Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Mikhail Fedorov, người trẻ nhất từng đảm nhiệm cương vị này, chỉ sau khoảng 6 tháng nắm quyền. Trong thời gian tại nhiệm, ông Fedorov thúc đẩy mạnh mẽ việc hợp tác với Palantir - tập đoàn công nghệ dữ liệu và quân sự gây nhiều tranh cãi của Mỹ.
Động thái này diễn ra trong đợt cải tổ nội các quy mô lớn mới nhất của Kiev, sau khi Thủ tướng Yulia Sviridenko cùng toàn bộ chính phủ bị miễn nhiệm.
Ông Fedorov, 35 tuổi, xác nhận rời cương vị hôm 15/7 theo giờ địa phương và gọi đây là "một vinh dự lớn". Trong thông điệp chia tay, ông liệt kê hàng loạt thành tựu đạt được, nhưng cũng thừa nhận chưa thể cải tổ Bộ Quốc phòng theo các tiêu chuẩn của NATO như kỳ vọng.
Phía Tổng thống Zelensky chưa đưa ra lời giải thích chính thức về quyết định này.
Theo nhiều nghị sĩ và quan chức Ukraine được truyền thông địa phương dẫn lời, mâu thuẫn giữa ông Fedorov với Tổng tư lệnh quân đội Oleksandr Syrsky đã trở nên nghiêm trọng, đặc biệt liên quan đến cải cách quân đội và hoạt động mua sắm quốc phòng.
Nghị sĩ Yaroslav Zheleznyak còn cho rằng ông Zelensky không hài lòng vì Fedorov không cải thiện được hình ảnh của các đội cưỡng chế động viên quân sự vốn đang gây nhiều tranh cãi tại Ukraine.
Đẩy mạnh hợp tác với Palantir
Ông Fedorov gia nhập chính phủ Ukraine từ năm 2019 với vai trò Bộ trưởng Chuyển đổi số và nhanh chóng trở thành gương mặt tiêu biểu trong chiến lược ứng dụng công nghệ dân sự vào chiến tranh, đặc biệt là chương trình UAV.
Sau khi được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng hồi tháng 1, ông tiếp tục mở rộng hợp tác với Palantir.
Trong cuộc gặp CEO Alex Karp hồi tháng 5, hai bên đã thảo luận việc mở rộng hợp tác trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), phân tích dữ liệu chiến trường và lập kế hoạch tác chiến.
Bộ Quốc phòng Ukraine khi đó cho biết mục tiêu của chương trình là giúp quân đội phát hiện mục tiêu trên không, dự báo các cuộc tấn công và cuối cùng là "đưa chiến tranh sang lãnh thổ Nga".
Palantir cũng tham gia xây dựng nền tảng Brave1 Dataroom, cho phép các nhà phát triển Ukraine tiếp cận dữ liệu thực chiến để huấn luyện mô hình AI.
Kiev cho biết công nghệ của Palantir đã được tích hợp vào quá trình xử lý tình báo cũng như lập kế hoạch cho các cuộc tấn công tầm xa.
Trước đó, CEO Alex Karp từng tuyên bố phần mềm của Palantir chịu trách nhiệm cho "phần lớn hoạt động xác định mục tiêu" của quân đội Ukraine.
Bộ Quốc phòng Ukraine tiếp tục biến động
Ông Fedorov thay thế Denis Shmigal, người được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Quốc phòng vào tháng 7/2025 nhưng cũng chỉ tại vị chưa đầy nửa năm trước khi được điều sang Bộ Năng lượng trong một đợt cải tổ liên quan đến bê bối tham nhũng.
Ngay trước khi miễn nhiệm Shmigal, ông Zelensky vẫn ca ngợi vị bộ trưởng này đã đạt được "những kết quả vững chắc", sau đó bổ nhiệm ông sang đứng đầu Bộ Năng lượng - cơ quan cũng nhiều lần bị cáo buộc dính bê bối tham nhũng.
Trong những năm qua, ghế Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine liên tục thay đổi chủ dưới thời ông Zelensky, trong bối cảnh chiến sự kéo dài, hoạt động động viên quân sự gây tranh cãi và hàng loạt vụ bê bối liên quan đến mua sắm quốc phòng.
Hai cựu Bộ trưởng Quốc phòng Aleksey Reznikov và Rustem Umerov trước đó cũng đều phải rời nhiệm sở sau khi vướng các cáo buộc tham nhũng liên quan đến hợp đồng cung cấp quân nhu và các gói viện trợ vũ khí do phương Tây tài trợ.
Theo truyền thông Ukraine, Bộ trưởng Nội vụ Igor Klimenko hiện được xem là ứng viên sáng giá nhất để thay ông Fedorov. Tuy nhiên, quyết định bổ nhiệm vẫn cần được Quốc hội Ukraine thông qua.
Theo RT
