Bản đồ vẽ nhiều nước khác vào lãnh thổ Mỹ
Theo The Hill, tấm bản đồ ông Trump đăng tải trên Truth Social bao phủ không chỉ lãnh thổ Mỹ mà còn gồm cả Canada, Mexico, một phần Trung Mỹ, cùng Greenland, Iceland và các đảo quốc ở Caribe như Cuba, Jamaica.
Trước đây, ông Trump từng nhiều lần đưa ra ý tưởng sáp nhập hoặc kiểm soát Canada, Greenland và kênh đào Panama. Tuy nhiên, việc bản đồ lần này đưa thêm Mexico và một số đảo quốc vùng Caribe vào phạm vi lãnh thổ Mỹ được xem là một diễn biến mới.
Đáng chú ý, bài đăng xuất hiện trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Canada đang căng thẳng vì thương mại. Trong khoảng một tháng qua, hai nước liên tiếp áp thuế đối với hàng hóa của nhau.
Trong thời gian tranh chấp thương mại với Canada, Trump cũng từng ký một sắc lệnh đổi tên Lake Ontario (Hồ Ontario) thành “Lake America” (Hồ Mỹ). Đây là chiếc hồ lớn nằm giữa Mỹ và Canada, từ xưa đến nay vẫn mang tên “Lake Ontario”.
Trước đó, mạng xã hội từng lan truyền tin đồn rằng Trump đã ký sắc lệnh đổi tên một bang của Mỹ, nhưng thông tin này đã được xác minh là không đúng sự thật.
Không chỉ vậy, ngày 6/9, ông Trump còn đăng trên mạng xã hội Truth Social một bản đồ mới của bang New Mexico, nhưng lại gắn tên “New America”.
Những động thái liên tiếp này đang thu hút sự chú ý, nhất là trong bối cảnh ông Trump từng nhiều lần sử dụng các tuyên bố về mở rộng lãnh thổ và thay đổi địa danh để thể hiện quan điểm “Nước Mỹ trên hết”.
Phản ứng của các nước: phản đối với mức độ khác nhau
Phản ứng rõ ràng nhất đến từ Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum. Sau khi Trump đăng bản đồ phủ cờ Mỹ lên Mexico, Canada, Greenland và nhiều khu vực khác, Tổng thống Sheinbaum đáp lại trên mạng xã hội rằng Mexico là một quốc gia tự do, độc lập và có chủ quyền, đồng thời nhấn mạnh: “Mexico không phải và sẽ không bao giờ là thuộc địa hay quốc gia bảo hộ của bất kỳ nước ngoài nào”.
Đây là cách phản ứng khá trực diện, nhưng Sheinbaum vẫn tránh biến vụ việc thành một cuộc đối đầu ngoại giao lớn hơn.
Đáng chú ý, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị cũng có cuộc gặp Ngoại trưởng Mexico ngày 7/9, đúng thời điểm tranh cãi về tấm bản đồ. Ông Vương tuyên bố Trung Quốc ủng hộ Mexico bảo vệ độc lập, tự chủ và phản đối sự can thiệp từ bên ngoài, đồng thời nhấn mạnh quan hệ Trung Quốc-Mexico “không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào”.
Điều này khiến động thái của ông Trump có thêm một hệ quả địa chính trị: Mexico có thêm lý do để tăng cường quan hệ với Trung Quốc trong lúc quan hệ với Mỹ căng thẳng.
Canada: Không coi tấm bản đồ là chuyện đùa, nhưng phản ứng chủ yếu bằng cách “chọc ngược”. Với Canada, vấn đề đặc biệt nhạy cảm vì ông Trump đã nhiều lần nói về khả năng Canada trở thành “bang thứ 51” của Mỹ.
Trong những ngày gần đây, Thủ tướng Mark Carney đã liên tục nhấn mạnh vấn đề chủ quyền Canada khi đáp trả sức ép kinh tế từ Mỹ. Chính phủ Canada cũng đang chuẩn bị các biện pháp trả đũa thương mại mạnh hơn.
Đáng chú ý là cách người Canada phản ứng với những động thái mang tính biểu tượng của ông Trump. Sau khi ông đổi tên Lake Ontario thành “Lake America”, Thủ hiến Ontario Doug Ford đã cho dựng một biển hiệu khổng lồ phía Canada với dòng chữ: “Lake Ontario. Now and Always” (Hồ Ontario. Bây giờ và mãi mãi).
Các chính trị gia và người dân Canada nhìn chung phản ứng bằng sự chế giễu nhiều hơn là hoảng sợ. Nhưng phía sau những lời chế giễu đó là một phản ứng chính trị nghiêm túc hơn: chủ quyền Canada đang trở thành vấn đề đoàn kết quốc gia, trong khi chiến tranh thương mại Mỹ-Canada ngày càng gay gắt.
Ngày 8/9, Canada đã áp 20 tỷ USD thuế trả đũa đối với hàng hóa Mỹ, với mức thuế từ 15% đến 50%, sau khi đàm phán thương mại đình trệ.
Greenland và Đan Mạch: “Tương lai của Greenland thuộc về người Greenland”. Đối với Greenland, câu chuyện còn nghiêm trọng hơn vì ông Trump không chỉ đăng bản đồ mà trước đó nhiều lần công khai nói muốn Mỹ kiểm soát Greenland.
EU đang tìm cách tăng cường quan hệ với Greenland. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen vừa cam kết 200 triệu euro trong hai năm tới để hỗ trợ Greenland về biến đổi khí hậu, hạ tầng Internet, thủy điện, nghề cá và giáo dục; EU còn đề xuất nâng tổng hỗ trợ lên 500 triệu euro vào năm 2028.
Thông điệp chính trị của EU rất rõ: tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của Greenland, đồng thời khẳng định tương lai Greenland phải do người dân Greenland và Đan Mạch quyết định.
Đáng chú ý là phản ứng của châu Âu không chỉ dừng ở ngoại giao. 11 nước NATO đã tiến hành tập trận chung tại Greenland, cho thấy châu Âu muốn củng cố sự hiện diện tại Bắc Cực trong bối cảnh những tuyên bố của ông Trump làm gia tăng bất ổn.
Tấm bản đồ lần này còn gây chú ý vì Iceland cũng bị phủ màu cờ Mỹ, dù ông Trump trước đây chủ yếu nói về Greenland. Đây không phải lần đầu Iceland trở thành đối tượng của những phát biểu gây tranh cãi liên quan đến ông Trump. Hồi đầu năm 2026, ứng viên đại sứ Mỹ tại Iceland từng “nói đùa” rằng Iceland có thể trở thành “bang thứ 52”, sau đó phải xin lỗi vì bị phản ứng dữ dội.
Việc Iceland xuất hiện trên bản đồ mới vì thế được nhìn trong bối cảnh rộng hơn: ông Trump đang hình dung một nước Mỹ có phạm vi ảnh hưởng vượt xa biên giới hiện tại, đặc biệt tại Bắc Cực và Tây bán cầu.
Ngay trong nước Mỹ cũng có phản ứng không đồng tình
Điều thú vị là không phải người Mỹ nào cũng ủng hộ những động thái biểu tượng kiểu này của ông Trump.
Một cuộc thăm dò được Axios dẫn lại cho thấy 63% người Mỹ phản đối việc đổi tên Lake Ontario thành “Lake America”, trong đó có cả khoảng 43% cử tri từng bỏ phiếu cho Trump năm 2024. Một cuộc thăm dò khác cho tỷ lệ phản đối lên tới 68%.
Điều này cho thấy việc ông Trump liên tục đưa ra các ý tưởng như đổi tên địa danh, mở rộng lãnh thổ trên bản đồ hay nói về việc sáp nhập Canada/Greenland không hoàn toàn đồng nghĩa với việc cử tri Mỹ muốn Mỹ thực sự thay đổi biên giới. Đáng chú ý nhất: tấm “Bản đồ Trump” có thể là biểu tượng, nhưng thông điệp chính trị lại rất thật
Tuy nhiên, cần phân biệt một điểm quan trọng: tấm bản đồ ông Trump đăng không phải là một sắc lệnh sáp nhập lãnh thổ.
Tương tự đề xuất đổi tên bang New Mexico thành “New America” mà Trump đưa ra ngày 7/9. Reuters lưu ý rằng chính phủ liên bang không có quyền đơn phương đổi tên một bang. Thống đốc New Mexico Michelle Lujan Grisham đã bác bỏ thẳng ý tưởng này, nói rằng tên New Mexico “không phải vấn đề để tranh luận” và đã tồn tại từ trước khi nước Mỹ ra đời.
Vì vậy, giá trị thực tế của tấm bản đồ hiện nay chủ yếu nằm ở thông điệp chính trị. Nhưng nó vẫn đáng chú ý bởi ông Trump đang đồng thời gây sức ép lên Canada về thương mại, Mexico về an ninh và thương mại, Greenland về kiểm soát lãnh thổ, trong khi Mỹ tăng cường chú ý đến Bắc Cực và Tây bán cầu.
Nói cách khác, đây không đơn thuần là một “bức ảnh gây sốc”. Nó phản ánh một tư duy địa chính trị mà ông Trump đang ngày càng thể hiện rõ: Mỹ không chỉ muốn duy trì ảnh hưởng ở Tây bán cầu mà muốn tái định hình không gian chiến lược xung quanh mình.
Phản ứng của Mexico, Canada, Greenland, Đan Mạch và EU cho thấy các nước liên quan đang bắt đầu coi những tuyên bố tưởng như mang tính biểu tượng này như một vấn đề chủ quyền thực sự.
Theo Worldjournal, HK01
