Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, vừa thông báo trước Ủy ban Chuẩn chi Thượng viện rằng phi đội F-16 của Ukraine đã ghi nhận chiến thắng không đối không đầu tiên kể từ khi được đưa vào biên chế.
Theo vị tướng Mỹ, một tiêm kích F-16 của Ukraine đã bắn hạ một máy bay có người lái của Không quân Nga. Tuy nhiên, ông không tiết lộ loại máy bay bị tiêu diệt.
Ngay sau phát biểu này, nhiều hãng truyền thông phương Tây cho rằng mục tiêu rất có thể là chiếc Su-35 của Nga bị phá hủy ngày 8/7. Nếu đúng, đây sẽ là lần đầu tiên một F-16 Ukraine hạ được một trong những tiêm kích hiện đại nhất của Nga.
Tuy nhiên, nhận định này cũng làm dấy lên nhiều tranh cãi.
Trước đó, vụ Su-35 rơi hôm 8/7 từng được cho là do tổ hợp phòng không Patriot của Ukraine bắn hạ, chứ không phải bởi F-16. Việc gán chiến công cho tiêm kích được cho là mang giá trị truyền thông lớn hơn, bởi đây sẽ là cột mốc quan trọng đối với chương trình viện trợ F-16 của phương Tây.
Vì sao nhiều chuyên gia nghi ngờ F-16 Ukraine có thể hạ Su-35?
Dù F-16 là dòng tiêm kích nổi tiếng, các máy bay mà Ukraine đang vận hành không phải phiên bản Block 70/72 hiện đại hay các biến thể F-16V nâng cấp.
Theo nhiều đánh giá quân sự, chúng chủ yếu là các biến thể đời cũ từ thời Chiến tranh Lạnh, sử dụng radar đã lạc hậu nhiều thập kỷ.
Không chỉ cũ hơn, radar của F-16 còn có kích thước nhỏ hơn đáng kể so với radar trên các tiêm kích Nga như Su-35 hoặc Su-30, khiến công suất phát và khả năng phát hiện mục tiêu ở cự ly xa bị hạn chế.
Điều này khiến F-16 Ukraine gặp bất lợi trong tác chiến ngoài tầm nhìn (BVR), đặc biệt khi đối đầu với các máy bay Nga vốn sở hữu radar mạnh hơn và có khả năng chống chế áp điện tử tốt hơn.
Một điểm bất lợi khác là các F-16 Ukraine hiện không được trang bị đầy đủ khả năng kết nối Link 16, hệ thống chia sẻ dữ liệu chiến thuật giúp máy bay nhận thông tin mục tiêu từ các khí tài khác như Patriot hoặc máy bay cảnh báo sớm.
Việc thiếu Link 16 đồng nghĩa phi công Ukraine phải phụ thuộc nhiều hơn vào radar của chính máy bay, làm giảm đáng kể nhận thức tình huống trên chiến trường.
Chính giới chức Ukraine trước đây cũng nhiều lần thừa nhận F-16 của họ lép vế đáng kể trước các tiêm kích tuyến đầu của Nga như Su-35.
Khả năng Su-35 bị F-16 bắn hạ vẫn chưa được xác nhận
Các chuyên gia nhận định việc F-16 Ukraine bắn hạ Su-35 không phải là điều bất khả thi, nhưng xác suất xảy ra khá thấp nếu xét tới tương quan năng lực giữa hai dòng máy bay.
Trong hơn bốn năm xung đột, Không quân Ukraine gần như không ghi nhận chiến thắng đáng kể nào trong không chiến với máy bay có người lái của Nga. Thành công nổi bật nhất của Kiev trên không chủ yếu đến từ việc sử dụng UAV để tiêu diệt trực thăng Nga.
Đáng chú ý, trước khi tiếp nhận F-16, Ukraine từng sở hữu các tiêm kích Su-27 – dòng máy bay được nhiều chuyên gia đánh giá còn có năng lực không chiến tốt hơn những chiếc F-16 đời cũ mà phương Tây viện trợ. Tuy nhiên, lực lượng này đã chịu nhiều tổn thất ngay từ giai đoạn đầu cuộc xung đột.
Vì vậy, một số nhà phân tích cho rằng tuyên bố của Tướng Dan Caine có thể đang đề cập tới việc F-16 bắn hạ một loại máy bay Nga khác, thay vì Su-35.
Trong khi đó, nhiều hãng truyền thông phương Tây lại lựa chọn cách diễn giải rằng mục tiêu chính là Su-35 nhằm nhấn mạnh hiệu quả của F-16 cũng như các gói viện trợ quân sự dành cho Ukraine.
Cho đến nay, phía Nga chưa xác nhận nguyên nhân chính thức dẫn tới vụ mất chiếc Su-35, còn Ukraine cũng chưa công bố bằng chứng trực tiếp chứng minh F-16 là phương tiện thực hiện vụ bắn hạ. Vì vậy, việc Su-35 có thực sự trở thành chiến công đầu tiên của F-16 Ukraine hay không vẫn là câu hỏi chưa có lời giải rõ ràng.
Theo MW
