Máy bay ném bom tàng hình B-2A lộ tẩy dấu vết
Gần đây, trang web Defence Security Asia, một trang tin có trụ sở tại Malaysia chuyên về quân sự, công nghệ quốc phòng và các vấn đề chiến lược trong khu vực châu Á và quốc tế đã dẫn nhiều nguồn tin cho biết hai công ty quốc phòng tư nhân Trung Quốc đã thể hiện rất nổi bật trong cuộc xung đột Trung Đông lần này.
Trong đó, hệ thống cảm biến “Jingqi” của công ty Jingan Technology đã thu được tín hiệu vô tuyến khi 4 chiếc B-2A của Mỹ quay về sau đợt không kích đầu tiên vào Iran, đồng thời tái dựng lại đường bay của cả đội hình, gây chấn động dư luận.
Jingan Technology tuyên bố rằng nền tảng giám sát ứng dụng AI của họ đã chặn thu tín hiệu vô tuyến từ máy bay ném bom tàng hình Northrop Grumman B-2 Spirit của Mỹ trên bầu trời Iran, tạo ra một câu chuyện mang ý nghĩa chiến lược quan trọng trong lĩnh vực chiến tranh thông tin. Điều này cho thấy tình báo tín hiệu (SIGINT) được hỗ trợ bởi AI có thể ngày càng thách thức giả định lâu nay rằng các hoạt động không quân của Mỹ có thể diễn ra mà không bị cản trở trong môi trường xung đột cường độ cao.
Theo các thông tin đã được xác nhận, vào ngày 1/3, không quân Mỹ thực sự đã điều 4 chiếc B-2A tới khu vực trung tâm Iran, không kích các căn cứ tên lửa đạn đạo ngầm và vô hiệu hóa một số lối ra chính. Bằng chứng âm thanh do “Jingqi” thu được và cung cấp, bao gồm các tín hiệu gọi nhau khi tác chiến giữa các máy bay mang mật danh từ “Petro 41” đến “Petro 44”, cũng như đường bay dựng lại, đều phù hợp với hoạt động của B-2A trong ngày hôm đó.
Do Mỹ và Iran vẫn đang giao chiến, không quân Mỹ giữ bí mật rất cao về thông tin nhiệm vụ, nên chưa thể xác minh thêm chi tiết. Hiện tại, thái độ phổ biến ở phương Tây đối với tuyên bố “Jingqi” phát hiện và tái dựng đường bay B-2A là: về lý thuyết phù hợp với trình độ công nghệ hiện tại và tương thích với năng lực quốc phòng Trung Quốc, nhưng giá trị thực tế vẫn cần được kiểm chứng thêm.
Tình báo tín hiệu dựa trên AI
Jingan Technology là công ty công nghệ quốc phòng tư nhân có trụ sở tại Hàng Châu, thành lập năm 2021, cho biết nền tảng “Jingqi” của họ kết hợp tình báo nguồn mở (OSINT), ảnh vệ tinh, dữ liệu theo dõi hàng không, phân tích tín hiệu và hồ sơ quân sự công khai để tạo ra các đánh giá cảnh báo sớm về sự thay đổi trạng thái triển khai lực lượng trên các chiến trường lớn.
Điểm mấu chốt là “Jingqi” không chỉ nhắm vào một số mục tiêu hàng không đơn lẻ, mà dựa trên nền tảng thu thập tình báo thời gian thực truyền thống, kết hợp ảnh vệ tinh, dữ liệu đường bay và nguồn thông tin công khai, rồi sử dụng AI để phân tích đường bay, huy động trang bị và động thái của nhóm tác chiến tàu sân bay.
Nói cách khác, nếu ngay cả B-2A – loại có mức độ tàng hình cao nhất và “không muốn bị phát hiện nhất” – cũng bị lộ dấu vết trước “Jingqi”, thì các trang bị dễ phát hiện hơn càng khó có thể che giấu.
Ngoài ra, ngay từ đầu năm nay, “Jingqi” được cho là đã chặn thu chính xác liên lạc vô tuyến của máy bay ném bom B-52H của Mỹ hoạt động ở vùng biển lân cận. Dựa trên dữ liệu nhiều chuyến bay, họ đã xây dựng mô hình hoàn chỉnh và nắm được phần lớn đặc điểm của loại oanh tạc cơ chiến lược này.
Jingan cũng cho biết các công cụ giám sát của họ đã được cung cấp cho PLA, các cơ quan an ninh nhà nước, cũng như các tập đoàn quốc phòng lớn như Norinco và CASIC. Đội ngũ kỹ thuật của công ty bao gồm cựu nhân sự tình báo cùng các chuyên gia từng làm việc tại Alibaba Cloud, Huawei và Baidu - điều này củng cố nhận định rằng hệ thống hoạt động ở giao điểm giữa phân tích dữ liệu thương mại và yêu cầu tình báo quân sự.
Các nhà phân tích quân sự phương Tây cho rằng hệ thống như “Jingqi” không phải hiếm trên thế giới — Nga và Israel trước đó cũng đã phát triển các hệ thống phân tích và chia sẻ tình báo tinh vi hơn. Tuy nhiên, do xuất phát từ Trung Quốc và có hiệu năng vượt trội rõ rệt, “Jingqi” vẫn gây chấn động lớn trong ngành, buộc nhiều phương thức quen thuộc của phương Tây phải điều chỉnh.
Mizar Vision “lột trần” bố trí lực lượng của Mỹ
Một công ty Trung Quốc khác cũng nổi lên nhờ xung đột này là Mizar Vision (còn có tên khác là Mishang Technology), được chú ý nhờ khả năng phân tích ảnh vệ tinh cực kỳ chính xác. Triết lý phát triển của họ khá giống “Jingqi”: tận dụng nguồn tình báo sẵn có, dùng AI phân tích và tổng hợp thành thông tin theo thời gian thực.
Trước chiến tranh, đánh giá về năng lực của công ty này còn nhiều tranh cãi. Nhưng nhờ khả năng nhanh chóng xác định việc triển khai máy bay Mỹ ở tiền tuyến, với độ chính xác thường tới từng đơn vị, họ đã khẳng định được vị thế.
Đầu tháng 3/2026, Mizar Vision đã trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu chủ yếu do vai trò nổi bật của công ty trong cuộc đối đầu quân sự Mỹ-Iran và tình hình Trung Đông.
Mizar Vision, thông qua các tài khoản và nền tảng mạng xã hội của mình, đã tiết lộ gần như theo thời gian thực các hoạt động triển khai quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Các căn cứ này bao gồm Căn cứ Không quân Al Udeid (ở tây nam thủ đô Doha của Qatar), Căn cứ Không quân Ali Salim (Kuwait City), Căn cứ Prince Sultan (Saudi Arabia) và Diego Garcia (Mỹ thuê của Anh ở Ấn Độ Dương).
Các chi tiết độ phân giải cao (0,5 mét) bao gồm số lượng máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, việc triển khai hệ thống phòng không Patriot và thậm chí cách bố trí máy bay trên boong tàu sân bay… đã được họ công khai đầy đủ.
Mizar Vision được xem là biểu tượng cho việc công nghệ Trung Quốc phá vỡ thế độc quyền của phương Tây (như Maxar Technologies), thể hiện sức mạnh của ngành công nghiệp hàng không vũ trụ thương mại Trung Quốc. Cư dân mạng và truyền thông phương Tây cảm thấy xấu hổ, bởi trước đây họ từng được coi là "chiến thắng của sự minh bạch" khi sử dụng các phương pháp tương tự để giám sát các quốc gia khác, nhưng giờ đây một công ty Trung Quốc lại chống lại họ bằng cách tương tự, làm dấy lên những cuộc tranh luận gay gắt về "tiêu chuẩn kép”.
Đối với phương Tây, rắc rối lớn nhất trong cục diện mới là sự xuất hiện của các kênh thông tin không thể kiểm soát trên không gian dư luận quốc tế. Đây cũng là nguyên nhân khiến thông tin về tổn thất của Mỹ và Israel lan truyền nhanh hơn rất nhiều so với trước đây.
Theo QQnews, Sina
