Thông tin này lập tức gây tranh cãi trên mạng xã hội. Nhiều người lo ngại AI rồi sẽ "hủy hoại ngành công nghiệp điện ảnh".
Trước đó không lâu, một đoạn video lan truyền mạnh trên mạng ghi lại cảnh tại nhiều lễ tốt nghiệp đại học ở Mỹ: mỗi khi diễn giả ca ngợi AI tạo sinh, hàng trăm sinh viên phía dưới đồng loạt la ó phản đối.
Tại Đại học Trung Florida, nữ doanh nhân bất động sản Gloria Caulfield gọi AI là "cuộc cách mạng công nghiệp tiếp theo". Nhưng những sinh viên ngành nhân văn đang phải gánh nợ học phí và loay hoay tìm việc làm đã đáp lại bằng những tiếng huýt sáo, la ó.
Eric Schmidt, cựu CEO Google hay Scott Borchetta, CEO hãng đĩa Big Machine Records cũng gặp phản ứng tương tự khi ca ngợi AI trong các bài phát biểu tốt nghiệp. Sự ngỡ ngàng của họ cho thấy khoảng cách giữa các thế hệ trong cách nhìn nhận AI đang ngày càng lớn.
Gen Z trở thành nhóm phản đối AI mạnh mẽ nhất
Nhiều người mặc định rằng giới trẻ luôn là nhóm đón nhận công nghệ mới nhanh nhất. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy chính Gen Z lại đang trở thành lực lượng phản đối AI mạnh mẽ nhất.
Cuộc khảo sát do Viện Gallup, Walton Family Foundation và GSV Ventures thực hiện trên 1.572 người Mỹ thuộc Gen Z (14-29 tuổi) từ ngày 24/2 đến 4/3/2026. Kết quả cho thấy người sử dụng AI hằng ngày: 22%; sử dụng hằng tuần: 29%; không bao giờ dùng AI: 19%.
Nhưng thái độ với AI lại ngày càng tiêu cực hơn. Cụ thể so sánh năm 2025 với 2026: Hào hứng với AI 36% (2025) - 22% (2026); Hy vọng về AI 27% - 18%; Lo ngại về AI 41% - 42%; tức giận với AI 22% - 31%.
Có nghĩa là chỉ sau một năm: mức hào hứng với AI giảm 14 điểm phần trăm; hy vọng giảm 9 điểm; tức giận tăng 9 điểm.
Một phát hiện gây chú ý: 80% Gen Z cho rằng sử dụng AI quá nhiều sẽ khiến việc học trở nên khó khăn hơn trong tương lai. Ngoài ra, 42% cho rằng AI làm giảm khả năng tư duy phản biện; nhiều người tin AI khiến họ ít phải tự suy nghĩ hơn.
Khi được hỏi liệu AI có giúp họ sáng tạo hay không? nhiều người cho rằng AI gây hại nhiều hơn là có ích đối với khả năng nảy sinh ý tưởng mới, khả năng phân tích thông tin, khả năng nghiên cứu độc lập.
Khảo sát cho thấy, khoảng 48% Gen Z cho rằng rủi ro AI trong môi trường làm việc lớn hơn lợi ích. Lo ngại lớn nhất là AI thay thế nhân viên văn phòng; tuyển dụng bằng AI khiến xin việc khó hơn; các doanh nghiệp cắt giảm nhân sự.
Trong khi đó, khảo sát năm 2025 của tập đoàn thông tin Thomson Reuters lại cho thấy nhóm ủng hộ mạnh mẽ nhất việc AI thâm nhập toàn diện vào môi trường làm việc lại chính là thế hệ Baby Boomer (tức thế hệ sinh ra trong giai đoạn bùng nổ dân số sau Chiến tranh thế giới thứ hai, khoảng 1946–1964).
Vì sao Baby Boomer yêu thích AI?
Baby Boomer là thế hệ từng trải qua quá trình chuyển đổi từ máy đánh chữ sang máy tính và phần mềm xử lý văn bản. Họ từng phải làm việc với núi giấy tờ và các quy trình hành chính rườm rà.
Vì thế, trong mắt họ, AI là công cụ mang tính cách mạng, giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian và dễ sử dụng hơn hẳn những công nghệ trước đây.
Nhà văn công nghệ (technology writer) Josiah Gogarty còn nhận xét rằng nhiều người lớn tuổi đơn giản coi AI là... thú vị. Ông lấy ví dụ những hình ảnh AI chất lượng thấp tràn ngập Facebook lại nhận được rất nhiều lượt tương tác từ người trung niên và cao tuổi.
Ngược lại, với người trẻ, AI không hề là món đồ chơi công nghệ mà là mối đe dọa trực tiếp tới sinh kế, có thể cướp đi cơ hội việc làm của họ.
Người trẻ cảm thấy mình là bên phải trả giá
Scott Borchetta sau khi bị sinh viên phản đối còn đáp trả: "Hãy chấp nhận thực tế. AI chỉ là công cụ. Các bạn phải học cách sử dụng nó". Cách nhìn này bỏ qua sự khác biệt rất lớn giữa các thế hệ.
Khi thế hệ Baby Boomer bước vào thị trường lao động, giá trị của lao động con người cao hơn nhiều so với hiện nay, cơ hội thăng tiến cũng rộng mở hơn.
Trong khi đó, giới trẻ ngày nay phải liên tục đối mặt với biến động nghề nghiệp, không ngừng học kỹ năng mới để tránh bị đào thải. Vì vậy, những lời khuyên kiểu "không thích nghi thì bị loại bỏ" bị nhiều người trẻ cho là thiếu đồng cảm.
Khủng hoảng giá trị của Gen Z và nguyên nhân họ tẩy chay AI
Vấn đề không chỉ nằm ở thị trường lao động khó khăn. Nhiều người trẻ cảm thấy hệ thống xã hội vừa yêu cầu họ tuân thủ luật chơi, vừa liên tục đẩy họ ra bên lề, khiến họ ngày càng mất quyền kiểm soát tương lai của chính mình.
Nhà xã hội học Shoshana Zuboff cho rằng môi trường xã hội hiện nay là kết quả của nhiều thập kỷ phát triển theo mô hình thị trường tự do, trong đó nhu cầu tự chủ và giá trị cá nhân thường bị xem nhẹ.
Thực tế, các thuật toán ngày càng ảnh hưởng đến thị hiếu, sở thích và thậm chí cả những quyết định quan trọng trong cuộc sống. Điều này khiến nhiều người trẻ rơi vào cảm giác khủng hoảng về bản thân.
Họ sống trong nghịch lý: một mặt liên tục được khuyến khích phải đón nhận AI, mặt khác lại cảm nhận rõ AI đang ảnh hưởng tiêu cực đến việc học và sự phát triển của chính mình.
Xu hướng một bộ phận giới trẻ Mỹ tỏ ra hoài nghi hoặc phản đối AI là có thật, nhưng cần lưu ý rằng không phải toàn bộ Gen Z đều quay lưng với AI. Trên thực tế, đây là thế hệ sử dụng AI nhiều nhất trong học tập và công việc, đồng thời cũng là thế hệ bày tỏ nhiều lo ngại nhất về tác động của nó.
Vì sao Gen Z Mỹ "quay lưng" với AI?
Theo Gallup, Reuters và Financial Times, có 5 nguyên nhân chính.
Lo mất việc làm: AI được xem là đối thủ trực tiếp của các vị trí khởi điểm (junior), đặc biệt trong lập trình, thiết kế, marketing và truyền thông.
Sợ mất khả năng tư duy: Nhiều người cho rằng phụ thuộc AI sẽ làm giảm khả năng học tập, viết lách và phản biện.
Không tin nội dung AI tạo ra: Chỉ 3% tin tưởng hoàn toàn sản phẩm do AI tạo.
Lo ngại thông tin giả (deepfake): AI khiến việc phân biệt thật - giả trên Internet ngày càng khó khăn.
Bất mãn với các tập đoàn công nghệ: Một bộ phận Gen Z không phản đối AI vì công nghệ này, mà vì cách các "ông lớn" công nghệ triển khai nó.
Họ cho rằng: Lợi nhuận chủ yếu thuộc về các tập đoàn; người lao động phải chịu rủi ro mất việc. Quyền quyết định về AI nằm trong tay một số rất ít doanh nghiệp. Vì vậy, phản đối AI đôi khi cũng là phản đối sự tập trung quyền lực của các công ty công nghệ.
Theo Sohu, QQnews
