Trong nhiều thập kỷ, Iran không chỉ đầu tư phát triển tên lửa đạn đạo mà còn xây dựng cả một hệ thống bảo vệ nhằm đảm bảo lực lượng này vẫn có thể tác chiến ngay cả khi hứng chịu các cuộc không kích quy mô lớn.
Từ những "thành phố tên lửa" nằm sâu trong lòng núi, các bệ phóng cơ động cho tới mạng lưới phòng không nhiều lớp, Tehran đang tạo nên một hệ sinh thái giúp duy trì năng lực răn đe và phản công trong trường hợp xảy ra xung đột.
Phần lớn thông tin về các cơ sở này vẫn được giữ bí mật. Tuy nhiên, qua ảnh vệ tinh, video do truyền thông Iran công bố cùng các đánh giá từ giới phân tích quốc phòng, có thể thấy 5 công nghệ và giải pháp kỹ thuật đóng vai trò then chốt trong chiến lược bảo vệ lực lượng tên lửa của nước này.
"Thành phố tên lửa" nằm sâu dưới lòng đất
Biểu tượng nổi bật nhất trong chiến lược bảo vệ tên lửa của Iran là mạng lưới căn cứ ngầm, thường được giới chức nước này gọi là "missile cities" (thành phố tên lửa).
Các tổ hợp này được cho là dùng để cất giữ tên lửa, xe mang phóng, nhiên liệu cùng nhiều hạ tầng hỗ trợ bên dưới các dãy núi hoặc lớp đá dày. Một số đoạn video từng được công bố cho thấy những đường hầm dài với hàng loạt tên lửa và xe phóng được bố trí bên trong.
Việc đặt khí tài dưới lòng đất giúp Iran giảm nguy cơ bị trinh sát phát hiện, đồng thời khiến các cuộc không kích thông thường khó đạt hiệu quả. Muốn phá hủy các mục tiêu này, đối phương có thể phải sử dụng bom xuyên phá chuyên dụng và tiến hành nhiều đợt tấn công liên tiếp, trong khi mức độ thiệt hại thực tế cũng rất khó xác định từ bên ngoài.
Hầm phóng kiên cố và cửa hầm được gia cố
Ngoài hệ thống đường hầm, Iran còn phát triển các hầm phóng tên lửa cùng những công trình bê tông cốt thép có khả năng chống chịu cao.
Khác với các bệ phóng lộ thiên, tên lửa được bảo vệ sau nhiều lớp bê tông, đất đá và cửa chắn kiên cố. Các cửa hầm cũng được thiết kế với nhiều lớp bảo vệ nhằm giảm tác động của các vụ nổ xảy ra gần lối vào.
Ảnh vệ tinh trong những năm gần đây cho thấy Iran liên tục gia cố các cơ sở quân sự nhạy cảm và tăng cường lớp bảo vệ quanh cửa hầm cũng như các công trình ngầm.
Những biện pháp này không giúp cơ sở trở nên bất khả xâm phạm, nhưng có thể buộc đối phương phải sử dụng nhiều vũ khí mạnh hơn để vô hiệu hóa mục tiêu.
Bệ phóng cơ động liên tục thay đổi vị trí
Một trong những yếu tố quan trọng giúp Iran bảo toàn lực lượng tên lửa là tính cơ động.
Nước này sở hữu nhiều xe mang - dựng - phóng (TEL), có khả năng vận chuyển, triển khai và phóng tên lửa từ nhiều địa điểm khác nhau.
Thay vì cố định tại một căn cứ, các xe phóng có thể liên tục di chuyển giữa các hầm ngầm, vị trí phóng chuẩn bị sẵn hoặc những khu vực được ngụy trang.
Điều này khiến hoạt động trinh sát trở nên khó khăn bởi dữ liệu thu thập chỉ sau một thời gian ngắn có thể đã không còn giá trị khi xe phóng đổi vị trí.
Việc phân tán lực lượng cũng giúp Iran giảm nguy cơ mất một lượng lớn tên lửa chỉ sau một đòn tấn công.
Ngụy trang và đánh lừa đối phương
Bảo vệ tên lửa không chỉ là xây hầm kiên cố mà còn là khiến đối phương không biết chính xác phải đánh vào đâu.
Iran được cho là sử dụng nhiều biện pháp như ngụy trang, kho chứa kín, vận chuyển khí tài trong đường hầm và triển khai các hoạt động đánh lạc hướng.
Các bệ phóng giả, trận địa giả hoặc khí tài mô phỏng có thể khiến đối phương phải tiêu tốn thời gian trinh sát cũng như vũ khí vào những mục tiêu không có giá trị quân sự.
Việc sử dụng hệ thống đường hầm rộng lớn càng làm tăng hiệu quả chiến thuật này khi tên lửa và xe phóng chỉ xuất hiện trong thời gian rất ngắn trước khi khai hỏa.
Điều đó tạo ra sự bất định lớn đối với hoạt động lập kế hoạch tấn công của đối phương.
Mạng lưới phòng không nhiều tầng
Song song với các công trình ngầm, Iran còn triển khai hệ thống phòng không nhiều lớp bao quanh các khu vực quân sự và công nghiệp trọng yếu.
Các tổ hợp tên lửa đất đối không, radar cảnh giới cùng pháo phòng không được sử dụng nhằm phát hiện và đánh chặn máy bay, UAV cũng như một số loại đạn tấn công từ xa.
Ngay cả khi không thể đánh chặn toàn bộ mục tiêu, mạng lưới này vẫn có thể buộc đối phương phải hoạt động thận trọng hơn, sử dụng vũ khí ngoài tầm phòng không hoặc triển khai thêm lực lượng chế áp.
Chiến lược "sống sót sau đòn đánh phủ đầu"
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia quân sự, chiến lược bảo vệ lực lượng tên lửa của Iran được xây dựng theo nhiều lớp.
Các công trình ngầm giúp che chắn khí tài, bệ phóng cơ động tránh trở thành mục tiêu cố định, hệ thống ngụy trang gây khó khăn cho hoạt động trinh sát, còn phòng không nhiều tầng làm tăng chi phí và rủi ro cho mọi chiến dịch tấn công.
Sự kết hợp giữa những yếu tố này nhằm bảo đảm rằng ngay cả khi hứng chịu một cuộc tập kích quy mô lớn, Iran vẫn duy trì được một phần năng lực tên lửa đạn đạo để thực hiện các đòn phản công hoặc răn đe tiếp theo.
Động cơ mới trên tên lửa Kh-101 của Nga hé lộ bước tiến có thể khiến Mỹ phải đánh giá lại mối đe dọa
Theo IE
