Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) vừa ban hành quyết định duy trì diện hạn chế giao dịch đối với cổ phiếu POM của CTCP Thép Pomina.
Theo HNX, Pomina đang ghi nhận vốn chủ sở hữu âm trên BCTC năm 2025 đã được kiểm toán. Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn chậm công bố báo cáo tài chính bán niên 2024 và 2025 đã được soát xét quá 45 ngày so với thời hạn quy định. Vì vậy, cổ phiếu POM tiếp tục chỉ được giao dịch vào phiên thứ 6 hàng tuần.
Từ đỉnh cao huy hoàng rơi xuống vực sâu
Trước khi rơi vào cảnh làm ăn bết bát, Pomina là một trong những nhà sản xuất thép xây dựng lớn ở Việt Nam với thị phần gần 30%. Tuy nhiên, trước sự vươn lên mạnh mẽ của Hoà Phát, thị phần của Pomina nhanh chóng bị thu hẹp. Cùng với đó là tính chu kỳ cao của ngành thép và COVID-19 khiến doanh nghiệp lâm vào khủng hoảng.
Vào giai đoạn huy hoàng, doanh thu mỗi năm của Pomina dao động 9.000 – 13.000 tỷ đồng. Lợi nhuận cũng rất khởi sắc, đạt đỉnh gần 700 tỷ đồng vào năm 2017.
Song, Pomina không còn giữ được vị thế trong những năm tiếp theo khi kết quả kinh doanh liên tục kém sắc. Năm 2023 và 2024, doanh thu tụt dưới mốc 3.000 tỷ đồng và báo lỗ trên 900 tỷ đồng.
Năm 2025, Pomina lỗ hơn 836 tỷ đồng và đẩy mức lỗ luỹ kế vượt 3.492 tỷ đồng. Tính đến cuối năm ngoái, vốn chủ sở hữu của công ty âm 630 tỷ đồng.
Với việc vốn chủ sở hữu âm, Pomina không còn đáp ứng điều kiện của công ty đại chúng. Vì theo quy định, công ty đại chúng phải đồng thời đáp ứng các điều kiện gồm có vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên, vốn chủ sở hữu từ 30 tỷ đồng trở lên và tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 vừa diễn ra, Pomina đặt mục tiêu doanh thu 8.511 tỷ đồng trong năm nay, gấp khoảng 4 lần kết quả thực hiện năm 2025 và tiếp tục tăng lên 13.194 tỷ đồng vào năm 2027.
Cú bắt tay lịch sử với Vingroup
Sự thay đổi lớn nhất của Pomina là cú bắt tay “lịch sử” với Tập đoàn Vingroup của tỷ phú Phạm Nhật Vượng.
Cuối năm ngoái, Vingroup thông báo sẽ hợp tác và tham gia hỗ trợ Pomina khôi phục lại chuỗi sản xuất kinh doanh, đảm bảo đầu ra và cải thiện các điều kiện tài chính.
Vingroup thông qua CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinMetal sẽ cung cấp cho Pomina khoản vay vốn lưu động trong vòng tối đa 2 năm với lãi suất 0%. Bên cạnh đó, tập đoàn sẽ ưu tiên chọn Pomina là nhà cung cấp thép cho các công ty thành viên trong hệ sinh thái để góp phần đảm bảo đầu ra và gia tăng tỷ lệ nội địa hóa trong các dự án lớn.
Trước khi nhận được cái gật đầu từ Vingroup, Pomina từng nhiều lần hợp tác với các doanh nghiệp mà thất bại.
Năm 2023, công ty có kế hoạch chuyển nhượng 51% cổ phần cho Nansei – doanh nghiệp thép Nhật Bản với tổng giá trị 58,9 triệu USD. Tuy nhiên, việc chuyển nhượng đã bị vướng bởi tỷ lệ chuyển nhượng cho doanh nghiệp nước ngoài tối đa không vượt quá 50% theo quy định của UBCKNN đã khiến Pomina phải xoay qua tìm cơ hội hợp tác khác với các nhà đầu tư trong nước và các quỹ đầu tư.
Sau khi thương vụ trên thất bại, Pomina đã quay sang hợp tác với Thaco Industries. Thậm chí, doanh nghiệp thép này còn tổ chức ĐHĐCĐ bất thường để xin ý kiến cổ đông cho phép Pomina được chuyển nhượng một phần tài sản hợp tác với nhà đầu tư thông qua pháp nhân mới.
Thaco ngoài việc sản xuất phôi thép phục vụ ngành xây dựng thì còn mong muốn sản xuất các chủng loại thép đặc biệt phục vụ cho ngành công nghiệp sản xuất ô tô. Đây là yêu cầu cần có thời gian đồng nghĩa lộ trình hợp tác sẽ bị kéo dài.
Dù mong muốn “bắt tay” cùng phát triển nhưng do nhiều nguyên nhân nên hai bên đã không thể tiếp tục đi chung đường.
Sau đó, Pomina tìm đến Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSteel - Mã: TVN). Cả hai cùng ký biên bản ghi nhớ về việc thành lập CTCP Pomina Phú Mỹ với tỷ lệ sở hữu Pomina 35% và nhóm VNSteel nắm 65% cổ phần.
Pomina và VNSteel từng kỳ vọng có thể hoàn tất thỏa thuận vào đầu năm 2026 nhưng kế hoạch này một lần nữa không trọn vẹn trước khi Vingroup xuất hiện.
