Các đoạn video ghi lại trên siêu tàu sân bay mới nhất của Hải quân Mỹ, USS Gerald R. Ford, ngày 24/2 cho thấy nước thải chưa xử lý tràn qua nhiều khoang bên trong tàu, sau hàng loạt sự cố tắc nghẽn bồn cầu và hệ thống xử lý chất thải bị ứ đọng kéo dài. Vấn đề này nối tiếp nhiều năm báo cáo về tình trạng đường ống có kích thước nhỏ, thường xuyên bị nghẹt, khiến toàn bộ hệ thống nước thải trên tàu nhiều lần rơi vào tình trạng tê liệt.
Theo các nguồn tin, sự cố trở nên nghiêm trọng hơn vào tháng 1, khi tàu được triển khai tới vùng biển Caribe nhằm hỗ trợ chiến dịch tấn công Venezuela và bắt cóc Tổng thống nước này, ông Nicolas Maduro.
Từ cuối tháng 10 năm ngoái, tàu USS Gerald R. Ford cùng phần lớn nhóm tác chiến đã được lệnh điều động tới Caribe. Đến cuối tháng 11, hình ảnh do Bộ Chiến tranh Mỹ công bố xác nhận không đoàn trên tàu bắt đầu tiến hành các hoạt động bay trong khu vực. Giữa tháng 12, tàu được điều động tiến gần hơn tới Venezuela. Sau các cuộc tấn công được cho là thành công, con tàu tiếp tục được tái triển khai tới Đông Địa Trung Hải vào cuối tháng 2 năm nay nhằm hỗ trợ quá trình tăng cường lực lượng quân sự Mỹ đối phó Iran.
Trong tổng số hơn 600 bồn cầu trên tàu, phần lớn từng có thời điểm không thể sử dụng, buộc thủy thủ phải chờ tới 45 phút, thậm chí lâu hơn, mới có thể dùng được nhà vệ sinh. Theo tờ Navy Times, trong đợt triển khai năm 2025, trung bình mỗi ngày con tàu phải xử lý một yêu cầu bảo trì liên quan đến hệ thống nước thải.
Hồ sơ nội bộ cho thấy hàng trăm trục trặc xảy ra chỉ trong thời gian ngắn, trong đó có báo cáo ghi nhận 205 sự cố trong vòng 4 ngày của năm 2025. Kể từ năm 2023, tàu đã nhiều lần phải nhờ hỗ trợ kỹ thuật từ bên ngoài để duy trì khả năng vận hành của hệ thống này.
Để xử lý cặn tích tụ trong đường ống, đôi khi thủy thủ đoàn buộc phải sử dụng quy trình xả axit chuyên dụng, với chi phí khoảng 400.000 USD mỗi lần. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ có thể thực hiện khi tàu cập cảng, không thể tiến hành giữa biển.
Việc các thủy thủ và kỹ thuật viên phải làm việc cường độ cao trong thời gian dài để khắc phục sự cố được cho là đã ảnh hưởng tiêu cực đến tinh thần toàn tàu, trong bối cảnh đợt triển khai vốn đã kéo dài hơn nhiều so với thông lệ. Hải quân Mỹ khẳng định các vấn đề về nhà vệ sinh không làm suy giảm năng lực tác chiến, song thừa nhận đây là vấn đề nghiêm trọng liên quan đến điều kiện sinh hoạt.
Trên thực tế, các trục trặc của USS Gerald R. Ford không chỉ giới hạn ở hệ thống vệ sinh. Con tàu từng gặp vấn đề với thang máy vận chuyển vũ khí, hệ thống máy phóng điện từ, quản lý chất thải và các cảm biến radar.
Một báo cáo của Project on Government Oversight từng mô tả chương trình này là ví dụ điển hình cho “cách không nên đóng tàu”. Hệ thống radar bị đánh giá có khiếm khuyết nghiêm trọng đến mức Hải quân phải tính tới phương án phát triển một bộ cảm biến hoàn toàn mới cho các tàu lớp Gerald Ford trong tương lai.
Những vấn đề kỹ thuật kéo dài đã gây chậm trễ đáng kể. Dù chính thức được đưa vào biên chế từ tháng 6/2017, USS Gerald R. Ford phải đến tháng 10/2022 mới có thể bắt đầu đợt triển khai tác chiến đầu tiên, tức chậm hơn hơn 5 năm so với kế hoạch. Với tổng chi phí vượt 17,5 tỷ USD, đây là chiến hạm đắt nhất từng được chế tạo, có giá thành cao hơn gấp đôi so với các tàu sân bay lớp Nimitz trước đó.
Việc tích hợp tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm F-35C với hệ thống máy phóng điện từ của tàu cũng bị trì hoãn nghiêm trọng, khiến không đoàn trên tàu trong thời gian dài chỉ có thể dựa vào các chiến đấu cơ thế hệ thứ tư F/A-18, thường được gọi là F/A-18 Hornet.
Điều này tạo cơ hội để Trung Quốc tích hợp tiêm kích tàng hình J-35 với hệ thống máy phóng điện từ trên tàu sân bay đầu tiên của họ, Fujian, trước khi Mỹ hoàn tất việc tích hợp máy bay tương đương của mình — bất chấp việc Washington có lợi thế phát triển sớm hơn hơn một thập kỷ.
Theo MW
