Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/7 đã đăng trên mạng xã hội Truth Social hình ảnh một tờ tiền mệnh giá 100 USD có in chữ ký của chính ông, tiếp tục thể hiện mong muốn gắn tên tuổi và hình ảnh của mình với các biểu tượng chính thức của nước Mỹ.
Theo CNN, trên các tờ tiền mệnh giá 100 USD từ trước đến nay chỉ có chữ ký của Bộ trưởng Tài chính và Thủ quỹ Bộ Tài chính, chứ không có chữ ký của tổng thống đương nhiệm.
Hồi tháng 3 năm nay, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết chính quyền đang lên kế hoạch đưa chữ ký của ông Trump lên tiền giấy USD nhằm kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc Mỹ. Nếu được thực hiện, đây sẽ là lần đầu tiên trong lịch sử tiền giấy Mỹ xuất hiện chữ ký của một tổng thống đương nhiệm.
Hình ảnh do ông Trump đăng tải cho thấy chữ ký của ông được đặt ngay phía trên chữ ký của Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent. Thủ quỹ Bộ Tài chính Mỹ Brandon Beach hồi tháng 3 từng tuyên bố rằng: "Là người kiến tạo thời kỳ 'Kỷ nguyên vàng' của nền kinh tế Mỹ, Tổng thống Trump đã để lại dấu ấn không thể phủ nhận trong lịch sử. Việc đưa chữ ký của ông lên đồng USD không chỉ phù hợp mà còn hoàn toàn xứng đáng".
Hiện CNN đã liên hệ Bộ Tài chính Mỹ để xác minh liệu việc in các tờ 100 USD mang chữ ký của ông Trump đã chính thức được triển khai hay chưa nhưng chưa nhận được hồi đáp.
Trong nhiệm kỳ này, chính quyền Trump đã đưa tên hoặc hình ảnh của ông lên nhiều sản phẩm và địa điểm mang tính biểu tượng, như hộ chiếu kỷ niệm của Mỹ, thẻ vào cửa các công viên quốc gia, các biểu ngữ trước nhiều cơ quan liên bang ở Washington, Viện Hòa bình Mỹ, cũng như chương trình “Tài khoản đầu tư dành cho trẻ sơ sinh”. Bang Florida cũng đã đổi tên sân bay quốc tế Palm Beach theo tên của ông Trump.
Ngoài ra, một số nghị sĩ Đảng Cộng hòa còn đề xuất phát hành tờ tiền lưu niệm mệnh giá 250 USD nhân dịp kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ, với chân dung của ông Trump trên mặt tiền.
Tuy nhiên, khả năng đề xuất này trở thành hiện thực là khá thấp. Theo luật hiện hành của Mỹ, chỉ những người đã qua đời mới được phép xuất hiện trên tiền giấy, đồng thời dự luật cũng phải nhận được sự ủng hộ của các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ để được Quốc hội thông qua.
Những bất đồng, tranh cãi
Phản ứng ở Mỹ đối với việc đưa chữ ký ông Trump lên tờ tiền lưu thông hiện nay khá phân cực, phản ánh đúng bối cảnh chính trị của nước này. Có thể chia thành ba nhóm chính:
Những người ủng hộ cho rằng việc đưa chữ ký của ông Trump lên tờ 100 USD là cách ghi nhận vai trò của ông trong dịp 250 năm lập quốc Mỹ.
Họ coi đây là biểu tượng của cái gọi là "Kỷ nguyên vàng” (Golden Age) của nước Mỹ mà chính quyền Trump thường nhắc tới. Quan điểm này cũng được Bộ Tài chính Mỹ thể hiện khi cho rằng dấu ấn của Trump đối với nền kinh tế Mỹ là "không thể phủ nhận".
Trên mạng xã hội X và Truth Social, nhiều người ủng hộ còn bình luận theo kiểu "Nếu ai không thích những tờ 100 USD này thì cứ gửi cho tôi"; hay: "Đây là một dấu mốc lịch sử".
Phe phản đối cho rằng ông Trump quá tự tôn. Đây là nhóm phản ứng mạnh nhất. Họ cho rằng, việc đưa chữ ký của một tổng thống đương nhiệm lên tiền giấy là phá vỡ truyền thống tồn tại suốt 165 năm của Mỹ; đây là hành động mang tính tự đề cao bản thân hơn là một quyết định cần thiết.
Nhiều chính trị gia phe Dân chủ và giới bình luận gọi đây là “hành động vì cái tôi”, “tự quảng bá hình ảnh”, “xây dựng sùng bái cá nhân”. Thống đốc bang California Gavin Newsom thậm chí mỉa mai: "Giờ thì người dân Mỹ sẽ biết chính xác nên trách ai khi giá thực phẩm, xăng dầu, tiền thuê nhà và chăm sóc y tế tăng cao".
Trong khi đó, giới chuyên gia lo ngại về tiền lệ pháp lý. Đây là nhóm đưa ra góc nhìn học thuật hơn. Nhiều chuyên gia lưu ý rằng: Tiền giấy Mỹ vốn được thiết kế để không mang dấu ấn của các chính trị gia đương nhiệm, nhằm tránh việc cá nhân hóa quyền lực.
Reuters nhận xét việc một lãnh đạo đương nhiệm xuất hiện trên đồng tiền (dù chỉ là chữ ký) là điều hiếm thấy trong các nền dân chủ, và từng phổ biến hơn ở một số chế độ tập quyền trong lịch sử.
Một số nhà nghiên cứu cũng cho rằng việc liên tục đưa tên và hình ảnh của ông Trump lên hộ chiếu kỷ niệm, thẻ công viên quốc gia, các chương trình “America250” rồi nay là tiền giấy khiến nhiều người cảm thấy các biểu tượng quốc gia đang bị "cá nhân hóa".
Vì sao vấn đề gây tranh cãi?
Điều đáng chú ý là không phải chân dung ông Trump được in lên tờ tiền, bởi luật Mỹ từ năm 1866 vẫn quy định không được in hình người còn sống trên tiền giấy.
Tranh cãi nằm ở chỗ: Từ năm 1861, tiền giấy Mỹ chỉ mang chữ ký của Bộ trưởng Tài chính và Thủ quỹ Mỹ. Việc thay chữ ký của Thủ quỹ bằng chữ ký của tổng thống đương nhiệm là lần đầu tiên trong lịch sử, nên mang ý nghĩa biểu tượng rất lớn.
Vì vậy, đối với người ủng hộ, đây là cách tôn vinh một tổng thống nhân dịp 250 năm lập quốc. Nhưng với những người phản đối, nó là dấu hiệu cho thấy ranh giới giữa vinh danh quốc gia và xây dựng hình ảnh cá nhân đang trở nên mờ nhạt. Đây cũng là lý do câu chuyện thu hút sự chú ý rất lớn của dư luận Mỹ trong những ngày qua.
Theo Worldjournal, Creaders