Số ca tăng dựng đứng, trẻ nhỏ thành “tâm dịch”
Sáng nay, 29/3, Bộ Y tế phát công văn hỏa tốc yêu cầu toàn hệ thống y tế siết chặt kiểm soát bệnh tay chân miệng – tín hiệu cho thấy dịch bệnh không còn ở mức cảnh báo thông thường.
Theo ông Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, chỉ trong chưa đầy 3 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận 25.094 ca mắc, cao gấp 5 lần so với cùng kỳ năm 2025, trong đó có 4 trường hợp tử vong.
Đáng chú ý, khu vực phía Nam chiếm tới 71,9% tổng số ca bệnh với hơn 18.000 trường hợp. Trẻ từ 1–5 tuổi gần như trở thành “tâm dịch” khi chiếm tới 92,7% số ca mắc. Với hệ miễn dịch chưa hoàn thiện, nhóm này có nguy cơ chuyển nặng nhanh, thậm chí biến chứng nguy hiểm nếu phát hiện muộn.
Tại Bệnh viện Nhi Đồng 1 và Bệnh viện Nhi Đồng 2, số bệnh nhi nhập viện đang tăng dồn dập, nhiều ca nặng xuất hiện cùng lúc, đẩy áp lực điều trị lên mức cao.
Nguy cơ quá tải và ổ dịch ngay trong bệnh viện
Trước diễn biến này, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh yêu cầu các bệnh viện và Sở Y tế trên toàn quốc khẩn trương chuẩn bị nhân lực, giường bệnh, thuốc và thiết bị để tránh rơi vào thế bị động.
Ông Khoa nhấn mạnh yêu cầu siết chặt quy trình phân loại, thu dung và điều trị, đặc biệt phải tổ chức khám sàng lọc ngay từ đầu, phát hiện sớm ca nặng để can thiệp kịp thời, hạn chế tối đa biến chứng.
Đáng lo ngại, nguy cơ lây nhiễm chéo trong bệnh viện được cảnh báo ở mức cao, khi các cơ sở điều trị hoàn toàn có thể trở thành ổ dịch.
Vì thế, bên cạnh việc điều trị, bài toán thông tin dịch tễ cũng được đặt trong tình trạng khẩn. Cục Quản lý Khám, chữa bệnh yêu cầu các đơn vị cập nhật đầy đủ, kịp thời dữ liệu ca bệnh, tránh tình trạng chậm báo cáo khiến công tác điều hành chống dịch rơi vào thế bị động.
Đồng thời, ngành y tế phải tăng tốc truyền thông để người dân nhận diện sớm dấu hiệu bệnh, hiểu rõ đường lây và chủ động phòng ngừa. Trong bối cảnh trẻ nhỏ chiếm đa số ca mắc, mỗi gia đình trở thành một “chốt chặn” quan trọng trong kiểm soát dịch.
Với tốc độ tăng hiện nay, nếu không kiểm soát chặt từ tuyến cơ sở, làn sóng ca nặng có thể dồn lên tuyến cuối trong thời gian ngắn – và khi đó, hệ thống y tế sẽ phải trả giá bằng chính khả năng chống đỡ của mình.
Cách nhận biết và phòng tránh
Theo các chuyên gia, virus EV71 chiếm khoảng 25% trong các mẫu giám sát bệnh tay chân miệng là yếu tố đáng lo ngại. Vì đây là chủng virus có độc lực cao, lây lan nhanh, dễ gây biến chứng nặng về thần kinh và hô hấp, liên quan đến phần lớn các ca tử vong. Hiện bệnh vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Bệnh tay chân miện lây chủ yếu qua đường tiêu hóa khi tiếp xúc với nước bọt, phân hoặc đồ dùng nhiễm virus, đặc biệt dễ bùng phát ở trẻ nhỏ trong môi trường đông người như nhà trẻ, trường mầm non.
Trẻ mắc bệnh thường có biểu hiện sốt, mệt mỏi, đau họng, biếng ăn, chảy nước miếng. Sau đó có các nốt phỏng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, gối, mông, kèm loét miệng gây đau, khiến trẻ ăn uống kém. Bệnh có thể tiến triển nhanh và gây biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, suy hô hấp, suy tuần hoàn.
Để phòng bệnh, cần cách ly trẻ mắc bệnh 7–10 ngày, giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống, tránh làm vỡ các nốt phỏng.
Quan trọng nhất là thực hiện “3 sạch” gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch như ăn chín uống chín, rửa tay bằng xà phòng thường xuyên, vệ sinh đồ chơi, nhà cửa và xử lý chất thải đúng cách. Tiêm vaccine khi có điều kiện cũng là biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
