Mới đây, Bộ Xây dựng bổ sung xe điện mở rộng phạm vi hoạt động (viết tắt là EREV) vào hệ thống phân loại phương tiện điện hóa tại Việt Nam. Diễn biến này xuất hiện đúng lúc với việc các hãng xe hé lộ mang nhóm xe điện này về Việt Nam, trong khi VinFast cũng phát đi những tín hiệu liên quan đến công nghệ tương tự.
Vì sao EREV được xem là xe điện?
EREV (hay REEV) là viết tắt của Extended Range Electric Vehicle, được hiểu là xe điện mở rộng phạm vi hoạt động. Theo PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Chủ tịch Hội Ô tô và Thiết bị động lực TPHCM, cấu hình này sử dụng mô-tơ điện để dẫn động bánh xe, còn động cơ xăng chỉ làm nhiệm vụ phát điện để nạp năng lượng lại cho pin.
Chính nguyên lý dẫn động này là cơ sở để EREV được nhìn nhận gần với xe điện hơn so với hybrid truyền thống. Trên xe HEV và PHEV, động cơ xăng vẫn tham gia một phần hoặc toàn bộ quá trình truyền lực xuống bánh xe.
Với EREV, bánh xe chỉ nhận lực từ mô-tơ điện, nhờ đó xe giữ được khả năng phản hồi nhanh, mô-men xoắn tức thời và quá trình tăng tốc liền mạch.
Thông tư 45 của Bộ Xây dựng đã đưa xe điện mở rộng phạm vi vào hệ thống phân loại phương tiện điện hóa. Cách phân loại lấy nguyên lý dẫn động làm tiêu chí quan trọng, thay vì chỉ dựa vào việc có trang bị động cơ đốt trong hay không.
Theo ông Dũng, cấu hình này giúp người dùng duy trì trải nghiệm của xe điện nhưng có thêm nguồn năng lượng dự phòng khi đi xa, tới khu vực ít trạm sạc hoặc quên sạc pin trước hành trình.
EREV vì thế không hoàn toàn giống xe thuần điện. Khi động cơ phát điện hoạt động, phương tiện vẫn tiêu thụ nhiên liệu và phát thải. Người dùng cũng phải bảo dưỡng thêm các bộ phận cơ khí liên quan, thay vì chỉ chăm sóc pin và hệ truyền động điện.
EREV giúp xe ngoại giảm bất lợi về trạm sạc
Ở Việt Nam, VinFast có ưu thế lớn nhờ mạng lưới sạc và dịch vụ được xây dựng đồng bộ. Trong khi đó, người dùng xe điện của các thương hiệu khác vẫn phải dựa chủ yếu vào sạc tại nhà, điểm sạc tại đại lý hoặc trạm của bên thứ ba.
Hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua xe. Một mẫu xe thuần điện có thiết kế đẹp, nhiều công nghệ và tầm hoạt động tốt vẫn khó thuyết phục khách hàng nếu việc tìm chỗ sạc mất thời gian, đặc biệt với người ở chung cư hoặc thường xuyên đi xa.
EREV có thể giúp các hãng ngoại giảm đáng kể sức ép đó. Trong nhu cầu hằng ngày, chủ xe vẫn cắm sạc và sử dụng điện từ pin. Khi đi xa hoặc không tìm được trạm, chỉ cần đổ xăng là xe có thể vận hành bình thường.
PGS.TS Đỗ Văn Dũng đánh giá cấu hình này phù hợp với Việt Nam và Đông Nam Á, nơi hạ tầng sạc chưa đồng đều. Người dùng có thể chạy điện trong thành phố, nhưng vẫn yên tâm khi tới vùng nông thôn, tỉnh lẻ hoặc các tuyến đường dài ít điểm nạp điện.
Khả năng đi xa là lợi thế rõ nhất của EREV. Li Auto L9 được giới thiệu với phạm vi chạy điện khoảng 280 km và tổng quãng đường hơn 1.400 km. Volkswagen ID. Era 9X, mẫu EREV được sản xuất tại Trung Quốc, có phạm vi chạy thuần điện khoảng 400 km và tầm hoạt động hơn 1.600 km.
Với các hãng Trung Quốc, đây có thể là cách tiếp cận thị trường thực dụng hơn việc chỉ bán xe thuần điện. Họ chưa cần phủ hàng nghìn điểm sạc, nhưng vẫn có thể quảng bá trải nghiệm vận hành bằng mô-tơ điện, quãng đường dài và khả năng tiếp nhiên liệu nhanh tại cây xăng.
EREV có khiến VinFast mất đi lợi thế lớn nhất?
Thông tư 45 được ban hành đúng vào thời điểm phân khúc EREV bắt đầu sôi động tại Việt Nam.
Li Auto là một trong những thương hiệu có kế hoạch rõ nhất khi dự kiến vào Việt Nam cuối năm 2026 với các mẫu L6, L7 và L9 sử dụng hệ truyền động EREV. Việc chọn EREV làm nhóm sản phẩm chủ lực cho thấy hãng muốn giảm sự phụ thuộc vào hạ tầng sạc ngay trong giai đoạn đầu gia nhập thị trường.
iCaur, thương hiệu thuộc Chery, cũng dự kiến giới thiệu mẫu V27 REEV tại Việt Nam vào cuối năm. Mẫu SUV này hướng đến nhóm khách hàng cần khả năng đi xa nhưng vẫn muốn trải nghiệm hệ truyền động điện.
Volkswagen gia nhập cuộc đua khi xác nhận kế hoạch ra mắt ID. Era 9X tại Việt Nam. DFSK và Changan cũng được nhắc đến trong nhóm hãng chuẩn bị đưa các dòng xe điện hóa, trong đó có EREV, vào thị trường.
Đang có lợi thế lớn nhờ mạng lưới trạm sạc và thị phần xe điện, VinFast cũng không đứng ngoài xu hướng này. Hãng chưa công bố sản phẩm cụ thể, nhưng nhiều dấu hiệu cho thấy đã nghiên cứu EREV từ sớm.
Bộ Xây dựng từng xem xét đặc điểm kỹ thuật của xe EREV do VinFast cung cấp. Còn tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, ông Phạm Nhật Vượng cho biết VinFast đang phát triển mẫu xe dùng động cơ xăng để tạo điện, trong khi xe vẫn vận hành bằng mô-tơ điện.
Nếu tham gia phân khúc này, VinFast vẫn có ưu thế về trạm sạc, hệ thống dịch vụ và thương hiệu nội địa. Người dùng EREV của hãng có thể ưu tiên sạc điện để giảm chi phí, đồng thời sử dụng động cơ phát điện khi đi xa.
Tuy nhiên, EREV cũng giúp các hãng Trung Quốc giảm đáng kể bất lợi về hạ tầng. Khi xe không còn phụ thuộc hoàn toàn vào trạm sạc, cuộc cạnh tranh sẽ chuyển sang giá bán, tầm hoạt động thực tế, mức tiêu hao nhiên liệu, công nghệ và chất lượng hậu mãi.
Lợi thế lớn nhất của VinFast nhiều năm qua là hệ thống trạm sạc. EREV chưa chắc giúp các hãng Trung Quốc vượt lên ngay lập tức, nhưng có thể làm lợi thế đó bớt mang tính quyết định. Khi rào cản hạ tầng được thu hẹp, cuộc đua sẽ được phân định nhiều hơn bằng chất lượng sản phẩm và khả năng thuyết phục người dùng.
