Ba người con trai của cố Lãnh tụ Tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, đã xuất hiện cầu nguyện bên linh cữu của cha và bốn thành viên khác trong gia đình vào hôm 5/7. Tuy nhiên, ông Mojtaba Khamenei vẫn không lộ diện.
Đài truyền hình nhà nước Iran phát sóng hình ảnh ba người con trai của ông Ali Khamenei gồm ông Mostafa, ông Meysam và ông Masoud Khamenei đứng cầu nguyện phía sau các linh cữu được đặt tại sân trung tâm của khu phức hợp tôn giáo Imam Khomeini Grand Mosalla ở thủ đô Tehran.
Ông Ali Khamenei cùng nhiều thành viên trong gia đình đã thiệt mạng trong cuộc không kích diễn ra ngày 28/2, thời điểm Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran.
Cuộc chiến kéo dài nhiều tuần trước khi hai bên đạt được lệnh ngừng bắn mong manh đã gây thiệt hại nặng nề trên toàn khu vực, song chính quyền Cộng hòa Hồi giáo Iran với sự hậu thuẫn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) vẫn duy trì quyền kiểm soát đất nước.
Để thể hiện sự đoàn kết và tinh thần cách mạng, Iran đang tổ chức tuần quốc tang với hàng loạt lễ tiễn đưa quy mô lớn dành cho ông Ali Khamenei, trong đó có kế hoạch đưa linh cữu tới nhiều thánh địa Hồi giáo Shiite tại Iraq.
Sau một ngày quàn linh cữu trong nhà để các lãnh đạo Iran và quan chức nước ngoài tới viếng, hôm 4/7, quan tài của ông Ali Khamenei được đưa ra khu vực ngoài trời, đặt trong lồng kính cùng linh cữu của con gái, con rể, con dâu và cháu gái mới 14 tháng tuổi.
Trong ngày Chủ nhật vừa qua, hàng chục nghìn người, bao gồm binh sĩ, học viên các trường thần học và người dân từ khắp nơi tiếp tục đổ về khu Mosalla để viếng ông Ali Khamenei và các thành viên gia đình. Nhiều người cầm cờ cùng biểu ngữ kêu gọi trả đũa Mỹ và Israel.
Đám đông cũng đồng thanh cầu nguyện tại khu phức hợp mang tên Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini – người sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Iran và là người tiền nhiệm của ông Ali Khamenei từ năm 1989.
Theo truyền thông nhà nước, do lượng người tham dự quá đông, lễ viếng đã được kéo dài thêm khoảng một giờ, kết thúc vào lúc 22 giờ.
Không có bất kỳ hình ảnh nào của ông Mojtaba Khamenei
Cho đến nay, vẫn chưa có bất kỳ hình ảnh hay lần xuất hiện công khai nào của ông Mojtaba Khamenei, người được cho là đã bị thương trong cuộc không kích ngày 28/2 khiến cha và nhiều thành viên trong gia đình thiệt mạng.
Các nguồn tin của Reuters cho biết khuôn mặt của ông Mojtaba bị biến dạng và ông bị chấn thương nghiêm trọng ở một hoặc cả hai chân.
Một người phụ nữ tham dự lễ tang chia sẻ với hãng tin Tasnim rằng cô hy vọng sẽ được nhìn thấy vị lãnh tụ mới.
"Cho tới tận những phút cuối trước khi lễ cầu nguyện bắt đầu, tôi vẫn nói với mọi người xung quanh rằng hy vọng chính ông Mojtaba Khamenei sẽ xuất hiện. Đó là điều duy nhất chúng tôi mong muốn", cô gái trẻ nói.
Lệnh ngừng bắn hiện vẫn duy trì sau thỏa thuận đạt được với Washington. Chính quyền Iran cho rằng thỏa thuận này sẽ mang lại lợi ích kinh tế to lớn và là minh chứng cho chiến thắng của Tehran trước một siêu cường.
Trong cuộc chiến kéo dài bốn tháng, hơn 3.000 người đã thiệt mạng, trong đó có nhiều chính trị gia và chỉ huy quân sự cấp cao của Iran. Nhiều căn cứ quân sự và cơ sở hạ tầng trọng yếu cũng bị phá hủy, gây thiệt hại lên tới hàng tỷ USD.
Tuy nhiên, Tehran khẳng định họ đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào căn cứ Mỹ trong khu vực, gây sức ép lên các quốc gia Arab vùng Vịnh có quân đội Mỹ đồn trú và khẳng định quyền kiểm soát eo biển Hormuz, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh. Tổng thống Mỹ Donald Trump từng cho rằng chính diễn biến này đã thúc đẩy Washington đẩy nhanh tiến trình hòa bình.
Thỏa thuận tạm thời đạt được tháng trước bao gồm việc giải phóng hàng tỷ USD tài sản của Iran bị phong tỏa ở nước ngoài cũng như nới lỏng một số lệnh trừng phạt tài chính vốn khiến nền kinh tế Iran rơi vào khủng hoảng.
Ông Donald Trump cũng nói với Axios rằng các cuộc đàm phán hòa bình đã tạm dừng một tuần để Iran tổ chức quốc tang cho ông Ali Khamenei.
Trong lễ cầu nguyện hôm Chủ nhật còn có sự tham dự của Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf.
Hình ảnh trên truyền hình cho thấy ông Masoud Khamenei liên tục bật khóc và dùng khăn keffiyeh – biểu tượng của tinh thần cách mạng tại Iran và sự đoàn kết với người Palestine – lau nước mắt khi giáo sĩ đọc lời cầu nguyện tiễn biệt.
Hàng triệu người Iran tiếp tục đổ về Tehran
Biển người tiếp tục đổ về khu Mosalla từ suốt đêm, nhiều người vừa khóc vừa đấm ngực theo nghi thức tang lễ truyền thống.
Hệ thống tàu điện ngầm Tehran cho biết đã ghi nhận khoảng 7 triệu lượt đi lại từ tối thứ Bảy đến sáng Chủ nhật tuần trước khi người dân tập trung về trung tâm thủ đô.
Sau lễ rước linh cữu quy mô lớn dự kiến diễn ra tại Tehran vào hôm nay, ngày 6/7, linh cữu ông Ali Khamenei sẽ được đưa tới thành phố Qom – trung tâm tôn giáo quan trọng nhất của người Shiite tại Iran – để tổ chức nghi lễ vào thứ Ba.
Theo truyền thông nhà nước, linh cữu sẽ được vận chuyển bằng đường bộ trên một phương tiện chuyên dụng. Sau đó, linh cữu sẽ được đưa bằng máy bay sang Iraq để tổ chức các nghi lễ tại hai thánh địa Najaf và Karbala vào thứ Tư.
Đến thứ Năm, linh cữu sẽ trở lại Iran, tiếp tục được rước qua thành phố Mashhad trước khi an táng gần lăng mộ của một vị Imam Shiite thời trung cổ.
Chính quyền Iran cho biết sẽ huy động hàng triệu người tham gia các cuộc rước linh cữu trong những ngày tới, đồng thời bố trí phương tiện di chuyển, nơi lưu trú và suất ăn miễn phí phục vụ người dân.
Theo Reuters