầu bồi thường thiệt hại vật chất và tổn thất tinh thần vì nguyên đơn không cung cấp đủ chứng cứ chứng minh những thiệt hại.

Sau bản án sơ thẩm, Baidu tiếp tục kháng cáo. Trong phiên phúc thẩm, luật sư đại diện Baidu lập luận rằng hệ thống AI không thể dự đoán cách người dùng đặt câu hỏi và cũng không thể hoàn toàn tránh khỏi hiện tượng “ảo giác AI”. Họ còn cho rằng một số cách tìm kiếm của ông Lý Tiểu Lượng mang tính dẫn dắt.

Tuy nhiên, thẩm phán đã chất vấn rằng tại sao các nền tảng AI khác tại Trung Quốc như Doubao hay DeepSeek không xuất hiện kết quả tương tự như Baidu?.

luat-su-ly.jpg
Luật sư Lý Tiểu Tượng, người thắng kiện. Ảnh: Baidu.

Baidu phản hồi rằng mọi mô hình AI đều có khả năng sinh ra “ảo giác”, hiện tượng này mang tính bất định và công ty không thể dự đoán trước, do đó không nên bị coi là có lỗi. Baidu còn gọi đây là “vụ kiện xâm phạm đầu tiên liên quan tới mô hình AI lớn tại Trung Quốc”, cảnh báo nếu phán quyết được giữ nguyên có thể gây ảnh hưởng lớn tới ngành công nghiệp AI.

Về phía mình, ông Lý Tiểu Lượng phản bác rằng ông không chủ động tìm kiếm thông tin “mình bị kết án”, mà chỉ nhấp vào các từ khóa gợi ý do chính Baidu đề xuất.

Ngày 12/3/2026, Tòa án Trung cấp Nam Kinh đã bác đơn kháng cáo của Baidu và giữ nguyên phán quyết sơ thẩm. Tòa phúc thẩm cuối cùng xác định rằng dù nội dung AI tạo ra có tính ngẫu nhiên, nhưng trên thực tế đã gây tổn hại danh dự cho nguyên đơn. Dù Baidu sau đó có áp dụng biện pháp khắc phục, điều đó vẫn không đủ để miễn trách nhiệm pháp lý.

Ông Lý Tiểu Lượng cho biết Baidu đến nay vẫn chưa thi hành phán quyết. Gần đây ông đã nộp đơn yêu cầu cưỡng chế thi hành án lên tòa án khu Giang Bắc. Ngày 8/5, ông nhận được điện thoại từ cơ quan thi hành án thông báo vụ việc sắp được chính thức thụ lý.

Trước đó, Thepaper đã đưa tin một luật sư tại Bắc Kinh là ông Hoàng Quý Canh cũng đã kiện Baidu vì AI của công ty tự động tạo ra thông tin tiêu cực nghiêm trọng sai sự thật về ông. Hiện vụ kiện này vẫn chưa được tòa tuyên án.

Theo Thepaper

Thế giới