Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành thông báo kết luận của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc về công tác chuẩn bị năm học 2026-2027 và tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
Bên cạnh những kết quả đạt được, Tổng bí thư, Chủ tịch nước cho rằng công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027 chưa đáp ứng yêu cầu; tình trạng thừa, thiếu cục bộ giáo viên còn diễn ra ở nhiều nơi.
Đặc biệt, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học chưa đáp ứng yêu cầu; chi phí học tập, dạy thêm, học thêm, thi cử và tuyển sinh vẫn còn gây áp lực lớn cho gia đình và xã hội; còn tình trạng cạnh tranh vào trường công, trường chất lượng cao và việc chênh lệch chất lượng giữa các trường; môi trường giáo dục còn tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, văn hóa ứng xử và sức khoẻ tâm lý; bạo lực học đường diễn biến phức tạp.
Trong khi đó, quản lý giáo dục còn nặng hành chính; nhân lực chuyên trách về dữ liệu, chuyển đổi số, AI và an toàn thông tin còn thiếu, nhất là ở địa phương và các cơ sở giáo dục…
Về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027, Tổng bí thư, Chủ tịch nước đề cập khẩn trương đề xuất phương án biên chế, quản lý biên chế, chế độ, chính sách cho ngành giáo dục và đào tạo; linh hoạt điều động nhân sự, chấm dứt tình trạng thừa thiếu cục bộ, bảo đảm nguyên tắc "Ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên".
Tổng bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu nghiên cứu chuyển đổi cơ chế giao chỉ tiêu, biên chế "cứng" cho từng trường sang áp dụng biên chế linh hoạt, cho phép luân chuyển giáo viên giữa các trường trong cùng một địa bàn.
Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiên cứu việc phân cấp giao tổng biên chế cho địa phương tự chủ tuyển dụng và sử dụng dựa trên định mức thực tế học sinh/lớp.
Cùng với đó, Tổng bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo rà soát thực trạng đội ngũ công chức quản lý Nhà nước về giáo dục và đào tạo cấp ở xã và đề xuất phương án xử lý (hoàn thành trong quý III/2026).
Bộ Giáo dục được giao nghiên cứu cơ chế cho phép thí điểm nhiều mô hình quản trị đối với hệ thống trường công, trường tư trên cùng một địa bàn; nghiên cứu điều chuyển, giảm biên chế "quản lý giáo dục", tăng biên chế "trực tiếp giảng dạy" ...tùy điều kiện cụ thể, có thể tổ chức các trường có nhiều điểm trường.
Xử lý nghiêm tình trạng ép học thêm, gợi ý học thêm
Về cơ sở vật chất, Tổng bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Bộ Tài chính ban hành cơ chế, chính sách, hướng dẫn việc chuyển đổi công năng nhà công vụ, trụ sở cơ quan Nhà nước dôi dư thành cơ sở giáo dục, cơ sở y tế.
"Không để lãng phí, xuống cấp các công trình, trụ sở sau sắp xếp trong khi thiếu nơi vui chơi, học tập, khám chữa bệnh", Tổng bí thư, Chủ tịch nước nói.
Bên cạnh đó, các địa phương cần tháo gỡ vướng mắc về quỹ đất, thủ tục đầu tư xây dựng trường học tại địa bàn tăng dân số cơ học, đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới.
Tổng bí thư, Chủ tịch nước cũng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo hoàn thiện hồ sơ báo cáo cấp có thẩm quyền cho ý kiến đối với Đề án cải cách chính sách tiền lương, sớm xếp lương nhà giáo ở mức cao nhất trong thang bậc lương sự nghiệp; có cơ chế đặc thù để thu hút các chuyên gia giỏi, nhà khoa học đầu ngành tham gia giảng dạy, nghiên cứu.
Mặt khác, xây dựng cơ chế khuyến khích sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, giáo viên giỏi ở thành phố, đô thị luân chuyển công tác về các trường ở địa bàn nông thôn, vùng khó khăn.
Đặc biệt, Tổng bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo, chính quyền các tỉnh, thành phố tiến hành kiểm soát chi phí học tập, chấn chỉnh các hiện tượng tiêu cực trong dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích; công khai các khoản thu, chi trong nhà trường, không lạm dụng xã hội hoá giáo dục làm tăng các khoản đóng góp của phụ huynh hoặc thay cho phần ngân sách phải bảo đảm.
Xử lý nghiêm tình trạng ép học, gợi ý học, gây áp lực với học sinh và phụ huynh; đồng thời, nâng cao chất lượng giờ học chính khóa, giảm áp lực thi cử, minh bạch tuyển sinh, điều chỉnh chương trình phù hợp và cải thiện động lực của giáo viên.
Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang quản trị phát triển. Giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các ngành chiến lược của đất nước.
Một định hướng quan trọng khác là rà soát các quy định, định mức đã lạc hậu, cắt giảm thủ tục hành chính, báo cáo hình thức để giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn và tập trung cho học sinh.
