Phát triển tốt nhà cho thuê, nhu cầu mua nhà sẽ giảm
Chiều 25/5, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với UBND TP Hà Nội và các bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô.
Cuộc họp được tổ chức nhằm triển khai chỉ đạo của Tổng bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp và khu kinh tế.
Phát biểu kết luận, Thủ tướng nhấn mạnh phát triển nhà ở thương mại phù hợp khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước.
Theo Thủ tướng, định hướng ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê mà Tổng bí thư, Chủ tịch nước đã chỉ đạo mang ý nghĩa chiến lược và căn bản.
Thủ tướng cho rằng Hà Nội là đô thị đặc biệt, có tốc độ đô thị hóa nhanh nên được lựa chọn làm địa phương đi đầu, thí điểm mô hình phát triển nhà ở cho thuê để rút kinh nghiệm, hoàn thiện cơ chế chính sách trước khi nhân rộng ra các đô thị lớn và vùng kinh tế trọng điểm khác.
Theo đánh giá tại cuộc họp, thời gian qua công tác phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê đã đạt một số kết quả tích cực. Thể chế, chính sách từng bước được hoàn thiện; thủ tục đầu tư, xây dựng được đơn giản hóa; đối tượng thụ hưởng được mở rộng; nguồn cung nhà ở xã hội tăng đáng kể. Hà Nội cũng đã hoàn thành vượt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2025 và đang triển khai nhiều dự án cho giai đoạn tiếp theo.
Tuy nhiên, Thủ tướng thẳng thắn nhìn nhận thị trường nhà ở hiện còn lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu. Cơ cấu sản phẩm vẫn thiên về nhà ở thương mại để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn với giá phù hợp còn rất hạn chế. Nhiều tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế chính sách chưa đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.
Nhận định đây là những vấn đề không thể giải quyết trong một sớm một chiều nhưng phải bắt tay vào làm ngay, làm quyết liệt, không thể trì hoãn, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh một số quan điểm chỉ đạo lớn.
Thứ nhất, Thủ tướng yêu cầu chuyển mạnh tư duy về nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại, sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê với giá hợp lý được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân.
“Nếu chúng ta phát triển tốt phân khúc nhà ở cho thuê thì sẽ lan tỏa tới các phân khúc khác, nhu cầu sở hữu nhà cũng sẽ giảm rất nhiều”, Thủ tướng nói.
Thứ hai, Thủ tướng khẳng định Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết.
Thứ ba, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu phát triển nhà ở cho thuê phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư.
Thủ tướng nhấn mạnh cần ưu tiên gắn nhà ở cho thuê với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng, hạ tầng đồng bộ.
Thứ tư, theo người đứng đầu Chính phủ, cần huy động đa dạng nguồn lực. Thủ tướng cho rằng nguồn vốn Nhà nước rất quan trọng nhưng không chỉ trông chờ vào ngân sách, mà cần tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng.
Thứ năm, Thủ tướng khẳng định kiên quyết, kiên trì xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả; đồng thời kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các đối tượng hưởng chính sách ưu tiên. Thủ tướng nhấn mạnh quan điểm kiên quyết ngăn chặn trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.
Nêu định hướng về giải pháp, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, tiên phong, khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn và quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê.
Việc này phải báo cáo Thủ tướng trong tháng 6.
Dự án nhà ở thương mại phải dành tỷ lệ nhất định xây nhà cho thuê
Hà Nội cũng được yêu cầu chủ động rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng.
Một mục tiêu quan trọng được Thủ tướng nhấn mạnh là phấn đấu khởi công một số dự án trong tháng 6; sử dụng linh hoạt nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền theo hướng Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp chuyên nghiệp vận hành.
Nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là vấn đề có tính chất quyết định, Thủ tướng lưu ý nghiên cứu kỹ định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm: Nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách.
Đồng thời, Thủ tướng gợi ý một số nội dung cụ thể như nghiên cứu chính sách thuê nhà 15-20 năm và dài hơn; các dự án nhà ở thương mại phải dành một tỷ lệ nhất định để xây nhà cho thuê.
Cùng với đó, Thủ tướng cho rằng cần đề xuất cơ chế tài chính cụ thể để Nhà nước tham gia và các phương án, hình thức đầu tư phù hợp để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư, phát triển nhà ở cho thuê dài hạn.
Đối với Bộ Xây dựng, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương đề xuất cơ chế, chính sách tổng thể phát triển nhà ở cho thuê; nghiên cứu định hướng phân loại nhà ở thành 4 nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng được giao chủ trì sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản theo định hướng mới; hoàn thiện báo cáo trình cấp có thẩm quyền trong tháng 7/2026 và trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.
Ngân hàng Nhà nước được giao nghiên cứu cơ chế tín dụng ưu đãi cho các dự án nhà ở cho thuê dài hạn với lãi suất ổn định, thời gian vay phù hợp chu kỳ hoàn vốn của dự án.
Phát triển nhà ở cho thuê, theo Thủ tướng, là một việc khó, rất thách thức. Đây không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề an sinh xã hội, vấn đề niềm tin của Nhân dân vào sự quan tâm, chăm lo của Đảng, Nhà nước. Nếu chúng ta quyết tâm và triển khai đồng bộ, quyết liệt các giải pháp, Thủ tướng khẳng định chắc chắn sẽ thành công.
