Tác giả "Cha giàu, cha nghèo" nói đang nợ 1,2 tỷ USD, giới đầu tư tranh luận gay gắt

Thông tin tác giả cuốn sách “Cha giàu, cha nghèo” Robert Kiyosaki có khoản nợ lên tới 1,2 tỷ USD đang gây tranh luận gay gắt tại Trung Quốc, nơi các nhà đầu tư bất động sản đã phải hứng chịu những khoản thua lỗ nặng nề trong những năm gần đây do thị trường suy thoái kéo dài.

Tác giả người Mỹ gốc Nhật 79 tuổi, người từng truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy để mở rộng quy mô đầu tư, tiết lộ trong một loạt cuộc phỏng vấn podcast vào mùa hè rằng ông đang nợ 1,2 tỷ USD.

Tuy nhiên, vợ cũ và cũng là đối tác kinh doanh lâu năm của Kiyosaki, bà Kim Kiyosaki, giải thích trong cuộc phỏng vấn với Vanity Fair vào cuối tháng 8 rằng con số này chủ yếu liên quan đến các khoản vay phục vụ đầu tư vào khoảng 1.500 căn hộ. Những khoản nợ này được chia sẻ với các đối tác của ông, thay vì hoàn toàn là nghĩa vụ tài chính cá nhân.

Tại Trung Quốc, nơi cuốn sách bán chạy "Cha giàu, cha nghèo" xuất bản năm 1997 cũng từng tạo nên cơn sốt, thông tin trên đã kéo theo hàng loạt bình luận trên mạng xã hội, đặc biệt từ những nhà đầu tư bất động sản cho biết họ hối tiếc vì từng làm theo lời khuyên của Kiyosaki.

Nhiều người dùng mạng xã hội nói rằng họ đã mua căn hộ sau khi đọc "Cha giàu, cha nghèo", nhưng cuối cùng lại trở thành nạn nhân của đợt suy thoái bất động sản Trung Quốc. Cuộc khủng hoảng kéo dài đã khiến giá nhà lao dốc và đẩy một lượng lớn nhà đầu tư vào tình trạng giá trị tài sản thấp hơn số tiền vay trong suốt 5 năm qua.

Một số người khác nhớ lại việc đọc cuốn sách khi còn trẻ và cho rằng tác phẩm đã khuyến khích họ đầu tư vào cổ phiếu, quỹ đầu tư trên nền tảng mạng xã hội Trung Quốc RedNote.

Bên cạnh đó là những hoài nghi về quy mô khoản nợ của Kiyosaki. Một số người cho rằng người bình thường gần như không thể vay tới 1,2 tỷ USD, đặc biệt nếu phần lớn số tiền được sử dụng cho đầu tư bất động sản.

Khoản nợ khổng lồ có thực sự trái ngược với triết lý của Kiyosaki?

Khoản nợ khổng lồ của Kiyosaki đã tạo ra không ít tâm lý hả hê và hoài nghi. Vanity Fair ước tính phần nợ cá nhân thực tế của ông có thể chỉ vào khoảng 30-60 triệu USD.

Dù vậy, quy mô nghĩa vụ tài chính lên tới 1,2 tỷ USD lại là một phần trong chiến lược đầu tư có chủ đích của Kiyosaki. Tác giả này cho biết các khoản đầu tư của ông tạo ra khoảng 3 triệu USD thu nhập mỗi năm.

“Có một sự tương phản rất rõ ràng khi một chuyên gia giáo dục tài chính lại mang một khoản nợ khổng lồ. Tuy nhiên, đây chính là cách logic trong cuốn sách của ông ấy được áp dụng ngoài đời thực”, ông Yan Yuejin, Phó Chủ tịch Viện Nghiên cứu và Phát triển E-House China, một công ty tư vấn bất động sản có trụ sở tại Thượng Hải, nhận định.

Theo ông Yan, trọng tâm của cuốn sách nằm ở việc phân biệt tài sản với nghĩa vụ nợ, đồng thời đưa ra lập luận rằng vay tiền có thể là một công cụ để mua những tài sản tạo ra dòng tiền.

Ông Yan giải thích rằng phần lớn khoản nợ của Kiyosaki về bản chất là nghĩa vụ tài chính ở cấp độ dự án, phát sinh từ các khoản đầu tư bất động sản.

Đây là chiến lược khá phổ biến trong giới đầu tư bất động sản quy mô lớn tại Mỹ. Các nhà đầu tư có thể tái cấp vốn dựa trên mức tăng giá trị tài sản để tiếp tục xoay vòng vốn và mở rộng danh mục, đồng thời hạn chế rủi ro đối với tài sản cá nhân thông qua các công ty trách nhiệm hữu hạn.

Kiyosaki từng trình bày nguyên tắc này trong "Cha giàu, cha nghèo". Sau khi xuất bản năm 1997, cuốn sách đã nằm trong danh sách bán chạy của tờ New York Times suốt 6 năm. Tác phẩm cũng đặc biệt phổ biến tại Trung Quốc, nơi nhiều độc giả xem đây là cuốn sách đầu tiên giúp họ tiếp cận các khái niệm về tài chính cá nhân.

“Cha nghèo” và “cha giàu” đã định hình triết lý đầu tư ra sao?

"Cha giàu, cha nghèo" được xây dựng xoay quanh hình ảnh hai người cha.

“Cha nghèo” là cha ruột của Kiyosaki, một người được giáo dục bài bản, làm việc ổn định trong khu vực công nhưng vẫn gặp khó khăn về tài chính.

Trong khi đó, “cha giàu” được mô tả là cha của một người bạn thời thơ ấu của Kiyosaki. Người này có học vấn thấp hơn nhưng là một doanh nhân nhạy bén, xây dựng tài sản thông qua các khoản đầu tư.

Thông điệp xuyên suốt cuốn sách là thay vì chỉ dựa vào thu nhập từ công việc, một người nên tìm cách sở hữu những tài sản có khả năng tạo ra dòng tiền và sử dụng vốn vay một cách có chiến lược để mở rộng quy mô tài sản.

Tuy nhiên, đầu tư bất động sản theo hướng đầu cơ đã trở thành một cuộc chơi rủi ro hơn đáng kể trong những năm gần đây.

Ông Yan cho biết lãi suất cao hơn tại Mỹ đã khiến chi phí tài chính tăng đáng kể, trong khi tốc độ tăng giá thuê nhà lại chậm lại.

Điều đó đồng nghĩa chiến lược của Kiyosaki ngày nay khó được sao chép hơn so với trước đây.

Theo ông Yan, danh mục của Kiyosaki chủ yếu gồm những bất động sản tạo ra thu nhập từ tiền thuê và có dòng tiền tương đối ổn định. Quan trọng hơn, ông bắt đầu tham gia thị trường từ rất sớm, vào những năm 1970, nên giá vốn của các tài sản hiện tại tương đối thấp.

Đòn bẩy lớn có thể trở thành con dao hai lưỡi

Rủi ro đối với mô hình nợ này phụ thuộc chủ yếu vào giá trị của tài sản và khả năng dòng tiền tạo ra đủ để trang trải nghĩa vụ tài chính.

Theo ông Yan, mô hình của Kiyosaki hiện vẫn có thể duy trì nếu thị trường không xuất hiện những cú sốc quá lớn.

Bản thân Kiyosaki cũng thừa nhận mô hình mà ông theo đuổi — sử dụng đòn bẩy cao, đầu tư quy mô lớn và nắm giữ trong thời gian dài — gần như không thể được phần lớn mọi người áp dụng nguyên bản.

Ông nhiều lần cảnh báo độc giả: “Đừng làm theo tôi.”

“Đây là trường hợp ông ấy đưa triết lý đầu tư của chính mình đến mức cực đoan. Độc giả bình thường cần nhận ra khoảng cách rất lớn giữa một nguyên tắc đầu tư trên lý thuyết và cách triển khai nó trong thực tế”, ông Yan nói.

Theo SCMP