Để kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc Mỹ, Bộ Tài chính Mỹ đang thúc đẩy phát hành tờ tiền mệnh giá 250 USD in chân dung Tổng thống Trump, nhưng động thái này cũng làm dấy lên nghi vấn vi phạm pháp luật và gây bất đồng, tranh cãi.
Truyền thông Mỹ tiết lộ rằng các quan chức Bộ Tài chính do Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm đã gây áp lực lên cơ quan in tiền để thiết kế một mẫu tiền giấy 250 USD có in chân dung ông Trump, làm dấy lên lo ngại về tính hợp pháp. Đáp lại, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Bộ Tài chính thực sự đã có sự chuẩn bị từ trước, nhấn mạnh rằng đề xuất này “không có gì không phù hợp”, đồng thời nói quyết định cuối cùng sẽ do Quốc hội đưa ra.
Tờ Washington Post hôm 28/5 đưa tin, dẫn lời 4 nhân viên hiện tại và cựu nhân viên của Cục Khắc và In tiền Mỹ (BEP), cho biết Thủ quỹ Mỹ Brandon Beach cùng cố vấn cấp cao Mike Brown từ năm ngoái đã nhiều lần yêu cầu BEP thiết kế mẫu thử cho tờ 250 USD có chân dung ông Trump. Động thái này gây lo ngại trong nội bộ, bởi theo luật liên bang Mỹ có hiệu lực từ năm 1866, việc in hình bất kỳ người còn sống nào trên tiền lưu thông là điều bị cấm.
Theo một bản phác thảo thiết kế mà Washington Post có được, trên tờ tiền có dòng chữ “America 250 anniversary” (Kỷ niệm 250 năm nước Mỹ), với chân dung ông Trump đặt ở chính giữa. Nếu điều này trở thành hiện thực, đây sẽ là lần đầu tiên sau gần 150 năm, tiền tệ Mỹ xuất hiện hình ảnh một người còn sống, chưa kể đó còn là một tổng thống đương nhiệm.
Ngày 28/5, ông Bessent tuyên bố: “Tôi không cho rằng việc đưa hình ảnh tổng thống đương nhiệm của Mỹ lên tờ tiền kỷ niệm 250 năm là điều gì không phù hợp”. Ông cũng cho biết nếu dự luật được thông qua thì Bộ Tài chính đã chuẩn bị sẵn sàng, nhưng trước đó vẫn sẽ tuân thủ luật hiện hành.
Ông Bessent nói thêm rằng cả Hạ viện lẫn Thượng viện Mỹ hiện đều đã có đề xuất sửa đổi quy định hiện hành, nhằm cho phép người còn sống - tức ông Trump - xuất hiện trên tờ giấy bạc 250 USD. Khi được hỏi liệu ông có cho rằng việc đưa chân dung ông Trump lên tiền giấy là một ý tưởng hay hay không, ông Bessent đáp rằng đây không phải yêu cầu của ông Trump, mà là vấn đề Quốc hội cần quyết định.
Ngoài ra, ông Bessent cũng công khai chỉ trích bài viết của Washington Post, cho rằng bài báo “viết không hay, biên tập cũng không tốt”, đồng thời nói ông “không hiểu bài báo này thực sự muốn nói điều gì”.
"Mang tính lịch sử"
Phản ứng dư luận Mỹ hiện khá chia rẽ, nhưng nhìn chung vụ đề xuất in chân dung Donald Trump lên tờ 250 USD đã gây tranh cãi rất lớn trên chính trường, truyền thông và mạng xã hội Mỹ.
Một bộ phận cử tri Cộng hòa và những người ủng hộ ông Trump coi ý tưởng này là cách kỷ niệm 250 năm lập quốc Mỹ và tôn vinh vai trò của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai.
Một số nghị sĩ Cộng hòa, như Joe Wilson, đã đưa dự luật lên Quốc hội để hợp pháp hóa việc này. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cũng công khai bảo vệ kế hoạch và cho rằng “không có gì không phù hợp” nếu đây là tiền kỷ niệm.
Những người ủng hộ Trump trên mạng xã hội cho rằng, ông Trump là tổng thống “mang tính lịch sử”; việc in hình ông trên tờ tiền sẽ giống như một biểu tượng quốc gia; đây chỉ là tiền lưu niệm/kỷ niệm chứ không phải thay toàn bộ tiền tệ Mỹ
Làn sóng chỉ trích từ phe phản đối
Phản ứng phản đối rất mạnh, đặc biệt từ phe Dân chủ, giới học giả và nhiều người trung lập. Nhiều nhà phê bình cho rằng, việc một tổng thống đương nhiệm đưa hình mình lên tiền là “không phù hợp với truyền thống dân chủ Mỹ”, nó khiến Mỹ giống các quốc gia có văn hóa sùng bái lãnh tụ; việc thúc ép cơ quan in tiền bị xem là lạm dụng quyền lực. Lãnh đạo Dân chủ tại Hạ viện Hakeem Jeffries gọi ý tưởng này là “phục vụ lợi ích cá nhân”.
Một điểm gây phẫn nộ nữa là thông tin nữ giám đốc Cục Khắc và In tiền Patricia Solimene bị điều chuyển sau khi bà phản đối kế hoạch vì lo ngại vi phạm luật liên bang. Điều này làm dấy lên tranh luận về việc chính trị can thiệp vào cơ quan tiền tệ độc lập.
Trên mạng xã hội nhiều chế giễu và meme. Trên Reddit, X và các diễn đàn Mỹ, phản ứng phổ biến nhất hiện là… chế giễu. Nhiều bình luận viral như: “Chỉ tổng thống đã qua đời mới được lên tiền giấy”, “Người hâm mộ ông Trump còn chưa chắc mua nổi”.
Một số bài đăng trên Reddit thu hút hàng nghìn lượt tương tác, phần lớn mang thái độ mỉa mai hoặc chỉ trích mạnh mẽ.
Giới chuyên gia tiền tệ: “không khả thi”
Theo Washington Post, các cựu quan chức ngành in tiền và chuyên gia tài chính Mỹ cũng hoài nghi mạnh mẽ: pháp luật hiện hành cấm in người còn sống lên tiền, Mỹ chưa từng có tờ 250 USD, một mẫu tiền mới thường phải mất 6–10 năm để thiết kế và chống làm giả… Một cựu giám đốc Cục Khắc và In tiền Mỹ cho biết việc tạo một đồng tiền mới “không thể làm kiểu qua một đêm”.
Tóm lại, dư luận Mỹ hiện xem đây không chỉ là câu chuyện về tiền giấy, mà còn là biểu tượng cho cuộc tranh cãi lớn hơn quanh phong cách chính trị của ông Trump: với những người ủng hộ là “yêu nước và mang tính lịch sử”, còn với người phản đối là “tôn sùng cá nhân và phá vỡ chuẩn mực truyền thống Mỹ”.
Theo Zombit, LTN
