Dịch Ebola đang khiến thế giới lo ngại khi số ca tử vong tại châu Phi tăng nhanh chỉ trong thời gian ngắn.
Theo WHO, tính đến ngày 22/5, Công Gô có 750 trường hợp nghi nhiễm, trong đó có 177 ca tử vong. Uganda xuất hiện 2 ca bệnh xâm nhập từ Công Gô, 1 đã tử vong.
WHO xác định đợt bùng phát Ebola do chủng Bundibugyo là “sự kiện y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế”. Đáng chú ý, chủng virus này hiện chưa có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu.
Nguy cơ lây lan xuyên biên giới
WHO cảnh báo đợt bùng phát hiện nay có nhiều yếu tố nguy hiểm hơn các đợt Ebola trước đây.
Trước hết, nhiều chùm ca tử vong xuất hiện trong cộng đồng với triệu chứng phù hợp Ebola nhưng chưa xác định rõ nguồn lây.
Đặc biệt, việc 4 nhân viên y tế tử vong liên tiếp cho thấy nguy cơ lây nhiễm ngay trong cơ sở khám, chữa bệnh, phản ánh những lỗ hổng trong kiểm soát nhiễm khuẩn và phòng hộ y tế.
WHO cũng cho rằng hiện chưa thể xác định chính xác số người nhiễm thực tế, phạm vi lây lan cũng như mối liên quan dịch tễ giữa các ca bệnh. Điều này đồng nghĩa dịch có thể đã lan rộng hơn số liệu công bố.
Một dấu hiệu đáng báo động khác là tỷ lệ mẫu bệnh phẩm dương tính rất cao. Trong 13 mẫu được xét nghiệm tại nhiều khu vực khác nhau ở Công Gô, có tới 8 mẫu dương tính với Ebola chủng Bundibugyo.
Cùng với đó là sự xuất hiện ngày càng nhiều chùm ca tử vong tại tỉnh Ituri, làm dấy lên lo ngại số ca thực tế lớn hơn nhiều báo cáo hiện tại.
Đặc biệt, WHO xác nhận đã ghi nhận nguy cơ lây lan xuyên biên giới khi Uganda xuất hiện ca bệnh xâm nhập từ Công Gô.
Việt Nam kích hoạt hệ thống ứng phó toàn quốc
Báo cáo lãnh đạo cấp cao, Bộ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh không thể loại trừ khả năng Ebola xâm nhập. Ngay sau khi WHO phát cảnh báo quốc tế ngày 17/5, Bộ Y tế đã kích hoạt hàng loạt biện pháp ứng phó trên quy mô toàn quốc.
Một trong những động thái đầu tiên là rà soát toàn bộ hệ thống hướng dẫn chuyên môn liên quan đến Ebola.
Việt Nam hiện có đầy đủ quy trình giám sát, chẩn đoán, điều trị, phòng chống lây nhiễm cũng như quy định vệ sinh trong mai táng, hỏa táng đối với bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.
Ngành y tế cũng đồng loạt tăng cường giám sát tại cửa khẩu, cơ sở khám chữa bệnh và cộng đồng. Các địa phương được yêu cầu phối hợp với cơ quan xuất nhập cảnh rà soát người trở về từ vùng dịch ở Công Gô và Uganda, đồng thời hướng dẫn tự theo dõi sức khỏe trong vòng 21 ngày.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết Bộ Y tế đã liên tục họp với Văn phòng WHO tại Việt Nam để cập nhật diễn biến dịch, đánh giá nguy cơ và điều chỉnh các biện pháp ứng phó phù hợp.
Các Viện Vệ sinh dịch tễ và Pasteur trên toàn quốc được đặt trong trạng thái sẵn sàng cao, chuẩn bị lực lượng đáp ứng nhanh, hỗ trợ địa phương lấy mẫu, xét nghiệm và xử lý ca bệnh nếu phát hiện ca nghi nhiễm.
Theo Bộ trưởng Y tế, Việt Nam hiện đã có năng lực xét nghiệm xác định virus Ebola bằng kỹ thuật giải trình tự gene. Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP.HCM đều có phòng xét nghiệm an toàn sinh học cấp III, đủ điều kiện xử lý các mẫu bệnh phẩm nguy hiểm.
Sinh phẩm xét nghiệm đặc hiệu theo hướng dẫn của WHO cũng đang được vận chuyển về Việt Nam.
Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục tổ chức tập huấn chuyên sâu về giám sát, điều trị, kiểm soát nhiễm khuẩn Ebola cho toàn bộ hệ thống y tế; mời chuyên gia từng trực tiếp chống dịch Ebola quốc tế chia sẻ kinh nghiệm thực chiến.
Ngành y tế cũng sẽ tăng cường kiểm tra năng lực sẵn sàng tại các địa phương, củng cố hệ thống xét nghiệm, đảm bảo trang thiết bị phòng hộ cho nhân viên y tế và tiếp tục cập nhật quy trình chuyên môn theo khuyến cáo mới nhất của WHO.
Việc Bộ trưởng Bộ Y tế báo cáo Tổng Bí thư, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội và Thường trực Ban Bí thư cho thấy Việt Nam đang theo dõi rất sát diễn biến Ebola toàn cầu, đồng thời đặt hệ thống y tế vào trạng thái chủ động cao để ngăn nguy cơ dịch xâm nhập.
