Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 8/5 theo giờ địa phương đã ra tuyên bố cho biết ba công ty Trung Quốc gồm MizarVision (Mịch Thương), The Earth Eye (Mộc Mỹ) và Chang Guang Satellite Technology Co. (Trường Quang) đã bị đưa vào danh sách trừng phạt của Mỹ với cáo buộc cung cấp ảnh vệ tinh về các cơ sở của Mỹ tại Trung Đông cho Tehran.
Đợt trừng phạt lần này của Bộ Ngoại giao Mỹ nhắm vào 11 thực thể và 3 cá nhân. Ngoài 3 công ty Trung Quốc, 8 doanh nghiệp đến từ Belarus và UAE cũng bị đưa vào danh sách.
Theo hãng tin Bloomberg dẫn nguồn từ Bộ Ngoại giao Mỹ, Công ty MizarVision ở Hàng Châu đã công bố hình ảnh nguồn mở tiết lộ hoạt động quân sự của quân đội Mỹ trong chiến dịch “Operation Epic Fury” (Chiến dịch Cơn thịnh nộ sử thi); trong khi The Earth Eye bị cáo buộc trực tiếp cung cấp ảnh vệ tinh cho Iran.
Còn Công ty Chang Guang Satellite Technology bị cho là đã thu thập dữ liệu liên quan đến lực lượng quân sự của Mỹ và các đồng minh theo yêu cầu từ Tehran. Công ty này trước đó đã nhiều lần bị Mỹ và Liên minh châu Âu áp đặt trừng phạt.
Tài liệu giải thích của Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh: “Những hành vi gây nguy hại cho quân nhân Mỹ và các đối tác sẽ phải nhận phản ứng tương xứng”.
Động thái mới của Bộ Ngoại giao Mỹ diễn ra đúng vào thời điểm chỉ còn một tuần trước chuyến thăm Trung Quốc theo kế hoạch của Tổng thống Donald Trump. Vài ngày trước đó, Mỹ cũng đã công bố lệnh trừng phạt đối với các nhà máy lọc dầu Trung Quốc bị nghi mua dầu thô Iran, khiến Trung Quốc phản ứng mạnh và yêu cầu doanh nghiệp trong nước không tuân thủ các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh với Iran hồi cuối tháng 2 đến nay, Nhà Trắng luôn tìm cách hạn chế lưu hành ảnh vệ tinh thương mại tại khu vực Trung Đông, do loại hình dữ liệu này có thể nhanh chóng cung cấp hỗ trợ thông tin tình báo cho hoạt động lập kế hoạch quân sự.
Trước đó không lâu, truyền thông Mỹ, Anh cũng đưa tin Iran đã sử dụng vệ tinh trinh sát của công ty The Earth Eye của Trung Quốc để giúp nâng cao độ chính xác trong các cuộc tấn công nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ ở khu vực Vùng Vịnh.
Vào tháng 4 năm nay, chính quyền Donald Trump từng yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ công nghệ liên quan tự nguyện ngừng cung cấp hình ảnh của một số “khu vực trọng điểm cần theo dõi”. Sau đó, những công ty hàng đầu trong lĩnh vực quan sát Trái Đất bằng vệ tinh thương mại như Planet Labs PBC đã hạn chế quyền truy cập của bên ngoài đối với dữ liệu ảnh liên quan đến khu vực Trung Đông.
Hiện nay, ngoài Mỹ, Trung Quốc cũng sở hữu năng lực chụp ảnh vệ tinh thương mại độ phân giải cao với quy mô rất lớn.
Ngoài ba công ty Trung Quốc, một công ty Iran liên quan là Iran Defense Ministry Export Center (MINDEX) cũng bị Bộ Ngoại giao Mỹ đưa vào danh sách thực thể bị trừng phạt lần này. MINDEX là cơ quan xuất khẩu thuộc Bộ Quốc phòng và Hậu cần Lực lượng vũ trang Iran (MODAFL), vốn đã bị Mỹ trừng phạt trước đó.
Bộ Tài chính Mỹ trừng phạt 5 công ty và 1 cá nhân Trung Quốc
Đồng thời, Bộ Tài chính Mỹ cũng đưa thêm 10 cá nhân và công ty - trong số này có 1 công dân Trung Quốc và 5 công ty Trung Quốc - vào danh sách trừng phạt với cáo buộc hỗ trợ quân đội Iran mua vũ khí cũng như nguyên liệu phục vụ chương trình phát triển UAV dòng “Shahed” và tên lửa đạn đạo của Iran.
Các lệnh trừng phạt của Mỹ thường bao gồm: Đóng băng tài sản hoặc lợi ích tài chính của các thực thể hoặc cá nhân nằm trong hệ thống tài chính Mỹ; cấm công ty và công dân Mỹ giao dịch với các thực thể bị trừng phạt; gây khó khăn cho việc tiếp cận công nghệ, thanh toán USD, bảo hiểm, ngân hàng quốc tế và đối tác phương Tây; tạo “rủi ro thứ cấp” khiến các doanh nghiệp quốc tế tránh hợp tác với họ để không bị liên lụy.
Trước động thái này của phía Mỹ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố kiên quyết phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương phi pháp không có cơ sở trong luật pháp quốc tế, đồng thời kêu gọi Mỹ chấm dứt việc lạm dụng trừng phạt và các hành động “vươn tay quản lý ngoài lãnh thổ”. Trung Quốc khẳng định sẽ kiên quyết bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp nước mình.
Theo Deutsche Welle, QQnews
