Tri ân nhà khoa học lớn bền bỉ vì Việt Nam
Tại hội thảo KIT – ASEAN do Trường Đại học Y Hà Nội (ĐHYHN) và Viện Khoa học Công nghệ Kyoto (KIT) tổ chức, Bài giảng Danh dự dành riêng cho GS.TS Kamei Kaeko là một sự kiện đặc biệt.
Bài giảng Danh dự là hình thức tôn vinh trang trọng mà Trường ĐHYHN dành cho những nhà khoa học có đóng góp lớn cho ngành y Việt Nam. Cách đây 9 năm, Bài giảng Danh dự đầu tiên của trường được tổ chức để tri ân GS Phạm Gia Khải; và hôm nay, truyền thống ấy tiếp tục được nuôi dưỡng bằng sự tri ân dành cho một học giả Nhật Bản đã gắn bó sâu sắc với Việt Nam.
Phát biểu tại sự kiện, PGS.TS Phan Thị Thu Hương, Chủ tịch Hội đồng trường ĐHYHN, cho biết Bài giảng Danh dự của GS Kamei Kaeko mang ý nghĩa đặc biệt, bởi đây là lần đầu tiên nhà trường vinh danh một nhà khoa học quốc tế có những đóng góp lâu dài cho đào tạo và nghiên cứu.
“Sáng kiến ý nghĩa này được đề xuất bởi GS Tạ Thành Văn, nguyên Chủ tịch Hội đồng trường, nguyên Hiệu trưởng Trường ĐHYHN - người đã có nhiều năm học tập và làm việc tại Nhật Bản và thấu hiểu sâu sắc văn hóa học thuật của Nhật. Nhờ tầm nhìn của ông, chúng ta đã có thể vinh danh GS Kamei theo một cách đặc biệt và đáng nhớ như hôm nay” - PGS. Phan Thị Thu Hương bày tỏ.
GS Tạ Thành Văn, Điều phối Chương trình hợp tác ĐHYHN – KIT, Trưởng bộ môn Hoá Sinh Trường ĐHYHN, thay mặt Ban Tổ chức hội thảo, cho biết trong hơn ba thập kỷ, GS Kamei Kaeko đã là cầu nối bền bỉ giữa KIT và Việt Nam, để đưa gần 400 sinh viên Việt Nam đến KIT học tập và nghiên cứu, trong đó có 50 nghiên cứu sinh của ĐHYHN.
Bà cũng là một trong ba nhà khoa học Nhật Bản được phong tặng danh hiệu Giáo sư Danh dự của trường, bên cạnh GS Saburo Hara và GS Yamaguchi Misamitsu.
Không chỉ xây dựng các chương trình hợp tác, GS Kamei Kaeko đã trực tiếp đào tạo nhiều thế hệ nghiên cứu sinh Việt Nam và ASEAN. Nhiều học trò của bà hiện giữ vai trò chủ chốt trong khoa học và quản lý y tế tại các nước trong khu vực.
GS Tạ Thành Văn đã gợi lại những kỷ niệm về KIT – nơi từng là dấu ấn thanh xuân của nhiều thế hệ học giả, mà “hàng cây ngân hạnh vàng rực mùa thu, những ngày hoa anh đào nở rộ trong khuôn viên trường hay những đêm trăng lặng bên dòng sông Kamo – những ký ức đã giúp xoa dịu những tháng ngày vất vả trong phòng thí nghiệm”.
GS Văn nhấn mạnh rằng dù thời đại trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số đang thay đổi từng ngày, khoa học không thể thay thế được tình cảm, lòng nhân ái và sự biết ơn. Những giá trị đó đã được GS Kamei Kaeko nuôi dưỡng trong suốt 30 năm đồng hành cùng Việt Nam.
Trao đổi với VietTimes, GS Tạ Thành Văn cho biết việc tôn vinh GS Kamei Kaeko là thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị do Tổng Bí thư Tô Lâm ký, trong đó nêu rõ cần có cơ chế đặc thù để thu hút người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài có trình độ cao về Việt Nam làm việc, sinh sống.
Những ký ức đầu tiên và sợi dây gắn bó hơn ba mươi năm
GS Kamei Kaeko đã có Bài giảng Danh dự chia sẻ về hành trình làm khoa học với những ký ức đẹp đẽ về những thế hệ nghiên cứu sinh, sinh viên Việt Nam mà bà đã hỗ trợ và trực tiếp đào tạo tại KIT, khiến hội trường lặng đi vì xúc động.
Các học trò cũ cũng làm bà cảm động với những món quà ý nghĩa, rất Việt Nam, khi Bài giảng Danh dự kết thúc. Đó là dấu ấn khó quên của KIT – ASEAN 2025.
Bên lề hội thảo, trả lời VietTimes về lý do gắn bó với Việt Nam suốt ba thập kỷ, GS Kamei Kaeko hồi tưởng năm 1992, khi bà còn rất trẻ, PGS Phạm Thiện Ngọc là nghiên cứu sinh Việt Nam đầu tiên sang KIT, tiếp đó là GS Tạ Thành Văn. Hai nhà khoa học trẻ đã cho bà thấy sự bền bỉ, thông minh cùng khát vọng khám phá mạnh mẽ, đồng thời, mở cánh cửa để bà hiểu về văn hóa và con người Việt Nam.
Từ những ấn tượng đầu tiên ấy, bà dành tình cảm đặc biệt cho các nghiên cứu sinh Việt Nam và mong muốn góp phần đào tạo đội ngũ y tế ưu tú cho đất nước.
Bà cho biết các nghiên cứu sinh Việt Nam từng thực tập trong phòng thí nghiệm của bà đều đạt thành tích rất cao, trưởng thành nhanh chóng trong nghiên cứu khoa học. Chính sự tin yêu với các nghiên cứu sinh Việt Nam đã thôi thúc bà giới thiệu họ tới những giáo sư uy tín khác, mở rộng thêm cơ hội để Việt Nam có thêm nhiều tiến sĩ được đào tạo bài bản tại Nhật.
Dịp hội thảo này, GS Kamei Kaeko đã mời ba giáo sư nổi tiếng của KIT lần đầu sang Việt Nam, với mong muốn họ trực tiếp tìm hiểu và tiếp nhận thêm các nghiên cứu sinh Việt Nam vào các chương trình đào tạo tương lai.
Bà tin rằng các giáo sư này sẽ tiếp tục con đường đào tạo nhân lực cao cho y tế Việt Nam mà bà đã dành nhiều tâm huyết hơn 3 thập kỷ qua.
Khi được hỏi về thành quả của ba thập kỷ hợp tác, bà mỉm cười, hướng về GS Tạ Thành Văn và PGS Phạm Thiện Ngọc: “Họ chính là minh chứng sống động nhất cho hành trình hợp tác giữa ĐHYHN và KIT,” bà nói, “và sự thành đạt trong khoa học, trong quản lý của họ đã thay mọi lời.”
Hội thảo KIT–ASEAN 2025 vì thế không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật, mà còn là nơi kết tinh tình thầy trò, sự tri ân và những giá trị nhân văn nuôi dưỡng nền khoa học.
