Sau nhiều tuần tranh cãi, biểu tình, cáo buộc gian lận và kiểm lại phiếu, Ủy ban Bầu cử quốc gia Peru ngày 3/7 theo giờ địa phương chính thức xác nhận ứng cử viên bảo thủ Keiko Fujimori, một phụ nữ gốc Nhật Bản giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống.
Phụ nữ gốc Nhật đắc cử tổng thống sau hai lần thất bại
Theo Reuters và Tân Hoa xã, ở vòng hai diễn ra hôm 7/6, bà Keiko Fujimori đã giành được 50,135% số phiếu, vượt qua ứng cử viên cánh tả Roberto Sanchez của liên minh "Juntos por el Peru" (Chung sức vì Peru) với 49,865% số phiếu. Trong tổng số khoảng 18 triệu lá phiếu bầu, khoảng cách giữa hai ứng viên chỉ vào khoảng 50.000 phiếu. Đây cũng là lần thứ tư bà Keiko Fujimori ra tranh cử tổng thống và lần đầu tiên giành chiến thắng.
Phát biểu tại trụ sở đảng, bà Keiko Fujimori cam kết sẽ duy trì và phát huy những chính sách, chương trình đang mang lại hiệu quả, đồng thời tuyên bố: "Hôm nay đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên mới đối với Peru – một giai đoạn đề cao trách nhiệm, đối thoại và hiệu quả, nhằm khôi phục niềm tin của người dân vào các thể chế quốc gia".
Theo kế hoạch, bà Keiko sẽ tuyên thệ nhậm chức vào ngày 28/7. Hiến pháp Peru quy định nhiệm kỳ tổng thống kéo dài 5 năm, không được tái cử liên tiếp nhưng có thể ra tranh cử trở lại sau khi mãn nhiệm.
Tại cuộc họp báo ngày 3/7, Chủ tịch Ủy ban Bầu cử quốc gia Peru xác nhận liên danh của bà Keiko Fujimori đã chiến thắng ở vòng hai. Theo đó, ông Luis Galarreta sẽ giữ chức Phó Tổng thống thứ nhất, và ông Miguel Torres đảm nhiệm vị trí Phó Tổng thống thứ hai.
Trước đó, Moody's Ratings - tổ chức xếp hạng tín nhiệm hàng đầu thế giới - nhận định chiến thắng của bà Keiko Fujimori có thể giúp củng cố niềm tin của thị trường, đồng thời tạo động lực thúc đẩy nhiều dự án khai khoáng đang bị đình trệ tại Peru.
Ở vòng một cuộc bầu cử tổng thống diễn ra hồi tháng 4, không ứng viên nào giành đủ số phiếu để chiến thắng ngay, buộc hai người dẫn đầu là Keiko Fujimori và Roberto Sanchez bước vào vòng hai. Theo luật bầu cử Peru, ứng viên giành nhiều phiếu hơn ở vòng hai sẽ đắc cử tổng thống.
Năm nay 51 tuổi, bà Keiko Fujimori là con gái của cố Tổng thống Alberto Fujimori – một người Nhật di cư tới Peru. Trong chiến dịch tranh cử, bà chủ trương tiếp tục theo đuổi đường lối thân thiện với thị trường, khuyến khích đầu tư, đồng thời áp dụng các biện pháp mạnh tay hơn để trấn áp tội phạm.
Nữ tổng thống đầu tiên trong lịch sử Peru
Đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử Peru có một phụ nữ được bầu làm tổng thống. Trước đây, Peru từng có nhiều nữ chính trị gia giữ các vị trí quan trọng như thủ tướng, chủ tịch quốc hội hay phó tổng thống, nhưng chưa từng có nữ nguyên thủ quốc gia do dân bầu.
Keiko Fujimori là người mang dòng máu Nhật Bản. Tên đầy đủ của bà là Keiko Sofía Fujimori Higuchi, sinh năm 1975 tại thủ đô Lima. Cha bà, ông Alberto Fujimori, người gốc Nhật, con của những người nhập cư từ tỉnh Kumamoto. Mẹ là Susana Higuchi, cũng là người Peru gốc Nhật.
Như vậy, Keiko Fujimori là người Peru thế hệ thứ hai có nguồn gốc Nhật Bản. Người Nhật tại Peru là một trong những cộng đồng lớn và có ảnh hưởng nhất ở Mỹ Latinh.
Đáng chú ý, sau khi cha mẹ ly thân, Keiko từng trở thành Đệ nhất phu nhân Peru khi mới 19 tuổi (năm 1994), thay mẹ đảm nhiệm vai trò này.
Bà Keiko từng du học Mỹ, tốt nghiệp Boston University và sau đó học tại Columbia University.
Đây là lần thứ tư bà tranh cử tổng thống. Trước đó, bà từng thất bại trong các cuộc bầu cử các năm 2011, 2016 (thua sít sao khoảng 42.000 phiếu) và 2021 (thua khoảng 44.000 phiếu). Việc giành chiến thắng năm 2026 được xem là thành quả sau hơn 15 năm theo đuổi mục tiêu trở thành nguyên thủ quốc gia.
Ở Peru, dòng họ Fujimori có sức ảnh hưởng rất đặc biệt. Cha của bà, Alberto Fujimori, làm tổng thống từ 1990 đến 2000, được nhiều người ca ngợi vì kiềm chế siêu lạm phát và đánh bại lực lượng nổi dậy Shining Path (Con đường Sáng). Tuy nhiên, ông cũng gây tranh cãi sâu sắc vì các cáo buộc vi phạm nhân quyền và tham nhũng, sau đó bị kết án tù.
Vì vậy, Keiko Fujimori là một trong những chính trị gia gây chia rẽ nhất Peru: với người ủng hộ, bà đại diện cho sự ổn định và tăng trưởng kinh tế; còn với những người phản đối, bà gợi nhớ đến di sản đầy tranh cãi của chính quyền Fujimori trước kia. Chính sự phân cực này khiến ba lần tranh cử trước của bà đều kết thúc thất bại với cách biệt rất sít sao và cuộc bầu cử năm 2026 tuy giành thắng lợi cũng không phải ngoại lệ.
Gia đình phản ánh sự giao thoa văn hóa đậm chất Peru
Về đời tư, Keiko Fujimori là người khá kín tiếng, nhưng bà từng có một gia đình được truyền thông Peru nhắc đến nhiều.
Chồng của bà Keiko là Mark Vito Villanella, một doanh nhân người Mỹ gốc Italy. Hai người quen nhau khi cùng học tại Columbia University, nơi Keiko theo học chương trình MBA. Họ kết hôn năm 2004, sau khi cưới Mark Vito chuyển đến Peru, nhập quốc tịch Peru và hoạt động trong lĩnh vực đầu tư, bất động sản và kinh doanh.
Trong nhiều chiến dịch tranh cử của vợ, Mark Vito thường xuyên xuất hiện bên cạnh Keiko và từng được xem là "đệ nhất phu quân tương lai" nếu bà đắc cử. Tuy nhiên, đến tháng 6/2022, Keiko thông báo hai người ly hôn, khép lại cuộc hôn nhân kéo dài gần 18 năm.
Hai người có 2 con gái: Kyara Sofía Villanella Fujimori, sinh năm 2007, từng gây chú ý khi công khai bày tỏ quan điểm khác mẹ về một số vấn đề xã hội, trong đó có quyền phá thai, trên mạng xã hội.
Cô thứ hai Kaori Marcela Villanella Fujimori sinh năm 2009, ít xuất hiện trước công chúng hơn chị gái và hầu như không tham gia các hoạt động chính trị.
Gia đình Keiko phản ánh khá rõ sự giao thoa văn hóa: Bản thân bà là người Peru gốc Nhật (Nikkei); chồng cũ là người Mỹ, sau này nhập quốc tịch Peru; hai con gái mang trong mình ba dòng văn hóa: Peru – Nhật Bản – Mỹ.
Điều này cũng phần nào phản ánh lịch sử cộng đồng người Nhật tại Peru. Gia đình Alberto Fujimori là một trong những gia đình gốc Nhật nổi tiếng nhất khu vực Mỹ Latinh, và Keiko hiện được xem là gương mặt tiêu biểu của thế hệ thứ hai người Nhật tại Peru.
Theo Xinhua, Zaobao
