Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) hôm 16/9 quyết định tăng lãi suất và phát tín hiệu có thể tiếp tục nâng trong những tháng tới. Quyết định được thông qua nhất trí với sự ủng hộ của Chủ tịch Fed mới Kevin Warsh, cho thấy ngân hàng trung ương Mỹ vẫn lo ngại lạm phát dai dẳng trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump chưa thể đưa áp lực giá cả xuống như kỳ vọng.
Trong khi Tổng thống Donald Trump từng cam kết sẽ giảm giá cả dưới nhiệm kỳ của mình, tác động cộng hưởng từ các mức thuế nhập khẩu trên toàn cầu của Mỹ, cú sốc năng lượng sau khi cuộc chiến Mỹ-Israel với Iran bắt đầu và làn sóng đầu tư vốn liên quan đến sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã khiến áp lực giá vẫn đủ lớn để Fed quyết định tăng lãi suất chính sách thêm 0,25 điểm phần trăm, lên phạm vi 3,75%-4,00%.
Các dự báo kinh tế được Fed cập nhật theo quý cho thấy 16 trong số 18 quan chức hoạch định chính sách dự báo sẽ có ít nhất một lần tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm trước cuối năm nay; chỉ hai người cho rằng lãi suất sẽ giữ nguyên từ mức hiện tại. Gần như toàn bộ các quan chức đều nhận thấy rủi ro lạm phát nghiêng về phía tăng, thay vì cho rằng áp lực giá chủ yếu bắt nguồn từ những cú sốc nguồn cung chỉ xảy ra một lần.
Ông Warsh một lần nữa không đưa ra dự báo riêng về lãi suất hay các chỉ số kinh tế. Ông cũng cho rằng một phần lý do cần chính sách tiền tệ thắt chặt hơn là nền kinh tế Mỹ đang tăng tốc. Tăng trưởng kinh tế và việc làm mạnh đã tạo thêm áp lực lên giá cả, trong khi những áp lực này dường như không còn chỉ bắt nguồn từ giá dầu hay thuế nhập khẩu.
“Có một loạt dữ liệu khá rộng, bao gồm cả thị trường lao động, cho thấy nền kinh tế đã mạnh lên”, ông Warsh nói với các phóng viên khi giải thích lý do ủng hộ tăng lãi suất, sau khi từng đề nghị giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp Fed ngày 28-29/7. “Chi tiêu trong nước vẫn bền bỉ, tăng trưởng năng suất mạnh và đầu tư vốn vững chắc.”
Đây là lần đầu Fed tăng lãi suất trong hơn 3 năm và cũng là thay đổi chính sách đầu tiên dưới thời Chủ tịch Warsh, người nhậm chức vào cuối tháng 5 sau khi được ông Trump lựa chọn với kỳ vọng sẽ hạ lãi suất. Reuters cho biết quyết định ngày 16/9 là lần tăng lãi suất đầu tiên của Fed kể từ năm 2023.
“Lạm phát vẫn ở mức cao. Hành động chính sách hôm nay sẽ hỗ trợ việc đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% của Ủy ban trong thời gian phù hợp hơn”, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) thuộc Fed cho biết trong tuyên bố chính sách sau cuộc họp kéo dài hai ngày.
Phát biểu trong cuộc họp báo sau cuộc họp, ông Warsh gọi quyết định tăng lãi suất là “quyết định đúng đắn”.
“Tôi sẽ rất khó mô tả các điều kiện tài chính nói chung là thắt chặt”, ông nói. “Quan điểm này được phần lớn ủy ban chia sẻ, vì vậy chúng tôi đã rút bớt một phần hỗ trợ.”
Ông Trump phản ứng
Ông Trump nhanh chóng phản ứng, lặp lại lời kêu gọi mà ông đã nhiều lần đưa ra kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào tháng 1/2025 rằng lãi suất Mỹ nên được hạ xuống khoảng 1%. Đây là mức thường gắn với những nỗ lực của Fed nhằm kích thích nền kinh tế thoát khỏi khủng hoảng và trong điều kiện bình thường có thể làm gia tăng áp lực lạm phát.
“Lãi suất tại Mỹ nên ở mức 1% hoặc thấp hơn, bởi chúng ta là nơi có tín dụng tốt nhất thế giới — VƯỢT XA. Đất nước chúng ta đang BÙNG NỔ với các khoản đầu tư mới! Nếu chúng ta ngừng giao thương với mọi quốc gia mà chúng ta thâm hụt thương mại, mà phần lớn là các nước, chúng ta sẽ kiếm được ít nhất 1.500 tỷ USD mỗi năm. Từ ‘thâm hụt’ chẳng qua chỉ là một cách nói hoa mỹ cho ‘thua lỗ’... HẠ LÃI SUẤT CHO HỢP CHỦNG QUỐC HOA KỲ, VÀ NHANH LÊN!”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Dù không nêu đích danh ông Warsh, những lời chỉ trích này gợi nhớ tới cách ông Trump thường xuyên công kích cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell.
Phản ứng của Tổng thống cho thấy tầm quan trọng của quyết định tăng lãi suất dưới thời ông Warsh hôm 16/9. Trong cuộc họp báo ngắn hơn khoảng 15 phút so với thông lệ dưới các chủ tịch tiền nhiệm, ông Warsh tập trung vào những dấu hiệu mới khiến ông tin rằng lạm phát sẽ không giảm đủ nhanh nếu Fed không thắt chặt chính sách tiền tệ hơn.
Lập trường này đi ngược với những phát biểu từ một số quan chức chính quyền rằng lạm phát không còn là vấn đề hoặc sẽ tự giảm theo thời gian.
Sau tuyên bố chính sách và các dự báo mới của Fed, đồng USD tăng trên diện rộng, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm với kỳ vọng về lãi suất Fed, tăng lên mức cao nhất trong hơn hai năm. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài hơn gần như ổn định, khiến đường cong lợi suất trở nên phẳng hơn.
Động thái ban đầu trên thị trường được xem là dấu hiệu cho thấy giới đầu tư phần nào tin tưởng vào hướng đi chính sách của ông Warsh, người từng gọi lạm phát là một “sự lựa chọn” của ngân hàng trung ương và nhiều lần cam kết đưa ổn định giá cả trở lại thành trọng tâm.
“Fed cuối cùng đã bắt đầu chu kỳ tăng lãi suất, và cuộc tranh luận giờ đây chuyển từ việc liệu lãi suất có tăng thêm hay không sang câu hỏi còn bao nhiêu lần tăng nữa”, bà Seema Shah, chiến lược gia trưởng toàn cầu tại Principal Asset Management ở London, nhận định.
“Quyết định nhất trí cho thấy giá năng lượng tăng và lạm phát dai dẳng đã khiến ngay cả những thành viên ôn hòa cũng ủng hộ, khiến khả năng đây chỉ là một lần tăng duy nhất trở nên rất thấp.”
Thị trường hợp đồng tương lai lãi suất hiện phản ánh xác suất khoảng 90% Fed sẽ tiếp tục tăng thêm 0,25 điểm phần trăm trước cuối năm, theo công cụ FedWatch của CME Group.
Tuyên bố chính sách và các dự báo mới của Fed cho thấy lãi suất chính sách có thể tăng lên phạm vi 4,00%-4,25% vào cuối năm nay và duy trì ở mức đó đến hết năm 2027.
Đáng chú ý, tuyên bố chính sách lần này không còn đề cập đến “các cú sốc nguồn cung” như nguyên nhân của tình trạng lạm phát cao hiện nay, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng. Thay đổi này phản ánh mối lo ngại của các nhà hoạch định chính sách, trong đó có ông Warsh, rằng áp lực giá đã lan rộng hơn mức có thể xem là tạm thời.
Quyết định tăng lãi suất được đưa ra chưa đầy hai tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ, sự kiện sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa của ông Trump có tiếp tục kiểm soát Quốc hội trong hai năm cuối nhiệm kỳ tổng thống hay không.
Đảng Cộng hòa đang phải đối mặt với áp lực từ những cử tri không hài lòng về giá xăng, hiện cao hơn khoảng một phần ba so với một năm trước, cũng như lãi suất vay mua nhà liên tục tăng trong năm nay. Lãi suất trung bình đối với khoản vay thế chấp cố định 30 năm đang tiến gần 7%.
Các quan chức Fed cũng nâng dự báo lạm phát, được đo bằng chỉ số giá Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE), lên 3,7%, so với mức 3,6% dự báo tại cuộc họp tháng 6. Fed hiện không dự kiến lạm phát trở lại mục tiêu 2% cho đến năm 2029, muộn hơn một năm so với dự báo trước đó.
Dự báo tăng trưởng kinh tế cũng được điều chỉnh nhẹ từ 2,2% lên 2,3%, trong khi tỷ lệ thất nghiệp được dự báo kết thúc năm ở mức 4,1%, cải thiện so với mức 4,3% được dự báo hồi tháng 6.
Theo Reuters
