Theo Financial Times, Iran đã bí mật mua một vệ tinh do thám do Trung Quốc sản xuất vào cuối năm 2024 và sử dụng nó để nhắm mục tiêu và tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ ở Trung Đông trong các cuộc xung đột gần đây.
Rộ tin IRGC mua vệ tinh của một công ty Trung Quốc
Bài báo điều tra cho biết vệ tinh có tên "TEE-01B" do công ty Beijing Earth Eye Co. (Mumei Xingkong Kezhi) của Trung Quốc sản xuất và phóng, đã được chuyển giao cho lực lượng không gian thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bằng phương pháp "chuyển giao trên quỹ đạo" (in-orbit delivery), tức là chuyển quyền sở hữu cho một khách hàng ở nước ngoài sau khi vệ tinh được đưa vào quỹ đạo. Các tài liệu bị rò rỉ tiết lộ rằng các chỉ huy quân sự Iran đã giao cho vệ tinh này nhiệm vụ giám sát các cơ sở quân sự trọng yếu của Mỹ, với hình ảnh tập trung được chụp trước và sau các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran vào tháng 3.
Financial Times trích dẫn các tài liệu Iran bị rò rỉ tiết lộ rằng các chỉ huy quân sự Iran đã chỉ thị vệ tinh này giám sát một số cơ sở quân sự trọng yếu của Mỹ ở Vùng Vịnh. Bài báo đưa tin rằng dữ liệu bao gồm danh sách tọa độ có dấu mốc thời gian, hình ảnh vệ tinh và dữ liệu phân tích quỹ đạo. Vệ tinh này còn giám sát cả cảng container Khor Fekam của UAE và các cơ sở sản xuất điện và khử muối Zidfa, cũng như các cơ sở tại Alba, nhà máy luyện nhôm lớn nhất thế giới của Bahrain.
TEE-01B có khả năng chụp ảnh với độ phân giải khoảng 0,5 mét. Vệ tinh quân sự Noor-3 tiên tiến nhất của Iran chỉ có thể chụp ảnh với độ phân giải khoảng 5 mét. Việc đưa vào sử dụng TEE-01B đã tăng độ chính xác của ảnh vệ tinh lên khoảng 10 lần. Các chuyên gia phân tích rằng việc đưa vào sử dụng TEE-01B đã cải thiện đáng kể khả năng tự chủ của Iran trong việc xác định những thay đổi về máy bay, phương tiện và cơ sở hạ tầng.
Các tài liệu bị rò rỉ cho thấy rằng để kiểm soát hệ thống vệ tinh này, vào tháng 9/2024, Lực lượng Không quân Vệ binh Cách mạng Iran đã đồng ý trả khoảng 250 triệu nhân dân tệ (khoảng 35 triệu USD). Hợp đồng có chữ ký của một chuẩn tướng thuộc Lực lượng Không quân Vệ binh Cách mạng Iran.
Financial Times cũng lưu ý rằng, như một phần của thỏa thuận, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã được tiếp cận các trạm mặt đất thương mại của nhà cung cấp dịch vụ vệ tinh Beijing Embosat. Công ty này có mạng lưới dịch vụ dữ liệu và điều khiển vệ tinh ở châu Á và Mỹ Latinh.
Trong khi đó, trang web chính thức của Công ty TNHH Công nghệ Bắc Kinh Earth Eye Co. cho biết họ đã hoàn thành một chuyến vận chuyển "trên quỹ đạo" đến một quốc gia tham gia Sáng kiến Vành đai và Con đường (không nêu tên). Iran gia nhập Sáng kiến Vành đai và Con đường vào năm 2021.
Tờ Financial Times đưa tin vệ tinh đã chụp được hình ảnh căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia (Ả Rập Xê Út) vào các ngày 13, 14 và 15/3. Những hình ảnh này, được chụp trước và sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào mục tiêu này.
Ngày 14/3, ông Trump xác nhận rằng 5 máy bay tiếp nhiên liệu trên không của Không quân Mỹ đóng tại căn cứ này đã bị tấn công.
Phản ứng của Mỹ
Nhà Trắng không bình luận trực tiếp về mối quan hệ giữa công ty vệ tinh Trung Quốc và quân đội Iran, nhưng người phát ngôn đã dẫn lại những phát ngôn gần đây của Tổng thống Mỹ Trump. Ông Trump cảnh báo rằng nếu Trung Quốc cung cấp hệ thống phòng không cho Iran, nước này sẽ phải đối mặt với "những vấn đề lớn".
Đầu tuần này, tờ New York Times đưa tin rằng các cơ quan tình báo Mỹ đã thu được thông tin cho thấy Trung Quốc có thể đã vận chuyển một lô tên lửa vác vai cho Iran để sử dụng trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel. Những tên lửa này có khả năng bắn hạ máy bay bay thấp. Tuy nhiên, các quan chức am hiểu vấn đề tiết lộ rằng thông tin tình báo không chứng minh chắc chắn rằng lô hàng đã được gửi đi, cũng như không có bằng chứng nào cho thấy tên lửa Trung Quốc đã được sử dụng trong cuộc xung đột chống lại lực lượng Mỹ hoặc Israel.
Trung Quốc phủ nhận
Tuy nhiên, phía Trung Quốc đã phủ nhận vụ việc này thông qua các cơ quan Ngoại giao ở nước ngoài. Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington nói với tờ Financial Times: "Chúng tôi kiên quyết phản đối việc lan truyền thông tin sai lệch, mang tính suy đoán và ám chỉ nhằm vào Trung Quốc bởi các bên liên quan".
Người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc tại Anh hôm 17/4 khi trả lời câu hỏi của phóng viên về vấn đề này đã nói: “Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã phản hồi về các vấn đề liên quan. Tôi muốn nhắc lại rằng thông tin này là không đúng sự thật. Cuộc khủng hoảng Iran là một cuộc chiến lẽ ra không bao giờ nên xảy ra, và nguồn gốc của nó đã rõ ràng đối với tất cả các bên. Trung Quốc kiên quyết phản đối những kẻ bịa đặt tin đồn nhằm gắn Trung Quốc với cuộc xung đột”.
Theo Deutsche Welle, Creaders
