Quân đội Mỹ ngày 15/7 mở thêm các đợt không kích nhằm vào hệ thống phòng thủ ven biển và các trận địa tên lửa của Iran, chỉ một ngày sau khi Washington tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng biển của Tehran. Đáp lại, Iran tuyên bố có thể mở rộng các biện pháp nhằm cắt giảm dòng chảy năng lượng trong khu vực, đồng thời khẳng định nước này đang bước vào một "cuộc chiến mang tính sống còn" với Mỹ.
Diễn biến mới đánh dấu một bước leo thang sau khi lệnh ngừng bắn mong manh giữa hai bên sụp đổ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng nguy cơ quay trở lại một cuộc chiến toàn diện vẫn chưa phải là kịch bản có khả năng xảy ra cao nhất.
Căng thẳng gia tăng kể từ khi Iran tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz hôm 11/7. Các hoạt động quân sự liên tiếp đã khiến giao thông hàng hải qua tuyến vận tải chiến lược - nơi từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu trước chiến sự - bị đình trệ. Giá dầu Brent trong phiên 15/7 cũng tăng lên 84,95 USD/thùng, mức cao nhất trong vòng một tháng.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), các cuộc không kích đầu tiên bắt đầu khoảng 10h00 GMT (17h00 ngày 15/7 theo giờ VN), nhằm vào các hệ thống phòng thủ bờ biển cùng kho chứa và bệ phóng tên lửa hành trình trên đảo Greater Tunb của Iran. Đợt tấn công kéo dài khoảng 90 phút trước khi Mỹ tiếp tục mở thêm một làn sóng không kích khác khoảng 9 giờ sau đó.
CENTCOM cho biết các mục tiêu bị tấn công đều là những năng lực quân sự mà Iran sử dụng để đe dọa hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz.
Ba quan chức Mỹ nói với Reuters rằng chiến dịch hiện nay không chỉ nhằm gây sức ép buộc Iran mở lại tuyến hàng hải mà còn hướng tới việc phá hủy các năng lực quân sự mà Washington coi là mối đe dọa trước khi triển khai các chiến dịch quy mô lớn hơn.
Quân đội Mỹ cũng thông báo đã vô hiệu hóa một tàu chở dầu không mang hàng đang di chuyển về đảo Kharg sau khi tàu này phớt lờ nhiều cảnh báo. Trực thăng Mỹ đã phóng tên lửa Hellfire vào ống khói của con tàu. Kể từ khi tái áp đặt phong tỏa hải quân hôm 14/7, Washington cho biết đã buộc hai tàu đổi hướng và vô hiệu hóa thêm một tàu khác.
Sau các cuộc không kích, truyền thông Iran đưa tin nhiều khu vực quanh thành phố Ahvaz, cảng Bandar Abbas, Konarak, Sirik và đảo Qeshm đã xảy ra các vụ nổ. Phía Iran cho biết chưa ghi nhận thương vong.
Tuy nhiên, Đài truyền hình quốc gia IRIB cáo buộc một số quả đạn của Mỹ đã rơi gần một bệnh viện tại Ahvaz có trung tâm điều trị ung thư trẻ em, buộc cơ sở này phải sơ tán tạm thời.
Ngay sau đợt tấn công đầu tiên - mà Iran cho biết nhằm vào đảo Hengam - Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Baqer Qalibaf tuyên bố việc duy trì các quy định của Tehran tại eo biển Hormuz là điều kiện bảo đảm an ninh quốc gia.
"Chúng tôi đang ở trong một cuộc chiến mang tính sống còn với nước Mỹ", ông Qalibaf nhấn mạnh.
IRGC sau đó tuyên bố đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu quân sự của Mỹ tại Bahrain, Kuwait và Jordan.
Kuwait xác nhận lực lượng phòng không đã đánh chặn 4 tên lửa và 21 UAV của Iran, vụ việc chỉ gây thiệt hại vật chất và không có thương vong.
Theo thống kê của Iran, cuộc xung đột hiện nay đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng và hàng triệu người phải sơ tán, chủ yếu tại Iran và Lebanon. Hãng Tasnim dẫn Bộ Y tế Iran cho biết riêng trong tháng 7, các cuộc tấn công của Mỹ đã khiến 35 người thiệt mạng.
Ông Trump: Iran rất muốn đạt thỏa thuận
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục phát đi thông điệp cứng rắn nhưng vẫn để ngỏ khả năng đàm phán.
Phát biểu tại Hội nghị Quốc phòng và Đổi mới Pennsylvania, ông Trump tuyên bố: "Chúng tôi sẽ sớm đánh bại Iran. Họ sẽ bị đánh bại rất sớm."
Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời cho rằng Tehran đang rất muốn quay lại bàn đàm phán.
"Họ không thích những gì chúng tôi đang làm và họ thực sự rất muốn đạt được một thỏa thuận. Chúng ta sẽ xem liệu hai bên có đạt được thỏa thuận hay sẽ giải quyết dứt điểm," ông Trump nói thêm.
Trước đó, ông Trump tiết lộ các nhà đàm phán Mỹ đã liên hệ với phía Iran và gửi thông điệp rằng Tehran "nên đạt được một thỏa thuận".
Đáp lại, người phát ngôn quân đội Iran khẳng định điều kiện duy nhất để mở lại eo biển Hormuz là Mỹ phải thực hiện đầy đủ bản ghi nhớ 14 điểm mà hai bên ký hồi tháng 6, đồng thời chấp nhận các quy định hàng hải do Tehran ban hành.
Dù giao tranh vẫn tiếp diễn, hai bên cũng xuất hiện một tín hiệu tích cực hiếm hoi.
Ông Trump cho biết Iran đã cho phép một công dân Mỹ bị giữ lại tại nước này từ cuối năm 2024 rời khỏi Iran.
"Hợp chủng quốc Hoa Kỳ đánh giá cao cử chỉ thiện chí này của Iran", ông Trump viết trên Truth Social.
Luật sư nhân quyền Jared Genser xác nhận người được trả tự do là Dena Karari, công dân Mỹ bị cấm xuất cảnh khỏi Iran từ tháng 12/2024.
Ông Genser cho biết bà Karari hiện đã an toàn và đang trên đường trở về Mỹ, đồng thời cảm ơn Tổng thống Donald Trump vì những nỗ lực giúp đưa bà hồi hương.
Theo Reuters
