Tuần dương hạm hạt nhân Đô đốc Nakhimov của Hải quân Nga đã hoàn tất các cuộc thử nghiệm trên biển và dự kiến được đưa vào biên chế trong những tuần tới. Đây được xem là cột mốc quan trọng đối với ngành đóng tàu Nga, Hạm đội Phương Bắc và toàn bộ lực lượng hải quân nước này, bởi chương trình nâng cấp Admiral Nakhimov là dự án tham vọng nhất từng được triển khai đối với lực lượng tàu mặt nước Nga thời hậu Xô viết.
Dài 251 m và có lượng giãn nước khoảng 28.000 tấn khi đầy tải, Đô đốc Nakhimov thuộc lớp Kirov và là một trong những tàu chiến mặt nước lớn nhất, được trang bị hỏa lực mạnh nhất thế giới.
Đô đốc Nakhimov được đưa trở lại mặt nước vào ngày 25/7/2025, trước khi lần đầu tiên sau 28 năm tự vận hành ra biển vào tháng 8 cùng năm. Đến ngày 1/6, con tàu bước vào giai đoạn cuối của quá trình thử nghiệm trên biển. Ngày 21/7, tàu được xác nhận đã trở về cảng Severodvinsk sau một đợt thử nghiệm khác.
Cuối tháng 7, Tổng tư lệnh Hải quân Nga, Đô đốc Alexander Moiseyev, cho biết Đô đốc Nakhimov đang trải qua những bước thử nghiệm cuối cùng sau quá trình hiện đại hóa. Con tàu phải hoàn tất một loạt bài kiểm tra toàn diện trước khi được nghiệm thu và chính thức tiếp nhận vào biên chế. Ông Moiseyev cho biết tàu sẽ được đưa vào hoạt động trước khi năm 2026 kết thúc.
Di sản từ thời kỳ tàu chiến mặt nước Liên Xô
Đô đốc Nakhimov là sản phẩm còn lại từ một thời kỳ ngành công nghiệp đóng tàu quân sự Nga từng sở hữu năng lực phát triển các tàu chiến mặt nước cỡ lớn và phức tạp hàng đầu thế giới. Trong nhiều thập niên tới, Nga khó có khả năng đóng một lớp tàu mới có năng lực tương đương từ đầu.
Các tuần dương hạm lớp Kirov không chỉ có kích thước lớn mà còn sở hữu thiết kế phức tạp, với hệ thống động lực và chiến đấu quy mô lớn. Tàu được thiết kế để hoạt động dài ngày trên biển, đồng thời chú trọng không gian sinh hoạt nhằm cải thiện điều kiện phục vụ của thủy thủ đoàn trong những nhiệm vụ kéo dài.
Mỗi tàu được trang bị hai lò phản ứng hạt nhân nước áp lực KN-3, cung cấp hơi nước cho các turbine với tổng công suất khoảng 140.000 mã lực. Hệ thống động lực này giúp giảm đáng kể nhu cầu tiếp nhiên liệu trong các hành trình dài. Tàu cũng có khả năng tiếp nhận tới ba trực thăng hạng nặng, cho phép thực hiện các nhiệm vụ tiếp tế bằng đường không.
Hỏa lực phòng không và tên lửa đáng chú ý
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của tàu Nakhimov là khả năng tác chiến chống máy bay và tên lửa.
Theo các thông tin được công bố, tàu được tích hợp lượng tên lửa tương đương ba tiểu đoàn của hệ thống S-400, với tổng cộng 96 tên lửa đất đối không tầm xa. Cấu hình này giúp tàu Nakhimov sở hữu năng lực phòng không tầm xa đáng kể, cho phép bảo vệ bản thân cũng như các lực lượng hoạt động xung quanh.
Tàu cũng được trang bị 80 ô phóng dành cho tên lửa hành trình, trong đó có tên lửa siêu vượt âm Zircon của Nga.
Hệ thống động lực hạt nhân còn mang lại cho tàu tốc độ tối đa khoảng 32 hải lý/giờ. Với kích thước và trọng tải như vậy, đây là tốc độ rất đáng chú ý đối với một tàu chiến mặt nước cỡ lớn.
Dự án hiện đại hóa kéo dài hơn một thập niên
Tuy nhiên, quá trình hiện đại hóa tàu Đô đốc Nakhimov thực tế khó khăn hơn rất nhiều so với dự kiến ban đầu.
Các hợp đồng nâng cấp được ký từ năm 2013, nhưng dự án sau đó mở rộng quy mô đến mức gần như một chương trình tái thiết toàn diện. Phần lớn hệ thống chiến đấu, cảm biến, thiết bị điện tử, mạng lưới cáp và nhiều bộ phận máy móc bên trong con tàu phải được thay mới.
Chi phí dự án được cho là đã tăng nhiều lần, trong khi thời hạn hoàn thành liên tục bị đẩy lùi. Kế hoạch ban đầu hướng tới việc hoàn tất vào khoảng năm 2018, nhưng tàu Đô đốc Nakhimov chỉ bước vào các cuộc thử nghiệm trên biển trong giai đoạn 2025-2026.
Dự án đã tiêu tốn nguồn lực tài chính và công nghiệp rất lớn của Nga trong hơn một thập niên. Quy mô và chi phí của chương trình cũng góp phần khiến Moscow hủy kế hoạch hiện đại hóa tuần dương hạm lớp Kirov thứ hai là Pyotr Velikiy theo tiêu chuẩn tương tự.
Việc tàu Đô đốc Nakhimov tiến gần tới thời điểm trở lại biên chế vì thế không chỉ đánh dấu sự hồi sinh của một tàu chiến thời Liên Xô, mà còn cho thấy những thách thức mà Nga phải đối mặt khi duy trì và nâng cấp các nền tảng hải quân cỡ lớn được thiết kế từ nhiều thập niên trước.
Theo MW
