Những hình ảnh mới được công bố từ các nguồn Nga cho thấy xe tăng chiến đấu chủ lực T-90M đã xuất hiện trong một cấu hình nâng cấp đáng kể, tích hợp thêm giáp phản ứng nổ, hệ thống bảo vệ dạng “lồng” chống drone và hệ thống phòng vệ chủ động Arena-M dạng tiêu diệt mục tiêu từ xa.
Sự xuất hiện của biến thể mới diễn ra sau khi tập đoàn công nghệ quốc phòng Rostec khẳng định T-90M liên tục được cải tiến dựa trên phản hồi từ chiến trường Ukraine, đồng thời nhà thiết kế trưởng của Uralvagonzavod đánh giá dòng xe tăng này còn tiềm năng nâng cấp thêm ít nhất một thập kỷ.
Việc tích hợp hệ thống Arena-M từ cuối năm 2024 được xem là một trong những bước nâng cấp quan trọng nhất, và cũng đã xuất hiện trên một số xe tăng T-72B3 hiện đại hóa. Đầu tháng 1 năm nay, một biến thể mới của Arena-M được xác nhận đã hoàn tất phát triển, với khả năng đánh chặn các mối đe dọa từ drone cảm tử và đạn bay lảng vảng. Hệ thống sử dụng radar liên tục quét không gian xung quanh, tự động phát hiện mục tiêu, tính toán quỹ đạo và kích hoạt đạn đánh chặn để tiêu diệt trước khi va chạm xảy ra.
Ở phiên bản tiêu chuẩn, Arena-M có thể đánh chặn rocket, tên lửa và đạn chống tăng di chuyển với tốc độ lên tới 1.000 m/s trong phạm vi khoảng 50 mét. Tuy nhiên, các thông số của phiên bản cải tiến vẫn chưa được công bố đầy đủ.
Kể từ năm 2022, ngành công nghiệp xe tăng Nga đã đẩy mạnh phát triển các giải pháp bảo vệ phần nóc xe nhằm đối phó với các đòn tấn công bằng drone và đạn bay lảng vảng, vốn gây thiệt hại lớn cho lực lượng thiết giáp trong giai đoạn đầu xung đột. Giám đốc điều hành Rostec Sergey Chemezov từng nhận định rằng các cải tiến này đã giúp xe tăng Nga tăng đáng kể khả năng sống sót, đồng thời cho rằng nhiều quốc gia khác, bao gồm Israel và Mỹ, cũng đã áp dụng các giải pháp tương tự.
T-90M là dòng xe tăng đầu tiên của Nga được xem là vượt trội rõ rệt so với thiết kế thời Liên Xô, với pháo nòng trơn 125mm 2A46M-5, khả năng sử dụng đạn xuyên giáp 3BM-69/70 với sức xuyên 800–900mm, cùng hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại tích hợp kính ảnh nhiệt cho cả xạ thủ và chỉ huy.
Khả năng sống sót của xe tăng được nâng cao nhờ giáp phản ứng nổ Relikt thế hệ mới, động cơ mạnh hơn và cơ chế bảo vệ kho đạn bên trong tốt hơn. Dù từng được coi là phương án tạm thời trước khi T-14 Armata thay thế, nhưng với tương lai của T-14 hiện vẫn chưa rõ ràng, Nga đã tăng mạnh đầu tư vào việc sản xuất và hiện đại hóa T-90M.
Trước khi xung đột toàn diện tại Ukraine nổ ra, quân đội Nga dự kiến triển khai khoảng 600 xe tăng T-90M, bao gồm nâng cấp 400 chiếc T-90A cũ và sản xuất mới khoảng 200 chiếc. Tuy nhiên, chiến sự kéo dài cùng tổn thất lớn đã khiến kế hoạch sản xuất được mở rộng mạnh mẽ.
Theo các nhà phân tích nguồn mở, sản lượng T-90 của Nga đã tăng từ khoảng 90 xe mỗi năm giai đoạn 2020–2021 lên mức 280–300 xe vào năm 2024. Dự báo đến giữa thập kỷ 2030, sản lượng có thể tiếp tục tăng lên mức hàng nghìn xe mỗi năm nếu xu hướng hiện tại được duy trì.
Theo MW
