Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ nắm quyền kiểm soát lâu dài đối với vấn đề an ninh tại Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, theo một thỏa thuận vừa đạt được giữa Washington, Copenhagen và chính quyền Greenland.
Trong bài đăng trên Truth Social hôm 18/9, ông Trump cho biết thỏa thuận mới “trao cho Mỹ quyền kiểm soát vĩnh viễn đối với an ninh và mọi nhu cầu khác tại Greenland, qua đó giải quyết hoàn toàn tất cả những mối quan ngại mà Mỹ đang có”.
“Tôi đã chỉ đạo các bên làm việc với đại diện của Đan Mạch và Greenland để đảm bảo rằng Mỹ sẽ MÃI MÃI có đầy đủ khả năng thực hiện những gì cần thiết tại Greenland nhằm bảo đảm và bảo vệ an ninh của Greenland cũng như Hợp chủng quốc Hoa Kỳ”, ông Trump viết.
Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố: “Kể từ bây giờ, không một đối thủ nào của Mỹ có thể đặt căn cứ tại Greenland, duy trì sự hiện diện quân sự ở Greenland hoặc thực hiện những khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland nếu không có sự chấp thuận rõ ràng bằng văn bản của chúng tôi”.
Ông Trump cam kết Mỹ sẽ “bảo vệ Greenland ở mức rất cao”, đồng thời mô tả thỏa thuận này là “giấc mơ trở thành hiện thực đối với Hợp chủng quốc Hoa Kỳ”.
Tuyên bố của ông Trump được đưa ra cùng thời điểm các quan chức quân sự cấp cao của NATO họp tại Copenhagen. Bộ trưởng quốc phòng hoặc người đứng đầu cơ quan quốc phòng của 32 quốc gia thành viên NATO tập trung tại thủ đô Đan Mạch để thảo luận về việc củng cố khả năng răn đe và phòng thủ chung của liên minh.
Trong nhiều năm qua, ông Trump liên tục lập luận rằng Mỹ nên sở hữu Greenland từ Đan Mạch, với lý do hòn đảo này có vị trí chiến lược đặc biệt và Washington cần tăng khả năng đối phó với ảnh hưởng ngày càng lớn của Nga và Trung Quốc tại Bắc Cực.
Những yêu cầu của Tổng thống Mỹ từng gây phản ứng dữ dội tại Copenhagen và khiến quan hệ giữa Washington với các đồng minh NATO ở châu Âu thêm căng thẳng.
Hiện Mỹ và Đan Mạch vốn đã có một thỏa thuận quốc phòng được ký từ năm 1951, cho phép Washington đề nghị tăng cường sự hiện diện quân sự tại Greenland.
Dù Copenhagen bác bỏ khả năng chuyển giao chủ quyền Greenland cho Mỹ, các quan chức Đan Mạch cho biết họ sẵn sàng điều chỉnh những thỏa thuận hiện có để giải quyết các quan ngại của ông Trump về vấn đề an ninh.
Đan Mạch xác nhận đạt được thỏa thuận ngay sau tuyên bố của ông Trump.
“Đây là một thỏa thuận củng cố an ninh chung của chúng ta tại khu vực Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương, qua đó cũng có lợi cho NATO và châu Âu. Đồng thời, thỏa thuận công nhận chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland”, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nói.
Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho rằng thỏa thuận này cũng ghi nhận những lợi ích của Greenland và vị thế của vùng lãnh thổ này trong hợp tác quốc tế.
“Thỏa thuận công nhận lợi ích của Greenland và vị trí của chúng tôi trong hợp tác quốc tế. Điều này có lợi cho tất cả chúng ta”, ông Nielsen nói.
Đài truyền hình DR của Đan Mạch, dẫn nguồn từ Văn phòng Thủ tướng, cho biết các bên dự kiến ký thỏa thuận vào tuần tới bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc tại New York.
Hồi tháng 2, NATO khởi động sáng kiến Arctic Sentry nhằm phối hợp và mở rộng các hoạt động quân sự của các nước đồng minh trên khắp khu vực Bắc Cực, trong đó có các cuộc tập trận do Đan Mạch dẫn đầu tại Greenland và vùng biển, khu vực xung quanh hòn đảo.
Động thái này diễn ra sau các cuộc thảo luận giữa ông Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte về vấn đề an ninh tại khu vực Bắc Cực.
Moscow nhiều lần lên án điều mà nước này cho là quá trình quân sự hóa ngày càng mạnh tại Bắc Cực.
“Dưới cái cớ về những mối đe dọa huyễn hoặc từ phía Đông, NATO đã bắt đầu tích cực quân sự hóa Bắc Cực và nhanh chóng củng cố năng lực tấn công gần các khu vực biên giới phía Bắc của chúng tôi”, Vladislav Maslennikov, một quan chức cấp cao thuộc Bộ Ngoại giao Nga, nói hôm 18/9.
EU công bố gói đầu tư 200 triệu euro cho Greenland, phát tín hiệu cứng rắn giữa căng thẳng ở Bắc Cực
Theo RT
