Theo ước tính của các nghị sĩ ủng hộ dự luật, nguồn thu này có thể mang về tối đa 25 triệu USD tiền thuế mỗi năm. Con số này tuy rất nhỏ so với nhu cầu quốc phòng khoảng 120 tỷ USD/năm của Ukraine, nhưng theo cách tính của những người ủng hộ, vẫn đủ để mua khoảng 30.000 máy bay không người lái (UAV) cho chiến trường.
Vấn đề nằm ở chỗ luật pháp Ukraine hiện vẫn coi việc sản xuất và phát tán nội dung khiêu dâm là hành vi bất hợp pháp. Vì vậy, những người hoạt động trong lĩnh vực này rơi vào một nghịch lý: nếu không khai báo thu nhập, họ có thể bị xử lý vì trốn thuế; nhưng nếu kê khai đầy đủ, chính thông tin đó lại có thể khiến họ đối mặt với nguy cơ bị truy tố vì hoạt động sản xuất nội dung người lớn.
Nghịch lý pháp lý: đóng thuế cũng có thể thành bằng chứng phạm tội
Theo báo Mỹ Wall Street Journal ngày 5/9, Ukraine hiện vẫn cấm sản xuất, phát tán và tàng trữ nội dung khiêu dâm; người vi phạm có thể đối mặt với mức án lên tới 7 năm tù.
Thế nhưng, mặt khác, nhà nước lại yêu cầu những người kiếm tiền từ hoạt động này phải kê khai thu nhập và nộp thuế. Điều đó tạo ra một nghịch lý: không khai báo có thể bị truy tố vì trốn thuế, còn khai báo và nộp thuế lại đồng nghĩa với việc cung cấp cho nhà nước thông tin rằng mình đang tham gia hoạt động có khả năng vi phạm pháp luật.
Nghị sĩ đối lập Yaroslav Zhelezniak, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Quốc hội Ukraine và là một trong những người soạn thảo dự luật, gọi đây là một tình trạng “vừa phi lý vừa đáng buồn”.
Dự luật đã được Quốc hội Ukraine thông qua tại vòng đọc thứ nhất hồi tháng 7 và đang chờ vòng đọc thứ hai. Những người ủng hộ hy vọng việc hợp pháp hóa ngành công nghiệp này không chỉ tạo thêm nguồn thu cho ngân sách thời chiến, mà còn giúp hạn chế tham nhũng trong hoạt động thực thi pháp luật.
OnlyFans phơi bày một nguồn thu bị bỏ ngỏ
OnlyFans được thành lập năm 2016 tại Anh, ban đầu hướng tới mô hình để các nhà sáng tạo nội dung trực tiếp kiếm tiền từ người hâm mộ. Điểm khác biệt quan trọng so với Facebook, Instagram hay TikTok là: Người sáng tạo nội dung trực tiếp thu tiền từ người theo dõi, thay vì kiếm tiền từ quảng cáo.
Năm 2024, hai năm sau khi Nga mở “Chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Ukraine, cơ quan thuế Ukraine thu thập dữ liệu từ Fenix International, công ty mẹ của OnlyFans tại Anh, cho thấy chỉ riêng trong năm 2023, khoảng 7.900 người Ukraine đã kiếm được hơn 131 triệu USD thông qua OnlyFans. Một số nhà sáng tạo nội dung có thu nhập trên 20.000 USD/tháng.
Điều này cho thấy nếu hoạt động trên được đưa vào khuôn khổ pháp lý, ngân sách Ukraine có thể thu thêm hàng triệu USD tiền thuế. Nhưng chính việc cơ quan thuế bắt đầu truy thu cũng dẫn đến một hệ quả khác: danh tính của những người làm nội dung người lớn bị cơ quan chức năng nắm giữ.
Một số nhà sáng tạo đã chủ động bổ sung hồ sơ thuế, nhưng sau đó phát hiện thông tin họ cung cấp cho cơ quan thuế lại có thể được cảnh sát sử dụng làm bằng chứng để điều tra hành vi sản xuất nội dung khiêu dâm.
Có người phải ra nước ngoài để tiếp tục công việc
Svetlana Dvornikova, sống tại khu vực gần tiền tuyến, là một trường hợp điển hình. Cứ vài tuần, cô lại bay sang Pháp hoặc Tây Ban Nha, thuê những biệt thự cao cấp và sử dụng tên giả để thực hiện các buổi phát trực tiếp nội dung người lớn. Tài khoản của cô từng có tới 1 triệu người đăng ký trên OnlyFans.
Sau khi kê khai thu nhập vào năm ngoái, cảnh sát đã khám xét nơi ở của cô với cáo buộc sản xuất nội dung khiêu dâm, đồng thời thu giữ thiết bị và khoảng 200.000 USD tiền mặt.
Dvornikova nói số tiền này thực ra được cô để dành để nộp thuế. Cô cũng nói cảnh sát nắm giữ địa chỉ của nhiều người mẫu trực tuyến và từng yêu cầu cô đưa tiền để đổi lấy việc bỏ qua vụ việc.
Những động thái như vậy đã khiến hàng trăm nhà sáng tạo nội dung OnlyFans chuyển ra nước ngoài. Điều trớ trêu là cùng với họ, một phần nguồn thu thuế đáng lẽ có thể chảy vào ngân sách Ukraine cũng chuyển sang các quốc gia khác.
“Tên lửa không tốt cho việc kinh doanh”
Tại thành phố Lviv ở miền Tây Ukraine, Iryna Mosiychuk, một cựu nhân viên phục vụ, điều hành công ty Beezone. Trên giấy tờ, đây là một doanh nghiệp tư vấn thương mại, nhưng thực tế công ty vận hành nhiều phòng livestream trực tuyến, nơi hàng chục người mẫu phát nội dung người lớn cho khách hàng, chủ yếu ở Mỹ.
Cuộc sống và công việc của họ cũng bị chiến tranh chi phối trực tiếp. Các người mẫu vừa làm việc vừa phải theo dõi cảnh báo không kích Nga trên điện thoại. Có những lúc đang livestream, họ phải lập tức dừng lại và chạy xuống hầm trú ẩn. Mosiychuk than thở: “Tên lửa chẳng phải thứ tốt đẹp gì cho việc kinh doanh”.
Theo cô, các người mẫu của công ty có thể kiếm 2.000–7.000 USD/tháng, trong khi doanh nghiệp cũng hỗ trợ họ thực hiện nghĩa vụ thuế. Hiện Mosiychuk nộp khoảng 5.000 USD tiền thuế mỗi tháng. Cô cho rằng nếu chính phủ hợp pháp hóa ngành này và cho phép doanh nghiệp mở rộng hoạt động, số tiền thuế cô nộp có thể tăng gấp 20 lần.
Tháng 6 năm ngoái, Dvornikova gửi kiến nghị lên website chính thức của Tổng thống Volodymyr Zelensky. Cô cho biết mình đã nộp khoảng 900.000 USD tiền thuế, số tiền theo cách tính của cô có thể đủ để quân đội mua khoảng 100 xe bán tải hoặc 2.000 UAV.
Lập luận của Dvornikova khá đơn giản: chính phủ không thể vừa thu thuế của cô, vừa coi cô là tội phạm vì chính hoạt động tạo ra khoản thuế đó. Chưa đầy một tuần, kiến nghị đã nhận được hơn 25.000 chữ ký ủng hộ, buộc Tổng thống Zelensky phải phản hồi và cho biết Quốc hội sẽ xem xét sửa đổi các quy định liên quan.
Vụ việc của Dvornikova hiện cũng được tạm đình chỉ và số tiền mặt bị thu giữ đã được trả lại cho cô.
Một nguồn thu nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn
Với Ukraine, 25 triệu USD/năm chắc chắn không thể giải quyết bài toán tài chính khổng lồ của cuộc chiến tranh. Nhưng câu chuyện OnlyFans cho thấy một vấn đề rộng hơn: trong thời chiến, Ukraine đang phải tìm kiếm nguồn thu ở gần như mọi lĩnh vực của nền kinh tế.
Điều đáng chú ý là cuộc tranh luận không đơn thuần xoay quanh chuyện “có nên hợp pháp hóa nội dung người lớn hay không”. Nó còn liên quan tới một nghịch lý quản trị: khi nhà nước vừa coi một hoạt động là bất hợp pháp, vừa yêu cầu người tham gia kê khai và nộp thuế, chính sách đó có thể vô tình đẩy nguồn thu ra nước ngoài, đồng thời tạo thêm đất cho tham nhũng và tranh chấp pháp lý.
Vì vậy, với những người ủng hộ dự luật, hợp pháp hóa không chỉ nhằm “thu thêm tiền mua UAV”, mà còn để đưa một ngành kinh tế đang tồn tại trong vùng xám pháp luật vào khuôn khổ minh bạch hơn.
Trong một cuộc chiến tiêu hao nguồn lực như tại Ukraine, 30.000 UAV có thể chỉ là một con số nhỏ trên giấy tờ, nhưng câu chuyện phía sau nó cho thấy Kiev đang phải tìm kiếm từng nguồn thu có thể huy động được cho chiến trường.
Theo Worldjournal
