9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn, kết hợp 9 trục động lực
Theo báo cáo tại cuộc họp, trước đây Hà Nội xây dựng song song hai hệ thống quy hoạch gồm Quy hoạch Thủ đô theo Luật Quy hoạch 2017 và Quy hoạch chung theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn 2024, dẫn tới tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ giữa chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức không gian đô thị.
Để khắc phục tình trạng này, Hà Nội đang xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn dài hạn 100 năm, tích hợp các nội dung quy hoạch hiện có, đồng thời phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và xu hướng phát triển đô thị thông minh.
Ngày 11/12/2025, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 258 cho phép thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn tại Thủ đô, trong đó có việc lập Quy hoạch tổng thể Thủ đô trên cơ sở tích hợp các quy hoạch hiện hành.
Theo phương án đề xuất, quy hoạch gồm các giai đoạn: ngắn hạn đến năm 2035, trung hạn đến năm 2045, dài hạn đến năm 2065 và tầm nhìn chiến lược 100 năm.
Quy hoạch xác định nhiều định hướng phát triển mới, trong đó Hà Nội giữ vai trò đô thị hạt nhân trong mô hình “hạt nhân – vệ tinh” của vùng Thủ đô; đẩy mạnh phát triển đường sắt đô thị, phát triển đô thị theo mô hình TOD; xây dựng đô thị thông minh, xanh và bền vững; tái thiết đô thị và khai thác không gian đa tầng, đa lớp.
Quy hoạch cũng xác định 9 cực phát triển, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực nhằm tăng cường liên kết vùng, kết nối với các hành lang kinh tế, cảng biển, cửa khẩu và quốc tế.
Lãnh đạo Hà Nội đề nghị ủng hộ chủ trương cho phép thành phố chủ động nghiên cứu, xây dựng và ban hành Bộ Quy chuẩn, tiêu chuẩn quy hoạch - kiến trúc đặc thù (khác với quy chuẩn quốc gia hiện hành) để có công cụ pháp lý quản lý, triển khai thực thi quy hoạch với những điều kiện đặc thù của Thủ đô đặt ra trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm.
Quy hoạch Hà Nội phải “làng trong phố, phố trong làng”
Phát biểu kết luận, Thủ tướng đánh giá Quy hoạch tổng thể Thủ đô có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của Hà Nội, vùng và cả nước, đồng thời nhấn mạnh cần tiếp tục hoàn thiện trên cơ sở tiếp thu các ý kiến của Trung ương.
Nhấn mạnh thêm một số nội dung, Thủ tướng nêu rõ triết lý của quy hoạch phải lấy con người làm trung tâm, chủ thể; xây dựng đô thị giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, bản sắc, hiện đại và tầm nhìn 100 năm; phát triển đa cực, đa tầng, đa trung tâm, đa chiều.
Sự phát triển của Thủ đô cũng cần hài hòa giữa con người, văn hóa, xã hội, thiên nhiên, "làng trong phố, phố trong làng", có bảo tồn, kế thừa và phát triển. Các đột phá là tái thiết đô thị, hiện đại hóa nông thôn, thông minh hóa dịch vụ, công nghiệp phải tiên tiến.
Thủ tướng đề nghị Hà Nội nghiên cứu, tìm địa điểm xây dựng cung triển lãm quy hoạch để công khai quy hoạch, giám sát quy hoạch, xúc tiến đầu tư và cũng là sản phẩm du lịch.
Ngoài ra, Thủ tướng cũng lưu ý quy hoạch cần chú trọng khai thác không gian ngầm, phát triển kinh tế sân bay, tối ưu hóa không gian phát triển ở các khu vực phía nam, Xuân Mai, Ba Vì, Sơn Tây, Sóc Sơn.
Cũng theo người đứng đầu Chính phủ, Hà Nội phát huy hiệu quả 5 phương thức giao thông; thích ứng với biến đổi khí hậu, khôi phục các dòng sông xanh, giải quyết vấn đề môi trường, ùn tắc giao thông và úng ngập.
Mặt khác, Thủ tướng lưu ý cần tôn tạo, giữ gìn, phát huy văn hóa, bản sắc Hà Nội, khu phố cổ, các di tích lịch sử văn hóa; quy hoạch không gian phát triển và đi đầu, tiên phong phát triển công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí; quản trị, quản lý đô thị thông minh.
Thủ tướng cho rằng quy hoạch cần kết hợp chặt chẽ giữa khung và chi tiết; phát huy được hết tiềm năng khác biệt, cơ hội nổi trội, lợi thế cạnh tranh của Hà Nội và việc thực hiện phải nghiêm, làm cái gì dứt cái đó. Bảo đảm tính khả thi, tính thực thi, cần lựa chọn ưu tiên để triển khai, nhất là những việc có tính lan tỏa cao, động lực lớn.
Về xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn, Thủ tướng đồng ý về nguyên tắc kiến nghị của Hà Nội với tinh thần cần vừa có tính đặc thù với Thủ đô, vừa có tính phổ biến nhưng bảo đảm tính kết nối với cả nước nếu cần thiết.
Theo Thủ tướng, cần đa dạng hóa, tối ưu hóa nguồn lực của Nhà nước, đẩy mạnh hợp tác công tư, xây dựng các chính sách huy động nguồn lực như BT, BOT, chính sách cho mô hình TOD, phát hành trái phiếu, xây dựng các quỹ như quỹ nhà ở xã hội, lấy nguồn lực bên trong là cơ bản, chiến lược, lâu dài, quyết định, nguồn lực bên ngoài là quan trọng, đột phá... trong triển khai, hiện thực hóa quy hoạch.
