Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex - Mã: PLX) và Tổng công ty Dầu Việt Nam – CTCP (PVOIL - Mã: OIL) hiện nắm 70% thị phần bán lẻ xăng dầu ở Việt Nam. Trong đó, Petrolimex sở hữu hơn 5.500 cửa hàng, còn PV OIL có hơn 900 cửa hàng. Phần còn lại thuộc về Thanh Lễ, Saigon Petro, Mipec và một số doanh nghiệp khác.
Trước khi chiến sự Trung Đông nổ ra, 2 “ông lớn” bán lẻ xăng dầu được kỳ vọng sẽ làm nên “chuyện lớn” trong năm 2026 nhờ dự thảo luật kinh doanh xăng dầu mới do có mạng lưới phân phối phủ rộng và lợi thế logistics.
Tuy nhiên, trong tài liệu họp đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) mới đây, lãnh đạo PV OIL cho biết thị trường năng lượng đang chịu tác động mạnh từ căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông.
Giá dầu Brent có thời điểm vọt lên 120 USD/thùng và hiện vẫn duy trì trên 100 USD/thùng khi nguồn cung toàn cầu bị gián đoạn. Nguyên nhân do tuyến huyết mạch vận chuyển dầu khí toàn cầu qua eo biển Hormuz (chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới) bị gián đoạn và các quốc gia Vùng Vịnh cắt giảm ít nhất 10 triệu thùng dầu mỗi ngày (tương đương gần 10% nhu cầu dầu toàn cầu).
Bên cạnh đó, rủi ro nguồn cung còn đến từ khả năng gián đoạn nguyên liệu cho Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn, tạo thêm áp lực cho các đầu mối trong việc đảm bảo hàng hóa.
Vì vậy, trong năm nay, doanh nghiệp xăng dầu lớn thứ hai thị trường đặt mục tiêu doanh thu hợp nhất năm 2026 đạt hơn 150.700 tỷ đồng, giảm nhẹ so với thực hiện năm 2025. Lợi nhuận sau thuế dự kiến đạt 656 tỷ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ.
Tương tự, Petrolimex cũng nhận định năm nay "có nhiều khó khăn, thách thức hơn thuận lợi". Do đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu tăng 2%, lên 315.000 tỷ đồng; còn lợi nhuận sau thuế dự kiến giảm 7%, xuống 3.380 tỷ đồng - mức thấp nhất 4 năm qua.
Bên cạnh đó, Petrolimex cũng thừa nhận xe điện đã bắt đầu tạo ảnh hưởng rõ nét hơn, song chưa chiếm ưu thế trên thị trường khi số lượng phương tiện sử dụng động cơ đốt trong vẫn ở mức lớn.
Theo doanh nghiệp, bước sang giai đoạn 2028-2030, sản lượng bán xăng dầu truyền thống có thể đạt đỉnh hoặc bắt đầu đi ngang. Doanh nghiệp dự đoán khi đó tác động của xe điện, nhiên liệu xanh và chính sách hạn chế phương tiện rõ nét hơn.
Cụ thể, giá xe điện có thể giảm, hạ tầng sạc và các chính sách khuyến khích phát huy hiệu quả. Việc hạn chế phương tiện sử dụng xăng dầu ở các thành phố lớn cũng được thực thi đầy đủ hơn, gây áp lực lên sản lượng bán hàng tại những khu vực này.
Doanh nghiệp ứng phó thế nào?
Nỗi lo về sự gia tăng mạnh xe điện không chỉ riêng Petrolimex, điều này cũng được PV OIL nhắc tới trong kế hoạch kinh doanh 2026 gửi cổ đông.
Trước những áp lực bủa vây, doanh nghiệp xăng dầu lớn thứ hai thị trường cho biết sẽ theo sát diễn biến giá dầu và chính sách điều hành trong nước, chủ động cân đối nguồn hàng, kiểm soát tồn kho và tối ưu từng khâu trong chuỗi kinh doanh.
Bên cạnh đó, PV OIL sẽ cường hợp tác phát triển kinh doanh dịch vụ phi xăng dầu (non-oil) tại các cửa hàng xăng dầu và triển khai kinh doanh nhiên liệu bay Jet A1 từ quý IV/2026.
Về dài hạn, trong thông điệp gửi cổ đông của Chủ tịch PV OIL Cao Hoài Dương nhấn mạnh sẽ tiếp tục theo đuổi mô hình kinh doanh năng lượng đa dạng, mở rộng sang các lĩnh vực như nhiên liệu sinh học, nhiên liệu hàng không bền vững, hydrogen và amoniac, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số để nâng hiệu quả vận hành.
Với giả định nền kinh tế phát triển theo đúng định hướng của Chính phủ (tối thiểu 10% trong giai đoạn này), Petrolimex cho biết giai đoạn 2026 - 2027 tốc độ tăng trưởng sản lượng có thể dao động trong khoảng 8,5% đến 10%.
Động lực tăng trưởng giai đoạn 2026 - 2027 sẽ đến từ chủ trương, định hướng phát triển của nhà nước và các dự án phát triển các tuyến cao tốc mới và nhu cầu kinh tế có thể phần nào bù đắp cho sự khởi đầu của các chính sách hạn chế phương tiện và sự gia tăng của xe điện.
Giai đoạn 2028-2030, tốc độ tăng trưởng sản lượng có khả năng chậm lại, tăng khoảng 6-7%. Lúc này, tác động của xe điện, nhiên liệu xanh, và các chính sách hạn chế phương tiện sẽ trở nên rõ rệt hơn. Như vậy, tập đoàn phấn đấu sản lượng kinh doanh xăng dầu trong giai đoạn 2026-2030 tăng trưởng bình quân khoảng 7%/năm.
Doanh thu giai đoạn 2026-2030 phấn đấu tăng trưởng bình quân không thấp hơn tỷ lệ tăng trưởng sản lượng dự kiến đạt 7%/năm. Lợi nhuận giai đoạn này của Petrolimex phấn đấu tăng trưởng bình quân 6-7%/năm.
Nghị định mới về quản lý kinh doanh xăng dầu (sắp ban hành)quy định nhà điều hành dự kiến trao quyền điều hành, tự quyết định giá xăng dầu cho các doanh nghiệp. Còn các bộ ngành sẽ chỉ kiểm tra, hậu kiểm và lên kế hoạch.
Theo phân tích của chứng khoán SSI, Nghị định mới về quản lý kinh doanh xăng dầu được kỳ vọng sẽ giúp biên lợi nhuận của các nhà bán lẻ như PV OIL và Petrolimex trở nên ổn định hơn, ít chịu tác động từ biến động ngắn hạn của giá dầu so với trước đây.
Nhờ lợi thế logistics và mạng lưới phân phối phủ rộng, các ông lớn xăng dầu có khả năng triển khai nhanh, kiểm soát chất lượng đồng nhất và tận dụng quy mô để giảm chi phí vận hành, qua đó củng cố vị thế dẫn đầu trong hệ thống bán lẻ năng lượng quốc gia.
Ngoài ra, việc mở rộng sử dụng xăng sinh học E10 cũng mang lại cơ hội mở rộng thị phần rõ rệt cho các doanh nghiệp đầu ngành, đặc biệt là Petrolimex và PV OIL - những đơn vị có hạ tầng kho, cảng và trung tâm pha chế quy mô lớn.
