Mùa hè là thời điểm trẻ em được nghỉ học, nhu cầu đi bơi và học bơi tăng mạnh. Tuy nhiên, thực tế tại Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy, đây cũng là thời điểm số ca đuối nước gia tăng đáng báo động.
Theo TS Phan Văn Phúc, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, chỉ riêng 2 ngày 28-29, bệnh viện đã tiếp nhận 4 trẻ bị đuối nước cấp cứu. Đáng tiếc, 2 trẻ nhập viện trong tình trạng nguy cơ tử vong rất cao do bỏ lỡ "thời gian vàng" cấp cứu và được sơ cứu ban đầu không đúng cách.
Đây mới chỉ là số liệu ghi nhận tại một bệnh viện tuyến cuối về nhi khoa, chưa phản ánh toàn bộ số ca đuối nước xảy ra trên cả nước.
Đừng nghĩ bể bơi hay lớp học bơi là tuyệt đối an toàn
Một thực tế khiến các bác sĩ đặc biệt lo ngại là nhiều vụ đuối nước không xảy ra ở ao, hồ hay sông suối mà ngay tại bể bơi công cộng hoặc trong các lớp học bơi.
Điển hình là trường hợp một bé trai 6 tuổi ở Hà Nội được gia đình đăng ký học bơi để trang bị kỹ năng phòng chống đuối nước trước khi vào lớp 1. Thế nhưng, ngay trong buổi học thứ ba, bé bất ngờ chìm dưới nước. Khi được phát hiện, trẻ đã ngừng tim, ngừng thở.
Giáo viên đã hồi sức tim phổi ngay tại bể bơi và gọi cấp cứu. Sau khi được chuyển tới Bệnh viện Nhi Trung ương, các bác sĩ tích cực hồi sức, kiểm soát thân nhiệt, thở máy và dùng thuốc vận mạch. Sau 5 ngày điều trị, trẻ phục hồi tốt cả hô hấp, tuần hoàn và chức năng thần kinh.
Theo ThS.BS Ngô Tiến Đông, Khoa Điều trị tích cực Nội khoa, đây là trường hợp may mắn vì được hồi sức tim phổi ngay sau khi đưa lên bờ.
Ngược lại, nhiều trẻ khác được đưa đến viện sau khi người lớn dốc ngược chạy với hy vọng "cho nước chảy ra". Sai lầm này khiến thời gian não thiếu oxy kéo dài, làm mất cơ hội cứu sống hoặc để lại tổn thương não nặng nề. Có những trường hợp đã tử vong dù các bác sĩ nỗ lực cứu chữa.
4 khoảng trống khiến trẻ vẫn đuối nước khi đi bơi
Qua thực tế điều trị, các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương chỉ ra nhiều nguyên nhân khiến trẻ vẫn gặp nạn ngay tại những nơi tưởng như an toàn.
Thứ nhất, nhiều phụ huynh chủ quan vì nghĩ con đã biết bơi hoặc bơi giỏi. Tuy nhiên, tại những bể bơi đông người, trẻ vẫn có thể bị va chạm, bị xô đẩy, va đầu vào thành bể hoặc bị người khác nhảy trúng. Nhiều trường hợp, biểu hiện đuối nước rất lặng lẽ, dễ bị nhầm với việc trẻ đang vui chơi hoặc ngụp lặn.
Thứ hai, mùa hè khiến nhu cầu học bơi tăng cao, nhiều lớp có quá đông học viên trong khi số lượng giáo viên hạn chế. Khi phải hướng dẫn nhiều trẻ cùng lúc, giáo viên khó quan sát toàn bộ khu vực, làm tăng nguy cơ bỏ sót những tình huống khẩn cấp.
Thứ ba, không ít phụ huynh giao hoàn toàn việc giám sát cho giáo viên hoặc nhân viên bể bơi rồi rời đi hoặc mải sử dụng điện thoại, làm việc riêng. Chính những phút lơ là này có thể khiến trẻ không được phát hiện kịp thời khi gặp sự cố.
Thứ tư, một số bể bơi thiếu nhân viên cứu hộ hoặc người làm nhiệm vụ cứu hộ chưa được đào tạo bài bản về cấp cứu. Khi tai nạn xảy ra, việc phát hiện chậm hoặc xử trí sai có thể khiến hậu quả trở nên đặc biệt nghiêm trọng.
Trong khi đó, theo các bác sĩ, không phải trẻ nào được cứu sống cũng có thể hồi phục hoàn toàn. Nhiều cháu phải đối mặt với tổn thương não do thiếu oxy, dẫn đến di chứng thần kinh kéo dài, mất khả năng vận động, nhận thức hoặc phải phụ thuộc hoàn toàn vào sự chăm sóc của gia đình.
Với bé trai 6 tuổi nói trên, mặc dù sức khỏe cháu đã cải thiện nhưng vẫn còn ám ảnh, sợ nước và hoảng sợ mỗi khi nhắc đến việc đi bơi.
5 phút quyết định sự sống của trẻ
Các chuyên gia nhấn mạnh nguyên nhân chính gây tử vong ở trẻ đuối nước là thiếu oxy lên não. Não chỉ có thể chịu đựng tình trạng thiếu oxy trong khoảng 4-5 phút. Sau thời gian này, nguy cơ tổn thương não không hồi phục hoặc tử vong tăng rất cao.
Vì vậy, khi phát hiện trẻ đuối nước, không tỉnh và không thở, việc cần làm ngay là gọi cấp cứu, đồng thời tiến hành hồi sức tim phổi (ép tim, thổi ngạt) nếu đã được hướng dẫn kỹ năng.
Các bác sĩ đặc biệt khuyến cáo tuyệt đối không dốc ngược trẻ lên vai rồi chạy. Đây là quan niệm sai lầm vẫn còn phổ biến, không giúp đưa nước ra khỏi phổi mà còn làm dịch dạ dày trào ngược vào đường thở, đồng thời làm mất "thời gian vàng" hồi sức, khiến nguy cơ tử vong và di chứng tăng cao.
Đặc biệt, không có môi trường nước nào tuyệt đối an toàn nếu thiếu sự giám sát liên tục của người lớn, dù ở bể bơi công cộng, lớp học bơi hay khu nghỉ dưỡng.
