Chính phủ Pháp xác nhận Ukraine sẽ nhận 16 tiêm kích đa năng Rafale đầu tiên trong giai đoạn 2028-2029, đánh dấu bước triển khai cụ thể đầu tiên của chương trình hợp tác quốc phòng giữa Paris và Kiev được công bố từ năm 2025.
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết việc đào tạo phi công và lực lượng kỹ thuật mặt đất của Ukraine sẽ được triển khai trong những tháng tới nhằm chuẩn bị cho quá trình tiếp nhận dòng tiêm kích hoàn toàn mới này.
Đây cũng là lần đầu tiên Paris công bố mốc thời gian cụ thể cho kế hoạch chuyển giao Rafale.
Thỏa thuận được xây dựng dựa trên tuyên bố hợp tác quốc phòng song phương giữa Pháp và Ukraine ký hồi tháng 11/2025, trong đó đặt mục tiêu Không quân Ukraine có thể sở hữu tối đa 100 chiếc Rafale F4 vào năm 2035.
Nếu kế hoạch được thực hiện đầy đủ, Ukraine sẽ trở thành quốc gia nước ngoài vận hành Rafale lớn nhất thế giới.
Ukraine sẽ mất nhiều năm để làm chủ Rafale
Việc đưa Rafale vào biên chế được đánh giá là dự án quân sự quy mô lớn, bởi quá trình tiếp nhận một dòng tiêm kích hoàn toàn mới không chỉ đơn thuần là bàn giao máy bay.
Ukraine sẽ phải đào tạo phi công chuyển loại, huấn luyện kỹ thuật viên bảo dưỡng, xây dựng hệ thống hậu cần, kho phụ tùng cũng như cơ sở bảo đảm kỹ thuật để duy trì hoạt động của phi đội.
Theo giới phân tích, khoảng thời gian chuẩn bị kéo dài đến năm 2028 sẽ giúp lực lượng Ukraine từng bước tham gia các chương trình huấn luyện Rafale hiện có của Pháp trước khi đủ khả năng vận hành độc lập.
Không quân Ukraine hiện cũng đang khai thác tiêm kích Mirage 2000 do Pháp viện trợ. Hai dòng máy bay này có nhiều điểm tương đồng về hệ thống bảo dưỡng cũng như một số loại vũ khí sử dụng, giúp quá trình chuyển đổi được kỳ vọng sẽ thuận lợi hơn so với nhiều quốc gia khác.
Rafale vẫn bị đánh giá lép vế trước tiêm kích Nga
Dù được xem là bước nâng cấp đáng kể đối với Không quân Ukraine, nhiều chuyên gia cho rằng Rafale vẫn sẽ gặp nhiều bất lợi nếu đối đầu với các dòng chiến đấu cơ hiện đại nhất của Nga.
Theo bài phân tích, tiêm kích tàng hình Su-57 sở hữu thiết kế giảm phản xạ radar, thân máy bay lớn hơn, mang theo radar công suất mạnh hơn, tải trọng vũ khí lớn hơn và tầm hoạt động vượt trội so với Rafale.
Ngay cả các tiêm kích thế hệ 4++ như Su-35S hay Su-30SM cũng được cho là có radar lớn hơn nhiều, cùng ưu thế về bán kính chiến đấu, thời gian hoạt động, tải trọng vũ khí và khả năng tác chiến không đối không.
Tuy nhiên, Rafale vẫn được đánh giá sẽ tạo ra thách thức lớn hơn cho Không quân Nga so với những dòng máy bay mà Ukraine đang vận hành hiện nay như F-16, MiG-29, Mirage 2000 hay Su-27.
Rafale gặp nhiều khó khăn trên thị trường quốc tế
Bài viết cho rằng Pháp từng kỳ vọng đưa Rafale trở thành tiêm kích chủ lực tại châu Âu, song mục tiêu này không đạt được.
Theo đánh giá được đưa ra, Rafale đã thất bại trong mọi cuộc đấu thầu cạnh tranh trực tiếp với tiêm kích tàng hình F-35 của Mỹ.
Vì vậy, phần lớn các hợp đồng xuất khẩu Rafale đến từ những quốc gia không thể mua F-35 vì lý do chính trị, như Indonesia, Qatar và gần đây là Ukraine.
Bài viết cũng nhắc tới cuộc xung đột giữa Ấn Độ và Pakistan hồi tháng 5/2025, cho rằng trong lần đầu tham chiến cường độ cao, từ một đến bốn chiếc Rafale của Không quân Ấn Độ đã bị bắn hạ trong các cuộc giao chiến với tiêm kích J-10C do Trung Quốc sản xuất và Pakistan vận hành.
Theo tác giả, dù J-10C được đánh giá hiện đại hơn nhiều tiêm kích thế hệ 4 của Nga, mẫu máy bay này vẫn chưa đạt tới năng lực tác chiến của Su-57.
Theo MW
