Biển người tiễn đưa, Iran phủ kín cờ đỏ và khẩu hiệu báo thù
Các hoạt động tưởng niệm quy mô lớn dành cho cố Lãnh tụ Tối cao Iran, Đại giáo chủ Ali Khamenei, đã chính thức diễn ra tại thủ đô Tehran, trong bối cảnh chính quyền phát đi thông điệp về sự tiếp nối của nền Cộng hòa Hồi giáo cũng như lời thề báo thù sau vụ ám sát nhà lãnh đạo này.
Ông Ali Khamenei, hưởng thọ 86 tuổi, thiệt mạng trong một cuộc không kích vào ngày 28/2, ngay khi xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel bùng phát. Ông đã nắm quyền lãnh đạo tối cao của Iran gần 37 năm.
Khắp khu tưởng niệm Grand Mosalla ở Tehran cũng như nhiều địa điểm tập trung đông người khác đều xuất hiện dày đặc những lá cờ đỏ – biểu tượng gắn với các vị tử vì đạo, đồng thời cũng mang ý nghĩa báo thù trong Hồi giáo dòng Shiite.
"Chúng ta phải đứng lên" là khẩu hiệu chính thức của lễ tang năm nay, đi kèm hình ảnh nắm đấm siết chặt của ông Ali Khamenei trên nền đỏ - đen.
Ngay từ sáng sớm 4/7, hàng nghìn người đã tập trung tại khu phức hợp tôn giáo rộng lớn Grand Mosalla để tiễn biệt nhà lãnh đạo tối cao vừa bị ám sát.
Linh cữu của ông Ali Khamenei được chở bằng xe tải tới địa điểm tổ chức lễ tang và đặt ở trung tâm sân khấu, phủ kín quốc kỳ. Quan tài được bố trí trên một bục cao giữa quảng trường trung tâm, bao quanh bằng kính và được các binh sĩ thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) canh gác nghiêm ngặt nhằm ngăn đám đông tiếp cận.
Nam và nữ được bố trí đứng ở hai khu vực riêng biệt, ngăn cách bằng hàng rào lớn theo quy định của Hồi giáo. Khắp khu vực liên tục vang lên các bài tụng kinh và khẩu hiệu được phát qua hệ thống loa.
Các đoạn video do truyền thông nhà nước Iran công bố cũng cho thấy đám đông tại nhiều ga tàu điện ngầm đồng thanh hô vang các khẩu hiệu "Đả đảo nước Mỹ" và "Đả đảo Israel".
"Chúng tôi đều đến đây để đòi món nợ máu cho vị lãnh tụ của mình", bà Fatemeh, 55 tuổi, mặc áo choàng đen chador và đi cùng một nhóm phụ nữ, nói với hãng Al Jazeera khi chờ vào cổng phía bắc của khu Mosalla.
"Chúng tôi sẽ nghe theo con trai ông ấy. Ông ấy sẽ tiếp tục dẫn dắt cuộc cách mạng", bà nói, ám chỉ ông Mojtaba Khamenei, người được Hội đồng giáo sĩ nhanh chóng lựa chọn làm Lãnh tụ Tối cao vào tháng 3 sau khi cha ông bị sát hại.
Iran đóng cửa hai ngày để tổ chức quốc tang
An ninh được tăng cường ở mức rất cao trên khắp thủ đô Tehran. Xe bọc thép, súng máy hạng nặng cùng các tay súng bắn tỉa được triển khai dày đặc quanh khu vực tổ chức lễ tang.
Tất cả nam giới đều được khám xét trước khi vào khu Mosalla, trong khi các thiết bị điện tử như pin sạc dự phòng, tai nghe hay bật lửa đều bị lực lượng an ninh tịch thu.
Ông Mojtaba Khamenei, người chưa từng xuất hiện công khai kể từ khi đảm nhận cương vị lãnh tụ tối cao, sẽ không tham dự lễ tang vì lý do an ninh.
Các cơ quan truyền thông thân chính phủ cho rằng vụ ám sát ông Ali Khamenei đã khiến lực lượng ủng hộ nền Cộng hòa Hồi giáo – được thành lập sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979 lật đổ Quốc vương Mohammad Reza Shah Pahlavi – càng đoàn kết hơn.
Giới chức Iran kỳ vọng số người tham gia lễ tang sẽ tương đương lễ tang năm 1989 của Đại giáo chủ Ruhollah Khomeini, nhà sáng lập nước Cộng hòa Hồi giáo Iran. Khi đó, ít nhất 8 người đã thiệt mạng do chen lấn, buộc quân đội phải dùng trực thăng di chuyển linh cữu.
Hàng nghìn trạm phục vụ tôn giáo tạm thời (mokeb) đã được dựng lên khắp Tehran, liên tục phát các bài tụng kinh và ca khúc tưởng niệm theo truyền thống Hồi giáo Shiite.
Nhiều tình nguyện viên phát cờ, biểu ngữ và chân dung ông Ali Khamenei cho người dân. Trong điều kiện nhiệt độ lên tới 36 độ C, nhiều mokeb được lắp quạt công suất lớn, đồng thời phát miễn phí nước uống cho người tham dự.
Lực lượng cứu hộ và y tế cũng được bố trí dày đặc để xử lý các tình huống khẩn cấp liên quan đến nắng nóng hoặc chen lấn. Cho đến nay, giới chức Iran cho biết chưa ghi nhận bất kỳ sự cố an ninh hay y tế nghiêm trọng nào.
Phần lớn khu vực Tehran đã bị phong tỏa bằng rào chắn, trong khi các phương tiện không được cấp phép không thể ra vào thành phố.
Iran gần như đóng cửa hoàn toàn đến hết ngày thứ Hai nhằm khuyến khích người dân tham gia quốc tang. Chính quyền dự kiến khoảng 10 triệu người sẽ góp mặt trong các hoạt động tưởng niệm trên toàn quốc.
Linh cữu sẽ đi qua nhiều thánh địa Shiite
Theo kế hoạch, linh cữu của ông Ali Khamenei sẽ được đưa diễu hành qua Tehran vào ngày thứ Hai tới, sau đó tiếp tục đi qua nhiều thánh địa linh thiêng của người Shiite như Qom, Najaf và Karbala trước khi được an táng tại quê nhà Mashhad ở đông bắc Iran vào ngày thứ Năm.
Trong khi đó, nhiều người Iran tận dụng kỳ nghỉ quốc tang để rời Tehran tới các tỉnh ven biển Caspi có khí hậu mát mẻ hơn. Tuyến cao tốc Tehran-Shomal ghi nhận tình trạng ùn tắc kéo dài nhiều giờ.
Tư lệnh IRGC Ahmad Vahidi, trong lần đầu xuất hiện kể từ khi chiến sự bùng phát, tuyên bố trên truyền hình nhà nước hôm thứ Sáu rằng người dân cần tưởng niệm ông Ali Khamenei để "kẻ thù sẽ phải chôn vùi hy vọng buộc Iran đầu hàng".
"Những kẻ thù phải hiểu rằng dòng máu trong sạch của vị lãnh tụ tử vì đạo của chúng ta sẽ trở thành bước ngoặt mới cho chiến thắng của Hồi giáo trước liên minh ngoại đạo toàn cầu", ông nói.
Tư lệnh lực lượng không gian IRGC Majid Mousavi, người phụ trách các chiến dịch tên lửa đạn đạo và UAV trong cuộc chiến vừa qua, cũng xuất hiện trước công chúng.
Bộ Tổng tham mưu các lực lượng vũ trang Iran đồng thời phát cảnh báo đối với bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào các nghi lễ quốc tang, sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố ông Mojtaba Khamenei đã bị "đưa vào danh sách mục tiêu phải tiêu diệt".
Đại diện của hàng chục quốc gia đã có mặt tại Tehran hôm thứ Sáu để viếng ông Ali Khamenei và gặp gỡ các quan chức Iran trong các nghi lễ được truyền hình trực tiếp.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, người từng đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ, là một trong những lãnh đạo cấp cao nhất tham dự. Nhiều quốc gia khác cử đại diện cấp thấp hơn, trong khi các nước châu Âu được cho là không nhận được lời mời.
Đáng chú ý, nhiều đại diện của "Trục Kháng chiến" do IRGC hậu thuẫn cũng có mặt, bao gồm Hamas, lực lượng Houthi tại Yemen và Hezbollah ở Lebanon.
Phái đoàn Hezbollah còn có các thành viên trong gia đình cố thủ lĩnh Hassan Nasrallah – người thiệt mạng trong cuộc tấn công của Israel năm 2024 – cùng thân nhân của chỉ huy Imad Mughniyeh, người bị ám sát bằng bom xe tại Syria năm 2008.
Theo Reuters, RT, AJ
