Một số cử tri kiến nghị Quốc hội bỏ quy định chuyển tuyến khám, chữa bệnh (KCB) bảo hiểm y tế (BHYT) – một vấn đề luôn được xã hội quan tâm. Để làm rõ quan điểm của Bộ Y tế trong vấn đề này, VietTimes đã có cuộc trao đổi với bà Trần Thị Trang - Vụ trưởng Vụ BHYT.
Thông tuyến cho nhóm bệnh hiểm nghèo
-Một số cử tri kiến nghị nên bỏ quy định về chuyển tuyến trong KCB BHYT vì cho rằng quy trình xin giấy chuyển viện mất thời gian. Quan điểm của Bộ Y tế ra sao, thưa bà?
- Việc phân tuyến KCB BHYT được thiết lập nhằm bảo đảm người bệnh được điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe, đúng khả năng chuyên môn của cơ sở y tế. Các trường hợp vượt quá năng lực của tuyến cơ sở sẽ được chuyển lên tuyến trên.
Phân tuyến là nguyên tắc cần thiết trong hệ thống y tế, giúp giảm quá tải cho các BV lớn, hạn chế nằm ghép, đồng thời nâng cao hiệu quả điều trị. Nếu bỏ quy định này hoàn toàn, bệnh nhân có xu hướng dồn lên tuyến Trung ương, gây ùn tắc và giảm chất lượng KCB.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế vẫn từng bước cải tiến thủ tục chuyển tuyến đơn giản, minh bạch và thuận tiện hơn. Từ năm 2016, chính sách thông tuyến KCB BHYT đã được triển khai, hiện đã thông tuyến toàn quốc ở cấp huyện và cấp tỉnh.
Đồng bào dân tộc thiểu số và người sinh sống tại xã đảo, huyện đảo được KCB nội trú tại BV tuyến Trung ương mà không cần giấy chuyển tuyến. Đây là những bước tiến lớn nhằm mở rộng quyền lợi và tạo thuận lợi tối đa cho người tham gia BHYT.
Ngày 01/01/2025, Bộ Y tế đã ban hành danh mục 62 bệnh hiểm nghèo và bệnh hiếm, cho phép người tham gia BHYT mắc các bệnh này được thông tuyến trực tiếp lên các BV Trung ương mà không cần giấy chuyển tuyến.
Theo Thông tư 01, Bộ Y tế phân cấp cho các Sở Y tế hướng dẫn việc chuyển tuyến trong phạm vi tỉnh. Theo đó, Sở Y tế có thể quy định một số trường hợp được thông tuyến khi cơ sở KCB tuyến dưới vượt quá năng lực chuyên môn hoặc chưa thực hiện được một số dịch vụ kỹ thuật trên địa bàn.
-Bà có thể nói rõ hơn về danh mục 62 bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm nói trên?
-Danh mục một số bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo, bệnh cần phẫu thuật hoặc kỹ thuật cao được hưởng 100% mức BHYT và được điều trị trực tiếp tại cơ sở y tế chuyên sâu mà không cần xin giấy chuyển tuyến, gồm 62 bệnh và nhóm bệnh.
Trong đó, có nhiều bệnh phức tạp như ung thư, nhồi máu cơ tim lần đầu, phẫu thuật động mạch vành, phẫu thuật động mạch chủ, hôn mê, mù hai mắt, bệnh cơ tim, mất hai chi, lupus ban đỏ, ghép tạng, bỏng nặng, xơ cứng rải rác, phẫu thuật thay van tim, đột quỵ, bệnh Alzheimer, sa sút trí tuệ, suy thận, thương tật vĩnh viễn…
Đây là cải cách rất quan trọng. Trước đây, bệnh nhân BHYT khi cần chuyển viện phải đi đúng trình tự — từ cơ sở ban đầu lên tuyến huyện, rồi tuyến tỉnh mới được điều trị ở tuyến Trung ương. Trong khi có những bệnh đòi hỏi điều trị ngay, nếu chậm trễ có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Việt Nam hiện có khoảng 100 bệnh hiếm với hơn 6 triệu người mắc, trong đó 58% là trẻ em và 30% trẻ tử vong trước 5 tuổi. Việc tiếp cận điều trị cho nhóm bệnh này còn nhiều khó khăn, vì vậy việc bỏ thủ tục chuyển tuyến với các bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo sẽ giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí, giảm chi tiền túi và giảm áp lực cho Quỹ BHYT.
Bộ Y tế quyết tâm cải tiến, cắt giảm khâu trung gian, để việc chuyển tuyến trở nên rõ ràng, đúng người, đúng bệnh, nhưng cũng giới hạn rõ phạm vi được thông tuyến, chỉ áp dụng với một số bệnh đặc biệt nặng, bệnh nan y hoặc trường hợp tuyến dưới không có khả năng điều trị.
Điều này vừa giảm phiền hà cho người bệnh, vừa giúp hệ thống y tế vận hành cân bằng, tránh quá tải tuyến trên. Đây cũng là động lực để y tế tuyến dưới nâng cao năng lực chuyên môn, đầu tư trang thiết bị và cải thiện chất lượng phục vụ người dân.
Đơn giản hoá thủ tục, mở rộng thông tuyến
-Ngoài các bệnh được thông tuyến, nhiều nhóm bệnh khác cũng đã được nới lỏng thủ tục chuyển viện như thế nào, thưa bà?
-Bộ Y tế cho phép nhiều bệnh, nhóm bệnh chỉ cần giấy chuyển tuyến có giá trị sử dụng trong một năm, thay vì phải xin lại mỗi lần đi khám.
Các bệnh này gồm: Nhiễm nấm chromoblastomycosa (nấm màu), áp xe do phaeomyces, các thiếu máu tan máu di truyền, suy tủy xương, đông máu nội mạch rải rác, ban xuất huyết, rối loạn tuyến thượng thận, rối loạn chuyển hóa sắt, bệnh lý võng mạc tăng sinh, viêm loét đại tràng chảy máu, lupus ban đỏ, thoái hóa khớp háng, khớp gối, cột sống…
Đặc biệt, nếu hết hạn phiếu chuyển mà người bệnh vẫn đang trong đợt điều trị, phiếu đó vẫn có giá trị đến khi kết thúc điều trị. Quy định này giảm gánh nặng hành chính cho người bệnh mạn tính, giúp họ điều trị liên tục, không bị gián đoạn.
-Xin bà chia sẻ thêm định hướng hoàn thiện chính sách BHYT trong thời gian tới?
-Bộ Y tế sẽ tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, mở rộng thông tuyến, đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong quản lý chuyển tuyến và thanh toán BHYT, đồng thời, phối hợp với Bộ Tài chính và BHXH Việt Nam để xây dựng chính sách hỗ trợ linh hoạt hơn cho các nhóm yếu thế.
Mục tiêu cuối cùng là mọi người dân đều được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, an toàn và thuận tiện, đúng với tinh thần lấy người dân làm trung tâm trong chính sách y tế.
-Cảm ơn bà về cuộc trao đổi!
