Ukraine được cho là đã chính thức đưa tên lửa hành trình Ruta Block 1 do châu Âu phát triển vào thực chiến, đánh dấu bước tiến mới trong năng lực tấn công tầm xa nhằm vào các mục tiêu bên trong lãnh thổ Nga.
Những hình ảnh lan truyền trên các kênh Telegram quân sự của Nga cho thấy phần thân, linh kiện bên trong và cụm đuôi của một tên lửa bị phá hủy, được cho là trùng khớp với thiết kế của Ruta Block 1. Nếu được xác nhận, đây sẽ là bằng chứng công khai đầu tiên cho thấy loại tên lửa này đã được Quân đội Ukraine sử dụng trong chiến đấu.
Tên lửa giá rẻ, tấn công chính xác
Ruta Block 1 do công ty hàng không vũ trụ châu Âu Destinus phát triển. Khác với các tên lửa hành trình cỡ lớn như Storm Shadow hay Taurus, Ruta được thiết kế theo hướng chi phí thấp, có thể sản xuất với số lượng lớn nhưng vẫn duy trì khả năng tấn công chính xác.
Theo thông tin do nhà sản xuất công bố trước đây, phiên bản Block 1 có tầm bắn trên 300 km, đầu đạn nặng khoảng 150 kg, tốc độ hành trình khoảng Mach 0,8, bay bám địa hình ở độ cao thấp nhằm giảm khả năng bị radar phát hiện, hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp dẫn hướng giai đoạn cuối, vẫn hoạt động trong môi trường gây nhiễu GPS mạnh.
Nhờ cấu hình này, Ruta hướng tới nhiệm vụ tấn công các mục tiêu quân sự hoặc hạ tầng có giá trị ở khoảng cách xa với chi phí thấp hơn nhiều so với các tên lửa hành trình truyền thống.
Gây sức ép lên hệ thống phòng không Nga
Giới phân tích cho rằng lợi thế lớn nhất của Ruta không nằm ở khả năng xuyên thủng phòng không, mà ở bài toán chi phí.
Giá thành của tên lửa được cho là thấp hơn đáng kể so với nhiều loại tên lửa đánh chặn mà Nga phải sử dụng để đối phó. Điều này buộc hệ thống phòng không Nga phải tiêu tốn các loại đạn đánh chặn có giá trị cao hơn để vô hiệu hóa một mục tiêu rẻ hơn.
Trong nhiều năm qua, các nước châu Âu đã liên tục thúc đẩy việc tăng cường năng lực tấn công tầm xa của Ukraine nhằm vào các căn cứ quân sự, kho hậu cần và cơ sở hạ tầng của Nga. Hà Lan cũng là một trong những quốc gia khẳng định các tiêm kích F-16 viện trợ cho Kiev có thể được sử dụng để thực hiện các đòn tấn công ngoài tiền tuyến.
Bên cạnh đó, nhiều nước châu Âu từng vận động Mỹ cho phép Ukraine sử dụng tên lửa đạn đạo ATACMS để tấn công các mục tiêu nằm trên lãnh thổ Nga được quốc tế công nhận.
Vẫn khó thay thế UAV tấn công
Dù bổ sung thêm lựa chọn cho kho vũ khí tấn công tầm xa của Ukraine, nhiều chuyên gia nhận định Ruta Block 1 không thể thay thế vai trò của UAV cảm tử tầm xa.
Trong hơn hai năm qua, máy bay không người lái đã trở thành công cụ gây sức ép đáng kể lên hệ thống phòng không Nga.
Một UAV tấn công tầm xa thường chỉ có giá vài chục nghìn USD, trong khi để đánh chặn, Nga có thể phải sử dụng các tên lửa phòng không trị giá hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu USD mỗi quả. Ngoài ra, UAV còn có ưu thế là dễ sản xuất hàng loạt, cho phép Ukraine tiến hành các cuộc tập kích thường xuyên nhằm vào sân bay quân sự, nhà máy quốc phòng, kho nhiên liệu và trung tâm hậu cần.
Trong khi đó, tên lửa hành trình có chi phí chế tạo cao hơn và số lượng sản xuất hạn chế hơn, khiến chúng chủ yếu đóng vai trò bổ sung thay vì trở thành vũ khí tấn công chủ lực.
Nga nhiều lần cảnh báo châu Âu
Moscow nhiều lần lên tiếng phản đối việc các nước châu Âu mở rộng sản xuất và cung cấp vũ khí tầm xa cho Ukraine.
Tháng 4 vừa qua, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev tuyên bố các cơ sở tham gia sản xuất UAV hoặc vũ khí phục vụ Ukraine có thể trở thành "mục tiêu tiềm năng" của quân đội Nga.
Bộ Quốc phòng Nga cũng từng công bố danh sách nhiều doanh nghiệp quốc phòng châu Âu tham gia sản xuất UAV hoặc linh kiện, cho rằng các hoạt động này đang "kéo châu Âu lún sâu hơn vào cuộc xung đột".
Cuối tháng 3, Thư ký Hội đồng An ninh Nga Sergei Shoigu thừa nhận các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine đã bắt đầu tạo ra mối đe dọa đối với nhiều khu vực nằm sâu trong lãnh thổ Nga, bao gồm cả khu công nghiệp chiến lược vùng Ural.
Theo MW
