Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 7/6 cho biết ông sẽ đề nghị Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu không tiến hành các cuộc tấn công trả đũa sau khi Iran phóng một loạt tên lửa vào các mục tiêu của Israel nhằm đáp trả cuộc không kích ở khu vực ngoại ô Beirut, theo hãng tin Axios.
Từ lâu, Iran đã khẳng định bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ cũng phải gắn liền với việc duy trì lệnh ngừng bắn tại Lebanon, nơi Israel mở chiến dịch quân sự từ tháng 3 nhằm truy quét lực lượng Hezbollah được Tehran hậu thuẫn. Hezbollah trước đó đã phóng rocket và máy bay không người lái qua biên giới để thể hiện sự ủng hộ đối với Iran.
Tuy nhiên, Israel sáng 7/6 đã tiến hành các cuộc không kích tại khu vực Beirut lần đầu tiên kể từ khi Mỹ công bố kế hoạch ngừng bắn cho Lebanon vào tuần trước.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết mục tiêu của đợt tấn công là căn cứ không quân Ramat David gần thành phố Nazareth. Trong khi đó, quân đội Israel xác nhận đã phát hiện các tên lửa phóng từ Iran và cho biết hệ thống phòng không đã đánh chặn các mục tiêu này.
Một quan chức Israel cho biết ông Trump, khi đang nghỉ cuối tuần tại sân golf ở Bedminster, bang New Jersey, đã điện đàm với ông Netanyahu trong gần 30 phút. Tuy nhiên, quan chức này không tiết lộ thêm nội dung cuộc trao đổi. Nhà Trắng và Văn phòng Thủ tướng Israel hiện chưa đưa ra bình luận chính thức.
Trước đó, ông Trump nói với Axios rằng ông sẽ gây sức ép để ông Netanyahu không trả đũa.
“Israel đã tấn công và Iran cũng đã đáp trả. Chúng ta không cần thêm một cuộc tấn công nào nữa,” ông Trump nói. “Chúng ta đang rất gần một thỏa thuận cuối cùng với Iran. Đó sẽ là một thỏa thuận tốt. Tôi không muốn mọi thứ đổ vỡ vì những gì đang xảy ra lúc này.”
Tuy nhiên, một nguồn tin Israel nói với Reuters với điều kiện giấu tên cho biết Israel vẫn sẽ đáp trả cuộc tấn công của Iran.
Ngay sau nửa đêm theo giờ địa phương, quân đội Israel ra tuyên bố ngắn dẫn lời Tổng tham mưu trưởng Eyal Zamir cho biết lực lượng này hiện chưa nhận lệnh tấn công Iran, nhưng sẽ hành động “một cách kiên quyết” ngay khi được chỉ đạo.
Kể từ khi các cuộc đàm phán Mỹ - Iran nhằm chấm dứt xung đột bắt đầu, Israel vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công tại Lebanon trong cuộc đối đầu với Hezbollah. Giới chức Israel khẳng định đây là một mặt trận riêng biệt và không nên gắn với bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào với Iran.
Trong khi đó, Tehran yêu cầu mọi thỏa thuận hòa bình với Washington phải bao gồm cả Lebanon, đồng thời cảnh báo các cuộc tấn công của Israel tại nước này đang làm suy yếu tiến trình đàm phán.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, người đóng vai trò quan trọng trong các nỗ lực đàm phán hòa bình của Tehran, tuyên bố các căn cứ quân sự Mỹ và tài sản của Israel là những mục tiêu hợp pháp do các hành động thù địch, bao gồm việc “vi phạm các thỏa thuận liên quan tới Lebanon”.
Trước sự kiện ngày 7/6, Iran chưa từng tấn công trực tiếp Israel kể từ khi lệnh ngừng bắn trong cuộc chiến rộng lớn hơn có hiệu lực vào tháng 4, mặc dù Hezbollah vẫn tiếp tục các cuộc tấn công riêng lẻ.
Ông Trump nhiều lần khẳng định Washington và Tehran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự.
“Chúng tôi đang rất gần một thỏa thuận, nếu không thì tôi sẽ giáng đòn cực mạnh vào họ,” ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn được ghi hình trước với chương trình “Meet the Press” của NBC News phát sóng ngày 7/6, nhân dấu mốc 100 ngày kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu.
Ông Trump muốn chấm dứt các cuộc tấn công ở Lebanon
Ông Trump đã gây áp lực lên Israel nhằm hạn chế các cuộc tấn công tại Lebanon để tạo không gian cho tiến trình đàm phán với Iran. Theo nhiều nguồn tin, trong cuộc điện đàm tuần trước, ông thậm chí đã chỉ trích gay gắt ông Netanyahu. Sau cuộc trao đổi đó, nhà lãnh đạo Israel dường như đã từ bỏ kế hoạch không kích Beirut.
Tuy nhiên, Israel chưa bao giờ thực sự chấm dứt chiến dịch quân sự tại Lebanon. Cuộc xung đột đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và hàng trăm nghìn người phải rời bỏ nhà cửa.
Hezbollah, lực lượng không tham gia các cuộc đàm phán ngừng bắn, cũng tiếp tục các đợt tấn công và tuyên bố sẽ không hạ vũ khí nếu Israel chưa ngừng chiến dịch quân sự và rút quân khỏi Lebanon.
Ông Netanyahu cho biết các cuộc không kích ngày 7/6 nhằm vào vùng ngoại ô phía nam Beirut, khu vực Dahiyeh vốn là thành trì lâu năm của Hezbollah, được thực hiện để đáp trả việc lực lượng này khai hỏa về phía Israel.
Cuộc chiến trên quy mô rộng hơn rơi vào thế giằng co kể từ khi Mỹ và Israel tạm dừng các cuộc tấn công vào Iran hồi đầu tháng 4. Trong khi đó, Tehran tiếp tục phong tỏa phần lớn hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất Trung Đông. Washington cũng áp đặt lệnh phong tỏa đối với các cảng của Iran.
Mặc dù Washington và Tehran đều cho biết đang tiến gần tới một thỏa thuận sơ bộ có thể giúp mở lại eo biển Hormuz, hai bên vẫn liên tục tiến hành các đòn tấn công qua lại. Những ngày gần đây, căng thẳng còn lan sang một số quốc gia Arab láng giềng đang cho Mỹ đặt căn cứ quân sự.
Ông Trump khẳng định bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột cũng phải ngăn Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Ông cũng đang chịu áp lực trong nước phải đạt được một thỏa thuận cứng rắn hơn so với thỏa thuận hạt nhân năm 2015 dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama - văn kiện mà chính ông Trump đã rút khỏi trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Về phía Iran, các yêu cầu bao gồm dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và quốc tế, công nhận ảnh hưởng của Tehran đối với eo biển Hormuz, đồng thời giải phóng hàng tỷ USD tài sản đang bị phong tỏa.
Một nguồn tin nắm rõ kế hoạch của Mỹ nói với Reuters hôm 6/6 rằng Washington đang xem xét cho phép các quốc gia vùng Vịnh sử dụng một phần tài sản bị phong tỏa của Iran để khắc phục những thiệt hại do các cuộc tấn công của Tehran gây ra.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi ngày 7/6 tuyên bố bất kỳ hành động nào chuyển hướng sử dụng tài sản của Iran đều là bất hợp pháp và Tehran sẽ có biện pháp đáp trả.
Tuần trước, ông Netanyahu cũng vấp phải chỉ trích từ các đối thủ chính trị liên quan tới thỏa thuận ngừng bắn mới tại Lebanon trong bối cảnh Israel đang chuẩn bị bước vào mùa bầu cử quốc gia.
Theo Reuters, Axios
