Triều Tiên đang nhanh chóng nâng cao năng lực tác chiến bằng máy bay không người lái (UAV) thông qua việc nghiên cứu những bài học từ cuộc xung đột Nga - Ukraine. Trong khi đó, nỗ lực bắt kịp của Hàn Quốc vẫn bị cản trở bởi tình trạng chậm trễ trong mua sắm vũ khí và những thủ tục hành chính phức tạp, giới quan sát cảnh báo.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng hoạt động đánh cắp tiền mã hóa đã trở thành nguồn tài chính quan trọng cho các chương trình vũ khí của Bình Nhưỡng. Cảnh báo này được đưa ra sau khi Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) cáo buộc các tin tặc được nhà nước Triều Tiên hậu thuẫn đã đánh cắp hơn 6 tỷ USD từ Binance, sàn giao dịch tiền mã hóa lớn nhất thế giới.
Trong bối cảnh đó, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc đã tổ chức lại đơn vị UAV hiện có, thành lập Bộ Tư lệnh UAV Quốc phòng.
“Bộ Tư lệnh UAV Quốc phòng sẽ đóng vai trò tiên phong trong việc nâng cao năng lực tác chiến, thúc đẩy đổi mới cơ cấu lực lượng và công nghệ, qua đó tăng cường khả năng vận hành UAV cũng như các phương tiện đối phó UAV của từng quân chủng”, Bộ Quốc phòng Hàn Quốc cho biết trong thông cáo hôm thứ Hai.
Động thái này diễn ra sau triển lãm vũ khí tại Bình Nhưỡng tuần trước, nơi Triều Tiên trưng bày hàng loạt hệ thống chiến đấu không người lái bên cạnh màn phô diễn hỏa lực quy mô lớn. Các thiết bị được giới thiệu gồm UAV tàng hình và đạn bay lảng vảng giá rẻ, được thiết kế để sử dụng một lần.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, người trực tiếp giám sát cuộc triển lãm, nhấn mạnh sự chú trọng ngày càng lớn của Bình Nhưỡng đối với tác chiến không người lái. Ông cho rằng giành được “ưu thế tuyệt đối” trong lĩnh vực này là “lựa chọn không thể tránh khỏi”.
“Triều Tiên đã nhanh chóng phát triển công nghệ nhờ những thông tin được Nga chia sẻ và hoạt động nghiên cứu ngược các mẫu UAV thu được trên chiến trường”, ông Doo Jin-ho, nghiên cứu viên tại Viện Nghiên cứu Viễn Đông thuộc Đại học Kyungnam, nhận định.
Theo ông Doo, qua những kinh nghiệm thực tế từ chiến trường Ukraine, Triều Tiên đã đi đến kết luận rằng UAV là giải pháp phù hợp cho một cuộc chiến với chi phí thấp. Trong khi đó, tên lửa rất đắt đỏ, còn việc bảo đảm linh kiện và các bộ phận thay thế cũng gặp nhiều khó khăn.
Ông cho rằng các đàn phương tiện không người lái, có thể được tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), có khả năng áp đảo hệ thống phòng không, trong đó có các tổ hợp THAAD và Patriot do Mỹ cung cấp, cũng như tên lửa đánh chặn Cheongung của Hàn Quốc.
Triển lãm vũ khí cũng cho thấy khoảng cách ngày càng lớn giữa hai miền Triều Tiên trong khả năng triển khai và mua sắm trang bị quân sự.
Triều Tiên phô diễn UAV tàng hình và năng lực sản xuất hàng loạt
Thiết bị thu hút nhiều sự chú ý nhất tại triển lãm là một mẫu UAV chiến đấu tàng hình cỡ lớn, có hình dáng giống cá đuối manta. Đây là lần đầu tiên mẫu phương tiện này được công khai giới thiệu.
“Thiết kế cửa hút khí và cánh chính dường như được mô phỏng theo các mẫu UAV tàng hình của Mỹ và Nga”, ông Shin Jong-woo, Tổng thư ký Diễn đàn Quốc phòng và An ninh Hàn Quốc có trụ sở tại Seoul, nhận xét.
Tiến bộ công nghệ của Triều Tiên còn thể hiện ở năng lực tấn công chính xác. Bình Nhưỡng giới thiệu UAV tấn công Saetbyol-9 (Sao Mai-9), có khả năng phóng tên lửa hành trình chiến thuật không đối đất.
Triều Tiên đồng thời trưng bày các cơ sở sản xuất UAV cảm tử giá rẻ và thiết bị bay bốn cánh quạt theo thiết kế tiêu chuẩn hóa, cho thấy năng lực sản xuất hàng loạt những phương tiện này.
Triển lãm còn đi kèm màn trình diễn bắn đạn thật, trong đó có hệ thống pháo phản lực phóng loạt siêu lớn cỡ 600 mm, được cho là có khả năng mang đầu đạn hạt nhân. Các đợt tấn công mô phỏng nhằm vào những mô hình mục tiêu quân sự chủ chốt của Hàn Quốc, gồm các chốt phòng thủ tiền tuyến và pháo tự hành K9.
Giới chuyên gia quốc phòng cảnh báo Seoul cần cải tổ hệ thống mua sắm vũ khí và xây dựng lại chiến lược chống UAV để đối phó với xu hướng tác chiến tiêu hao bằng số lượng lớn phương tiện giá rẻ mà Bình Nhưỡng đang theo đuổi.
Theo các nhà phân tích, nền kinh tế chỉ huy của Triều Tiên cho phép nước này phát triển và liên tục cải tiến các mẫu thử nghiệm trong thời gian ngắn. Ngược lại, quy trình mua sắm phức tạp cùng những yêu cầu kỹ thuật khắt khe của Hàn Quốc đang cản trở việc đưa sản phẩm của các doanh nghiệp trong nước vào quân đội.
“Dù chưa thể xác minh hiệu quả thực tế của các hệ thống này, việc Triều Tiên sản xuất UAV hàng loạt vẫn là điều đáng lo ngại đối với Hàn Quốc”, ông Shin nói.
Theo ông Shin, ngay cả trong việc triển khai các UAV cỡ nhỏ điều khiển theo góc nhìn thứ nhất (FPV), truyền hình ảnh mục tiêu theo thời gian thực đến kính hiển thị của người điều khiển, quân đội Hàn Quốc cũng đang chậm chân.
“Với các hệ thống FPV, quân đội Hàn Quốc vẫn chỉ vận hành ở cấp độ những mẫu UAV huấn luyện bán sẵn trên thị trường. Trở ngại lớn nhất là quy trình đưa vũ khí mới vào biên chế kéo dài và hệ sinh thái công nghiệp UAV trong nước còn yếu”, ông Shin nhận định.
Trong khi đó, các mẫu UAV cảm tử đang được Hàn Quốc phát triển phụ thuộc nhiều vào đường truyền dữ liệu vệ tinh đắt tiền và cảm biến cao cấp. Chi phí mỗi chiếc lên tới hàng trăm triệu won, đi ngược xu hướng tác chiến hiện đại vốn ưu tiên phương tiện giá rẻ có thể sản xuất và sử dụng với số lượng lớn.
Ông Hong Min, nghiên cứu viên cấp cao tại Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, cho rằng các UAV của Triều Tiên dường như đã tiếp thu những bài học kỹ thuật từ hoạt động tác chiến của Nga tại khu vực Kursk.
“Chúng tạo ra mối đe dọa đối với quân đội Hàn Quốc, lực lượng vốn chủ yếu xây dựng hệ thống chống UAV dựa trên các biện pháp gây nhiễu”, ông Hong nói.
Các chuyên gia kêu gọi Seoul đẩy nhanh việc sản xuất hàng loạt UAV cảm tử giá rẻ trong nước, đồng thời thúc đẩy phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa tầm thấp theo kế hoạch.
Một quan chức Bộ Quốc phòng Hàn Quốc thừa nhận những điểm nghẽn trong quá trình này. Người này đề nghị giấu tên khi trao đổi với báo chí.
“Chúng tôi nhận thức rằng tình trạng chậm trễ trong việc đưa các năng lực tiên tiến như UAV và trí tuệ nhân tạo vào sử dụng là một vấn đề nghiêm trọng”, vị quan chức nói.
Theo người này, sự chậm trễ xuất phát từ quá trình thực hiện các thủ tục theo quy định của pháp luật về chương trình mua sắm quốc phòng. Hàn Quốc dự định đẩy nhanh việc hoàn thiện các quy định pháp lý và ứng dụng công nghệ từ khu vực dân sự vào lĩnh vực quốc phòng.
Theo SCMP
