Chiều 8/9, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với Bộ Y tế và các bộ, ngành, cơ quan liên quan về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số luật trong lĩnh vực y tế trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026); đặc biệt là nội dung về quản lý, phân phối thuốc, thiết bị y tế và khám bệnh, chữa bệnh.
Đánh giá những kết quả đạt được, Thủ tướng cho rằng Bộ Y tế và các cơ quan liên quan đã có nhiều cố gắng trong khám chữa bệnh, quản lý thiết bị y tế, dược phẩm, hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ vướng mắc trong mua sắm, minh bạch thông tin, niêm yết giá công khai, nâng cao tiêu chuẩn chất lượng và an toàn.
Tuy nhiên, so với yêu cầu, nhất là tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về các giải pháp đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, vẫn còn nhiều việc phải làm.
Năm 2025, thị trường thiết bị y tế Việt Nam đạt khoảng 2 tỷ USD. Thị trường dược phẩm có quy mô khoảng 7-8 tỷ USD và được dự báo có thể tăng gấp đôi trong 5 năm tới. Trong khi đó, năng lực sản xuất thiết bị y tế trong nước còn hạn chế, phụ thuộc lớn vào hàng nhập khẩu, giá thành cao.
Trong lĩnh vực dược, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu nhiều biệt dược gốc và nguyên liệu. Việc quản lý, phân phối còn nhiều khâu trung gian; thủ tục gia hạn số đăng ký, cấp phép thuốc còn phức tạp. Cơ chế đấu thầu ở một số nơi còn đặt nặng yếu tố giá thấp nhất thay vì tối ưu giữa chất lượng và giá.
Thủ tướng chỉ ra một trong những nguyên nhân là hệ thống pháp luật chưa đồng bộ, các quy định nằm ở nhiều luật khác nhau, khi áp dụng phát sinh điểm giao thoa, chồng lấn. Công tác quản lý thuốc và thiết bị y tế chưa được thực hiện theo chuỗi, còn phân tán, nhiều tầng nấc; dữ liệu về thuốc, thiết bị y tế, đấu thầu và giá chưa được kết nối đầy đủ.
Kiểm soát giá từ nhà sản xuất đến người bệnh
Về định hướng thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đồng thời bảo đảm nguồn cung thuốc, thiết bị y tế đầy đủ, an toàn với giá hợp lý.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là kiểm soát giá từ gốc, từ nhà sản xuất, nhà cung cấp, cửa khẩu đến doanh nghiệp, bệnh viện và người bệnh thông qua cơ chế liên thông dữ liệu. Giá từng loại thuốc, thiết bị y tế phải được công khai, đồng thời nghiên cứu cơ chế kiểm soát biên độ lợi nhuận và việc niêm yết giá.
Thủ tướng yêu cầu cắt giảm các khâu trung gian trong phân phối, số hóa chuỗi cung ứng từ sản xuất, nhập khẩu, kho hàng, phân phối đến nhà thuốc bán lẻ. Cùng với đó, cải cách cơ chế đấu thầu, tăng cường đấu thầu tập trung và đàm phán giá trực tiếp với nhà sản xuất, hạn chế các chi phí trung gian không cần thiết.
Đẩy mạnh chuyển đổi số và liên thông dữ liệu; tập trung số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng từ nhà máy sản xuất, kho nhập khẩu, công ty phân phối đến từng nhà thuốc bán lẻ qua hệ thống cơ sở dữ liệu dược quốc gia, trang thiết bị. Quy hoạch và hiện đại hóa hạ tầng phân phối; xây dựng các trung tâm logistics dược phẩm tập trung, các chuỗi bán lẻ hiện đại.
Nâng cao năng lực, hướng dẫn công tác mua sắm, đấu thầu, chủ động kiến nghị quy định đặc thù với thuốc, thiết bị y tế trong sửa đổi Luật Đấu thầu. Thúc đẩy sản xuất nội địa; đề xuất chính sách khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia liên doanh với doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng trong sửa đổi Luật Đầu tư.
Thủ tướng giao Bộ Y tế khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật, trình Chính phủ xem xét trước ngày 15/9 để trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2. Các nghị định, thông tư liên quan cũng phải được rà soát, sửa đổi, ban hành kịp thời để bảo đảm đồng bộ khi luật có hiệu lực.
Đối với dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), Thủ tướng yêu cầu tiếp thu đầy đủ ý kiến của các thành viên Chính phủ, làm rõ quyền và trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, cơ chế kiểm soát rủi ro và biện pháp can thiệp khi phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Thủ tướng nhấn mạnh cần chuyển trọng tâm từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm cấp phép, kiểm tra trước nhưng phải thiết lập đầy đủ cơ chế truy xuất nguồn gốc, giám sát, cảnh báo sớm và phối hợp liên ngành.
Việc quản lý an toàn thực phẩm cần thực hiện theo chuỗi, gắn với cơ sở dữ liệu và truy xuất nguồn gốc; tăng cường quản lý thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn trường học.
Thủ tướng đồng thời yêu cầu nghiên cứu thống nhất một đầu mối quản lý an toàn thực phẩm từ Trung ương đến địa phương, phân định rõ trách nhiệm giữa các cơ quan, lĩnh vực liên quan.
Các Phó Thủ tướng được giao theo dõi, chỉ đạo Bộ Y tế hoàn thiện hồ sơ các dự án luật và các văn bản liên quan, bảo đảm chất lượng, tiến độ; các bộ, cơ quan phối hợp rà soát, xử lý những kẽ hở, khoảng trống và vướng mắc pháp lý.
