Australia sẽ nhận 3 tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân đang phục vụ trong Hải quân Mỹ theo phiên bản điều chỉnh của thỏa thuận AUKUS, được công bố tại Đối thoại Shangri-La ở Singapore ngày 31/5. Đây là thay đổi đáng kể đối với hiệp ước an ninh giữa Australia, Mỹ và Anh.
Các quan chức cho biết kế hoạch mới sẽ giúp giảm chi phí và đơn giản hóa một trong những chương trình quốc phòng phức tạp nhất của Australia. Dự án tàu ngầm vẫn là trụ cột trong chiến lược quốc phòng dài hạn của Canberra.
Ban đầu, theo thỏa thuận AUKUS năm 2021, Australia dự kiến nhận cả tàu ngầm lớp Virginia mới đóng và tàu đã qua sử dụng từ Mỹ. Tuy nhiên, theo phương án mới, Canberra sẽ nhận ba tàu ngầm tấn công đang hoạt động của Hải quân Mỹ.
Canberra ủng hộ phương án chuyển giao đơn giản hơn
Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Phó Thủ tướng Australia Richard Marles cho biết việc sử dụng một mẫu tàu ngầm duy nhất sẽ giúp chương trình dễ quản lý hơn trong nhiều thập niên tới.
“Trong một dự án cực kỳ phức tạp, chúng tôi cần ưu tiên sự đơn giản,” ông Marles nói, đồng thời nhấn mạnh rằng cả ba tàu đều sẽ thuộc cùng một phiên bản.
Điều này đồng nghĩa các thủy thủ và đội ngũ bảo dưỡng Australia chỉ cần vận hành và duy trì một loại tàu ngầm duy nhất thay vì nhiều biến thể khác nhau. Theo ông Marles, đây là yếu tố có ý nghĩa rất lớn đối với công tác khai thác và bảo dưỡng.
Ông cũng cho biết thay đổi này mang lại lợi ích tài chính đáng kể, trong bối cảnh toàn bộ chương trình có thể tiêu tốn tới 235 tỷ USD trong vòng 30 năm.
Tuyên bố chung xác nhận phương án mới
Phương án điều chỉnh được chính thức thông qua trong tuyên bố chung do ông Marles, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey công bố.
Theo tuyên bố, việc chỉ sử dụng một loại tàu ngầm lớp Virginia sẽ giúp đơn giản hóa chuỗi cung ứng, công tác vận hành và bảo trì, đồng thời tối ưu hóa chi phí.
“Cách tiếp cận này cho phép Australia tiếp nhận 3 tàu ngầm lớp Virginia đang phục vụ thay vì kết hợp giữa các tàu mới và tàu đã qua sử dụng thuộc nhiều biến thể khác nhau,” tuyên bố nêu rõ.
Quyết định được đưa ra trong bối cảnh các nhà máy đóng tàu Mỹ đang gặp khó khăn trong việc đạt mục tiêu sản xuất. Hải quân Mỹ hiện sở hữu 24 tàu ngầm lớp Virginia nhưng các xưởng đóng tàu chưa thể duy trì tốc độ đóng mới như kế hoạch.
Tranh luận vẫn tiếp diễn tại Washington
Một số ý kiến tại Mỹ cho rằng Washington nên ưu tiên củng cố lực lượng tàu ngầm của chính mình trước khi chuyển giao các tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân cho đồng minh.
Dù vậy, chính quyền Mỹ vẫn tiếp tục ủng hộ AUKUS, coi đây là một trụ cột quan trọng trong chiến lược an ninh tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Được thành lập năm 2021, AUKUS nhằm tăng cường hợp tác quốc phòng giữa ba nước trước những biến động an ninh ngày càng gia tăng trong khu vực. Trung Quốc nhiều lần chỉ trích thỏa thuận này, cho rằng nó có thể làm gia tăng căng thẳng quân sự.
Chương trình drone ngầm tiến gần giai đoạn triển khai
Bên cạnh thông báo về tàu ngầm, các nước AUKUS cũng cập nhật tiến độ phát triển các phương tiện không người lái hoạt động dưới nước.
Ông Pete Hegseth cho biết những hệ thống đầu tiên dự kiến được đưa vào hoạt động từ năm 2027. Đây là một phần của Trụ cột 2 trong AUKUS, tập trung vào các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử, tác chiến mạng, vũ khí siêu vượt âm và năng lực dưới nước.
Theo ông Hegseth, dự án sẽ cung cấp nhiều loại tải trọng đa nhiệm cho các phương tiện không người lái dưới nước nhằm hỗ trợ các chiến dịch trên biển.
Ba chính phủ cho biết các hệ thống này sẽ tăng cường năng lực trinh sát, tấn công, chống ngầm, rà phá thủy lôi, tác chiến điện tử và thực hiện các nhiệm vụ ven biển.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nhấn mạnh vai trò của các phương tiện này trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng ngầm dưới biển như cáp thông tin và đường ống năng lượng.
“Trong thời gian quá dài, AUKUS nói nhiều hơn làm,” ông Healey thừa nhận, đồng thời khẳng định chương trình hiện đang bước vào giai đoạn triển khai thực chất hơn.
Theo IE
