Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ chấm dứt khoản viện trợ quân sự thường niên 4 tỷ USD dành cho Israel từ năm tới, đồng thời khẳng định đồng minh Trung Đông không còn cần nguồn hỗ trợ này. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh dư luận Mỹ ngày càng ít ủng hộ việc Washington tiếp tục viện trợ quân sự cho Israel.
Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với chương trình Fox & Friends của Fox News hôm thứ Ba, đúng ngày cử tri Mỹ đi bỏ phiếu bầu cử giữa nhiệm kỳ, ông Trump nói Israel không còn cần khoản viện trợ nói trên. Theo nhà lãnh đạo Mỹ, vấn đề này đang bị phe “cánh tả” khai thác để gây bất lợi cho chính quyền Washington trong dư luận trong nước.
Ông Trump cho biết đã đạt thỏa thuận với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về việc chấm dứt viện trợ. Theo lời Tổng thống Mỹ, chính ông Netanyahu là người chủ động đề cập vấn đề này.
“Chúng ta viện trợ cho họ nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác, nhưng giờ họ không còn cần khoản tiền đó nữa. Chúng ta đã làm việc này suốt nhiều năm. Tôi cũng đã duy trì việc đó, nhưng Israel hiện là một quốc gia rất phát triển. Họ không cần nữa”, ông Trump nói.
“Chúng tôi đã đạt thỏa thuận từ vài tháng trước rằng sẽ dừng khoản viện trợ này”, ông cho biết, đồng thời nói thêm Washington sẽ “tiếp tục duy trì” hỗ trợ nếu Israel vẫn cần.
Ông Trump gọi viện trợ Israel là “điểm công kích bất lợi”
Khoản tiền mà ông Trump đề cập nằm trong Bản ghi nhớ thỏa thuận (MOU) được Israel ký với chính quyền Tổng thống Barack Obama năm 2016. Theo thỏa thuận, Mỹ cam kết viện trợ tổng cộng 38 tỷ USD cho quân đội Israel trong vòng 10 năm. Nhà Trắng khi đó mô tả đây là “cam kết viện trợ quân sự đơn lẻ lớn nhất trong lịch sử Mỹ”.
Thỏa thuận dự kiến hết hiệu lực vào năm 2028. Theo cơ chế của chương trình, đến thời điểm ông Trump tuyên bố chấm dứt, toàn bộ khoản viện trợ thường niên sẽ được sử dụng để mua vũ khí do Mỹ sản xuất.
Tổng thống Mỹ cũng thừa nhận quyết định này có yếu tố chính trị.
“Phe cánh tả sử dụng khoản viện trợ 4 tỷ USD mà ai cũng biết đến như một dấu hiệu của sự bất công, và chúng ta không thể để điều đó xảy ra”, ông Trump nói.
“Vì sao chúng ta phải chịu những lời công kích từ những người cực đoan như El-Sayed, trong khi Israel không cần khoản tiền đó? Đây là một luận điểm bất lợi”, ông nói thêm.
Ông Trump nhắc đến Abdul El-Sayed, ứng viên Thượng viện của đảng Dân chủ tại bang Michigan, người đã nhiều lần chỉ trích mạnh mẽ hoạt động viện trợ quân sự của Mỹ cho Israel trong chiến dịch tranh cử.
Người Mỹ ngày càng ít ủng hộ viện trợ cho Israel
Nhiều cuộc thăm dò dư luận được công bố trong năm nay cho thấy sự ủng hộ của người dân Mỹ đối với việc Washington viện trợ cho Israel đang suy giảm.
Theo khảo sát do Hội đồng Chicago về các vấn đề toàn cầu công bố tháng trước, 56% người Mỹ cho rằng cần giảm hoặc chấm dứt hoàn toàn viện trợ quân sự cho Israel. Tỷ lệ này tăng đáng kể so với mức 38% ghi nhận năm 2012.
Cũng trong cuộc khảo sát, 56% người tham gia cho rằng Washington không nên đứng về bên nào trong cuộc xung đột Israel - Palestine.
Một cuộc thăm dò do AP-NORC thực hiện hồi tháng 7 cho thấy 40% người Mỹ nhận định Washington đang ủng hộ Israel quá mức, tăng so với tỷ lệ 37% hồi đầu năm 2024.
Báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Pew công bố cùng tháng cũng cho thấy quan điểm của người Mỹ về Israel và chính phủ nước này liên tục xấu đi trong những năm gần đây. Theo khảo sát, tỷ lệ người Mỹ có cái nhìn không thiện cảm với chính phủ Israel tăng từ 43% năm 2022 lên 62% năm 2026. Trong khi đó, tỷ lệ có đánh giá tích cực giảm từ 47% xuống còn 32% trong cùng giai đoạn.
Phát biểu trên sóng truyền hình hôm thứ Hai, trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ, người dẫn chương trình RT Rick Sanchez nhận định ngày càng nhiều người Mỹ đặt câu hỏi về ảnh hưởng của các nhóm vận động ủng hộ Israel cũng như hàng tỷ USD Washington chi ra ở nước ngoài, trong khi nhiều vấn đề trong nước vẫn chưa được giải quyết.
Viện trợ quân sự của Mỹ cho Israel không chỉ giới hạn trong thỏa thuận được ký dưới thời Tổng thống Obama. Một nghiên cứu năm 2025 của ông William Hartung, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Quincy vì Trách nhiệm trong Chính sách Đối ngoại, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington, cho biết chính quyền hai Tổng thống Joe Biden và Donald Trump đã chi thêm tổng cộng 21,7 tỷ USD để hỗ trợ quân sự cho Israel trong hai năm sau cuộc tấn công của Hamas hồi tháng 10/2023.
Cuộc tấn công khiến 1.200 người Israel thiệt mạng và khoảng 250 người bị bắt làm con tin. Sự kiện này cũng dẫn đến chiến dịch quân sự của Israel tại Dải Gaza, bao gồm các đợt không kích và chiến dịch trên bộ, khiến hơn 74.000 người Palestine thiệt mạng. Chiến dịch của Israel kéo theo những cáo buộc cho rằng nước này phạm tội diệt chủng.
Theo RT
