Những hình ảnh do truyền thông nhà nước Trung Quốc công bố đã mang đến cái nhìn hiếm hoi về hệ thống cơ sở quân sự ngầm của nước này. Đây là một mạng lưới quy mô lớn được xây dựng để bảo vệ vũ khí chiến lược, các sở chỉ huy, máy bay, đạn dược và nhân lực trước các cuộc không kích cũng như đòn tấn công bằng tên lửa.
Tuy nhiên, vai trò của hệ thống này không chỉ dừng ở việc làm nơi trú ẩn. Cơ sở hạ tầng dưới lòng đất là một phần quan trọng trong cách Trung Quốc chuẩn bị cho khả năng duy trì sức chiến đấu trong một cuộc xung đột quy mô lớn, ngay cả khi các cơ sở trên mặt đất bị tấn công.
Việc truyền thông Trung Quốc công bố những hình ảnh về hệ thống công sự ngầm diễn ra trong bối cảnh một mạng lưới ngầm nhỏ hơn nhiều tại Iran, được xây dựng với sự hỗ trợ của các chuyên gia Triều Tiên, đang đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giúp lực lượng Iran duy trì năng lực tác chiến trước Mỹ trong hơn 6 tháng.
Các cơ sở ngầm của Trung Quốc được cho thấy có quy mô rất lớn và hiện đại. Những tuyến đường bên trong cho phép các xe mang phóng - vận chuyển - nạp đạn (TEL) cỡ lớn chở tên lửa đạn đạo di chuyển qua hệ thống đường hầm.
Nổi tiếng nhất trong mạng lưới này là hệ thống thường được gọi là “Vạn Lý Trường Thành dưới lòng đất”. Công trình chủ yếu gắn với lực lượng tên lửa chiến lược của Trung Quốc, bao gồm một hệ thống đường hầm và cơ sở ngầm rộng lớn nhằm che giấu, bảo vệ, vận chuyển và có thể triển khai tên lửa đạn đạo.
Mô hình này tạo ra một phương án tăng khả năng sống sót khác với các căn cứ tên lửa cố định trên mặt đất. Thay vì để tên lửa thường xuyên hiện diện tại các cơ sở lộ thiên, các bệ phóng cơ động cùng thiết bị hỗ trợ có thể được cất giấu dưới lòng đất và di chuyển giữa nhiều vị trí được bảo vệ.
Cách tiếp cận này có nhiều điểm tương đồng với mô hình mà Iran và Triều Tiên áp dụng.
Không chỉ là lớp giáp bảo vệ tên lửa
Các chuyên gia hạt nhân Trung Quốc từng mô tả logic đưa lực lượng tên lửa xuống lòng đất tương tự nguyên lý hoạt động của tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo.
Lợi thế quan trọng nhất không đơn thuần nằm ở khả năng chống chịu của công trình, mà ở việc đối phương rất khó xác định chính xác vũ khí đang nằm ở đâu tại một thời điểm cụ thể.
Vì vậy, mạng lưới ngầm có thể đảm nhiệm nhiều chức năng cùng lúc. Các đường hầm và công trình kiên cố có thể bảo vệ tên lửa cùng thiết bị hỗ trợ trước các cuộc tấn công thông thường hoặc hạt nhân, che giấu quá trình di chuyển, đồng thời tạo ra những khu vực được bảo vệ để bảo dưỡng và chuẩn bị vũ khí.
Trong một số kịch bản, tên lửa cũng có thể được đưa ra khỏi vị trí ẩn giấu ngay trước khi phóng, khiến đối phương khó phát hiện và tấn công chúng từ trước.
Một số đánh giá còn cho rằng các tổ hợp ngầm có thể đảm nhiệm cả chức năng chỉ huy - kiểm soát và hậu cần, bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ khí tài.
“Hầm ngầm” bảo vệ cả hệ thống chỉ huy
Các cơ sở dưới lòng đất còn có ý nghĩa đặc biệt đối với hệ thống chỉ huy và kiểm soát của quân đội Trung Quốc.
Bảo vệ các trung tâm chỉ huy và mạng lưới liên lạc là nhiệm vụ quan trọng, bởi vũ khí chính xác của đối phương có thể nhằm vào các đầu não quân sự, phá hủy khả năng chỉ huy và làm gián đoạn quá trình phối hợp lực lượng.
Các đánh giá của Mỹ vì vậy xác định việc bảo vệ các chức năng C4I - chỉ huy, kiểm soát, thông tin liên lạc, máy tính và tình báo - cùng với các khí tài tên lửa là một trong những mục tiêu chính của chương trình xây dựng cơ sở ngầm của Trung Quốc.
Khả năng duy trì hệ thống chỉ huy không chỉ quan trọng đối với lực lượng hạt nhân. Trong một cuộc chiến tranh thông thường quy mô lớn, Trung Quốc cần duy trì liên lạc giữa giới lãnh đạo chính trị, các bộ tư lệnh chiến trường, căn cứ không quân, lực lượng hải quân, đơn vị tên lửa và hệ thống phòng không.
Các trung tâm chỉ huy được gia cố kiên cố có thể giúp hoạt động quân sự tiếp tục ngay cả khi các nút liên lạc và sở chỉ huy trên mặt đất bị tấn công.
Máy bay, đạn dược và nhiên liệu cũng được đưa xuống lòng đất
Trung Quốc cũng xây dựng các cơ sở ngầm dành cho lực lượng thông thường. Các căn cứ quân sự có thể sử dụng đường hầm và hầm trú ẩn kiên cố để bảo vệ máy bay, tên lửa, đạn dược, nhiên liệu và nhân lực.
Máy bay đặc biệt dễ trở thành mục tiêu bởi một căn cứ tập trung nhiều tiêm kích hoặc máy bay ném bom đậu ngoài trời có thể bị phá hủy bởi một số lượng tương đối nhỏ vũ khí chính xác.
Đưa máy bay vào các nhà chứa được gia cố có thể làm giảm đáng kể nguy cơ này.
Nguyên tắc tương tự cũng được áp dụng với kho đạn và nhiên liệu. Việc lưu trữ dưới lòng đất giúp giảm khả năng các kho dự trữ lớn bị phá hủy trong các cuộc không kích, đồng thời hạn chế tác động của mảnh văng và sức ép từ các vụ nổ.
Đối với những khu vực nằm gần các địa bàn có nguy cơ trở thành chiến trường, hệ thống kho ngầm vì thế không chỉ có tác dụng bảo vệ tài sản quân sự mà còn có thể trực tiếp giúp lực lượng duy trì hoạt động sau đợt tấn công đầu tiên.
Về tổng thể, mạng lưới công trình ngầm của Trung Quốc cho thấy một cách tiếp cận trong đó khả năng sống sót được xây dựng ngay từ cấp độ cơ sở hạ tầng. Việc phân tán, che giấu và gia cố lực lượng dưới lòng đất có thể khiến đối phương khó vô hiệu hóa đồng thời các kho vũ khí, bệ phóng, trung tâm chỉ huy và các nguồn lực cần thiết để duy trì chiến dịch quân sự.
Theo Defense News, MW
