Một startup hàng không vũ trụ của Mỹ đang tiến thêm một bước lớn trong tham vọng thay đổi ngành hàng không khi bắt đầu phát triển mẫu máy bay chở khách cánh liền thân (Blended Wing Body - BWB), có khả năng giảm tới 50% mức tiêu thụ nhiên liệu so với máy bay thương mại hiện nay.
Mẫu máy bay mới mang tên Z4 được công ty JetZero (California, Mỹ) giới thiệu tại Triển lãm Hàng không Quốc tế Farnborough 2026 ở Hampshire (Anh), diễn ra từ ngày 20 đến 24/7. Nếu thành công, đây sẽ trở thành máy bay chở khách thương mại BWB đầu tiên trên thế giới.
JetZero đặt mục tiêu đưa Z4 vào khai thác thương mại từ đầu những năm 2030. Máy bay được thiết kế chở khoảng 250 hành khách, có tầm bay khoảng 5.000 hải lý (hơn 9.200 km) và giảm mức tiêu hao nhiên liệu tới 50%.
Khác với thiết kế truyền thống, Z4 hợp nhất phần thân và cánh thành một bề mặt nâng duy nhất, giúp tăng hiệu quả khí động học nhưng vẫn tương thích với hạ tầng sân bay hiện có. Hãng hàng không Japan Airlines (JAL) đã tham gia chương trình để hỗ trợ hoàn thiện thiết kế cũng như quy trình khai thác và bảo dưỡng.
Kinh nghiệm từ hãng hàng không sẽ định hình thiết kế
Theo thỏa thuận hợp tác, JAL sẽ cùng JetZero đánh giá thiết kế vận hành của Z4, bao gồm khả năng sử dụng cổng lên xuống máy bay, quy trình phục vụ mặt đất và các hoạt động khai thác tại sân bay.
Hai bên cũng sẽ nghiên cứu xây dựng hệ thống bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu (MRO) nhằm hỗ trợ các hãng hàng không sau khi máy bay chính thức đi vào hoạt động.
JAL cho biết việc JetZero mời các hãng hàng không tham gia ngay từ giai đoạn phát triển là một lợi thế lớn, giúp các đơn vị khai thác có cơ hội đóng góp ý kiến trước khi máy bay được cấp chứng nhận.
Ông Takao Suzuki, Giám đốc điều hành chiến lược của JAL, cho biết dự án phù hợp với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của hãng.
"Việc đưa kinh nghiệm khai thác thực tế của JAL vào quá trình phát triển Z4 sẽ góp phần mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành hàng không với hiệu quả vận hành cao hơn", ông nói.
JetZero cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện Z4 trong suốt quá trình phát triển và chứng nhận để hướng tới mục tiêu đưa máy bay vào khai thác đầu thập niên 2030.
Thiết kế mới giúp tiết kiệm nhiên liệu
Theo JetZero, cấu hình Blended Wing Body tạo lực nâng trên gần như toàn bộ thân máy bay thay vì chỉ ở cánh, giúp giảm lực cản không khí đáng kể và cải thiện hiệu suất bay.
Công ty ước tính thiết kế này có thể giúp tiết kiệm 30-50% nhiên liệu so với các dòng máy bay thương mại đang khai thác hiện nay.
Ngoài việc giảm phát thải carbon, mức tiêu thụ nhiên liệu thấp hơn cũng giúp các hãng hàng không cắt giảm một trong những khoản chi phí vận hành lớn nhất.
Z4 được thiết kế để phục vụ các đường bay tầm trung và tầm xa với sức chứa khoảng 250 hành khách cùng tầm hoạt động khoảng 5.000 hải lý.
Theo Tom O'Leary, đồng sáng lập kiêm CEO JetZero, mục tiêu đưa Z4 vào thị trường đầu thập niên 2030 phù hợp với chiến lược phát triển dài hạn của JAL.
Dù có hình dáng hoàn toàn khác biệt so với máy bay truyền thống, JetZero khẳng định Z4 vẫn được thiết kế để tương thích với hệ thống cổng lên máy bay, đường lăn và hạ tầng sân bay hiện nay.
Bên cạnh đó, cách bố trí khoang hành khách mới được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian lên xuống máy bay, đồng thời mang lại không gian rộng rãi và thoải mái hơn cho cả hành khách lẫn phi hành đoàn.
JetZero tin rằng Z4 có thể trở thành một lựa chọn hoàn toàn mới cho đội bay thương mại trong tương lai và kỳ vọng tiếp tục mở rộng hợp tác với JAL để hoàn thiện mẫu máy bay này.
Theo JetZero, IE
