Ngày 25/6, Viện Nghiên cứu Hurun đã công bố “Global Unicorn Index 2026” (Bảng xếp hạng Kỳ lân Toàn cầu 2026), thống kê các doanh nghiệp chưa niêm yết được thành lập sau năm 2000 và có giá trị từ 1 tỷ USD trở lên. Việc định giá được chốt tại thời điểm 1/1/2026, đồng thời cập nhật các biến động lớn về giá trị doanh nghiệp trước khi công bố.
Theo báo cáo, hiện thế giới có 1.603 doanh nghiệp kỳ lân, phân bố tại 299 thành phố, 52 quốc gia, số lượng nhiều nhất từ trước tới nay.
Trong số này, có 610 doanh nghiệp tăng giá trị, gồm 308 kỳ lân mới; 178 doanh nghiệp giảm giá trị, trong đó 88 công ty bị hạ xuống dưới ngưỡng 1 tỷ USD và không còn được xếp là kỳ lân; 139 doanh nghiệp "nâng cấp", gồm 75 công ty IPO và 64 doanh nghiệp được mua lại hoặc sáp nhập; 903 doanh nghiệp giữ nguyên mức định giá.
AI trở thành động lực lớn nhất
Hurun cho biết các doanh nghiệp kỳ lân đang tạo ra những thay đổi mạnh mẽ trong các lĩnh vực dịch vụ tài chính, phần mềm doanh nghiệp và bảo vệ, chăm sóc sức khỏe.
Khoảng 74% số kỳ lân hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực phần mềm và dịch vụ, nổi bật nhất là Fintech, trí tuệ nhân tạo (AI), phần mềm dạng dịch vụ (SaaS).
Trong khi đó, 26% doanh nghiệp tập trung vào sản phẩm phần cứng, chủ yếu thuộc các lĩnh vực khoa học sự sống, năng lượng mới và bán dẫn.
Mỹ dẫn đầu, Trung Quốc đứng thứ hai
Về phân bố địa lý: Mỹ đứng đầu với 806 doanh nghiệp kỳ lân, tăng thêm 156 doanh nghiệp trong một năm và chiếm hơn một nửa tổng số kỳ lân toàn cầu. Trung Quốc xếp thứ hai với 381 doanh nghiệp, tăng 38 công ty so với năm ngoái; Anh Quốc đứng thứ ba với 70 kỳ lân. Các quốc gia còn lại trong Top 10 là: 4, Ấn Độ: 65; 5, Đức: 36; 6., Pháp: 31; 7, Canada: 30; 8, Israel: 24; 9, Singapore: 20; 10, Hàn Quốc: 19 kỳ lân.
Hurun nhận định Mỹ tiếp tục dẫn đầu trong các lĩnh vực: SaaS, Fintech, AI, Khoa học sự sống. Đồng thời nước này cũng đang tăng tốc ở các công nghệ tiên phong như điện toán lượng tử, năng lượng nhiệt hạch và công nghệ gene.
Anthropic vượt qua OpenAI
Bảng xếp hạng năm nay chứng kiến sự thay đổi lớn ở vị trí số một. Anthropic tăng giá trị tới 15 lần chỉ sau một năm, đạt mức định giá 6.600 tỷ NDT (khoảng 920 tỷ USD), qua đó vượt lên trở thành doanh nghiệp kỳ lân giá trị nhất thế giới.
Đứng thứ hai là OpenAI với định giá 5.800 tỷ NDT (khoảng 810 tỷ USD), tăng gấp đôi so với năm trước.
Công ty Trung Quốc ByteDance xếp thứ ba với mức định giá 3.300 tỷ NDT (khoảng 460 tỷ USD), tăng khoảng 60%, nhờ đà phát triển của trợ lý AI “Doubao”.
DeepSeek dẫn đầu làn sóng kỳ lân mới của Trung Quốc
Trong 6 năm qua, số doanh nghiệp kỳ lân của Trung Quốc đã tăng từ 227 lên 381 công ty. Các gương mặt mới nổi bật gồm: DeepSeek (Hàng Châu), định giá 340 tỷ NDT (khoảng 47 tỷ USD); Bambu Lab (Thâm Quyến), khoảng 40 tỷ NDT; Papergames (Tô Châu), khoảng 25 tỷ NDT; Linkerbot (Bắc Kinh), khoảng 20 tỷ NDT, chuyên phát triển bàn tay robot có độ khéo léo cao.
Ngoài ra: Xiaohongshu tăng gấp đôi giá trị lên 340 tỷ NDT; Moonshot AI tăng gấp 5 lần, đạt 136 tỷ NDT; StepFun tăng gấp đôi lên 41 tỷ NDT.
Theo Chủ tịch Hurun Rupert Hoogewerf (tức Hurun hay Hồ Nhuận – theo tên Trung Quốc), các kỳ lân mới của Trung Quốc chủ yếu tập trung vào AI, robot và bán dẫn, bên cạnh năng lượng mới và hàng không vũ trụ.
Năm nay, 26 doanh nghiệp kỳ lân Trung Quốc đã "nâng hạng", tức hoàn tất IPO - mức cao nhất trong 5 năm.
Một số doanh nghiệp đáng chú ý gồm: Zhipu AI, giá trị khoảng 950 tỷ NDT (133 tỷ USD); SJ Semi, khoảng 380 tỷ NDT (53 tỷ USD); Moore Threads và MetaX đều vượt 300 tỷ NDT (42 tỷ USD).
AI là lĩnh vực tăng trưởng mạnh nhất
Hurun cho biết trong 8 năm qua, trọng tâm của hệ sinh thái kỳ lân toàn cầu đã chuyển dịch từ thương mại điện tử, sang fintech và hiện nay là AI.
Năm 2026, có 215 doanh nghiệp kỳ lân AI, tăng 87 công ty chỉ sau một năm. Tổng giá trị của nhóm AI chiếm 36% tổng giá trị tất cả các kỳ lân toàn cầu - tỷ trọng cao nhất trong mọi lĩnh vực.
Nếu tính cả các doanh nghiệp có hoạt động liên quan AI, con số lên tới 582 công ty, tương đương khoảng 1/3 tổng số kỳ lân.
Trong lĩnh vực AI, Mỹ hiện dẫn đầu với 132 kỳ lân; Trung Quốc đứng thứ hai với 47 doanh nghiệp; tiếp theo là Anh (9), Canada (5) và Đức (4).
Các doanh nghiệp như Anthropic, OpenAI và Anduril Industries được đánh giá là đang kéo mặt bằng định giá của toàn ngành lên mức chưa từng có.
Robot và khoa học sự sống tiếp tục tăng tốc. Lĩnh vực khoa học sự sống hiện có 152 doanh nghiệp kỳ lân, chủ yếu hoạt động trong công nghệ y tế, thiết bị y tế, chẩn đoán bệnh, liệu pháp gene, phát triển thuốc. Mỹ vẫn dẫn đầu với 97 doanh nghiệp loại này, đứng sau là Trung Quốc (36).
Trong khi đó, ngành robot hiện có 50 doanh nghiệp kỳ lân, với tổng giá trị khoảng 1.200 tỷ NDT. Các doanh nghiệp tiêu biểu gồm: Figure AI, DJI, Physical Intelligence.
Đáng chú ý, Trung Quốc dẫn đầu thế giới về số lượng kỳ lân robot với 32 doanh nghiệp, vượt xa Mỹ (15).
Kỷ nguyên doanh nghiệp tư nhân nghìn tỷ USD đang đến gần
Ông Rupert Hoogewerf nhận định: "Mười năm trước, khái niệm startup trị giá 1 tỷ USD đã tạo ra thuật ngữ 'kỳ lân'. Ngày nay, doanh nghiệp tư nhân được định giá tới 1.000 tỷ USD không còn là điều viển vông nữa, bởi Anthropic và OpenAI đã tiến rất gần cột mốc đó". Theo ông, dưới tác động của AI, robot và năng lượng sạch, tổng số doanh nghiệp kỳ lân toàn cầu có thể vượt 2.000 công ty trong vòng ba năm tới; tuổi đời trung bình của các kỳ lân sẽ tiếp tục giảm và hiệu quả sử dụng vốn sẽ đạt mức cao nhất lịch sử.
Báo cáo cũng dự báo, trong thập kỷ tới, điều đáng quan tâm không còn là số lượng doanh nghiệp kỳ lân, mà là tốc độ xuất hiện của các doanh nghiệp tư nhân được định giá 1.000 tỷ USD và khả năng duy trì vị thế ở quy mô chưa từng có này.
Theo Sina
