Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã kêu gọi tăng cường “phối hợp và hợp tác chiến lược” với Triều Tiên trong cuộc gặp nhà lãnh đạo Kim Jong Un tại Bình Nhưỡng ngày 8/6, mở đầu chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài hai ngày tới quốc gia này.
Theo Tân Hoa Xã, ông Tập cho rằng hai nước cần tiếp tục tạo ra “động lực mạnh mẽ” cho quan hệ song phương trong bối cảnh môi trường quốc tế đang thay đổi nhanh chóng. Nhà lãnh đạo Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh sẵn sàng mở rộng hợp tác với Bình Nhưỡng trong nhiều lĩnh vực như kinh tế, thương mại, nông nghiệp, y tế, xây dựng, khoa học và công nghệ.
Ông Kim Jong-un cùng phu nhân Ri Sol Ju đã đích thân ra sân bay đón ông Tập và phu nhân Bành Lệ Viện. Hình ảnh do truyền thông nhà nước công bố cho thấy hai nhà lãnh đạo đứng vỗ tay chào đón khi chuyên cơ của Chủ tịch Trung Quốc hạ cánh xuống Bình Nhưỡng.
Lễ đón chính thức được tổ chức quy mô lớn tại Quảng trường Kim Nhật Thành. Đội kỵ binh danh dự xếp hàng dọc tuyến đường đón đoàn Trung Quốc, trong khi hàng nghìn người dân cầm cờ và hoa tạo nên khung cảnh được dàn dựng công phu. Những bức chân dung khổng lồ của ông Tập và ông Kim cũng được treo nổi bật tại quảng trường. Sau 21 phát đại bác chào mừng, hai nhà lãnh đạo cùng duyệt đội danh dự trước khi bước vào các cuộc hội đàm chính thức và dự quốc yến tại Nhà khách Mokran.
Đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên của ông Tập trong năm nay, đồng thời diễn ra chỉ vài tuần sau khi ông lần lượt tiếp đón Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh.
Giới quan sát cho rằng thời điểm diễn ra chuyến thăm không phải ngẫu nhiên. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gay gắt, Bắc Kinh muốn thể hiện vai trò như một trung tâm quyền lực có khả năng duy trì quan hệ với nhiều đối tác khác nhau, từ Washington, Moscow cho tới Bình Nhưỡng.
Đối với Trung Quốc, chuyến thăm còn mang ý nghĩa tái khẳng định mối quan hệ lịch sử lâu đời với Triều Tiên. Những năm gần đây, khi quan hệ giữa Bình Nhưỡng và Moscow phát triển nhanh chóng, đặc biệt sau khi hai nước ký hiệp ước phòng thủ chung và tăng cường hợp tác quân sự, nhiều chuyên gia cho rằng ảnh hưởng của Bắc Kinh đối với Triều Tiên đã suy giảm phần nào.
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là đối tác kinh tế quan trọng nhất và là nguồn hỗ trợ ngoại giao chủ chốt của Bình Nhưỡng. Trong cuộc gặp, ông Tập nhấn mạnh rằng dù tình hình quốc tế biến động ra sao, lập trường của Trung Quốc trong việc coi trọng tình hữu nghị truyền thống với Triều Tiên sẽ không thay đổi.
Về phía Triều Tiên, chuyến thăm của ông Tập được xem là cơ hội để nước này tiếp tục duy trì thế cân bằng giữa hai đối tác lớn là Nga và Trung Quốc. Bình Nhưỡng đang tìm kiếm cả lợi ích kinh tế lẫn hỗ trợ an ninh từ hai nước, đồng thời cố gắng tránh phụ thuộc quá mức vào bất kỳ bên nào.
Ngay trước khi ông Tập đến Bình Nhưỡng, truyền thông nhà nước Triều Tiên đưa tin ông Kim Jong-un đã tới thị sát một cơ sở sản xuất vũ khí quy mô lớn. Tại đây, ông được báo cáo về kế hoạch mở rộng năng lực chế tạo nhiều loại tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình.
Trước đó không lâu, nhà lãnh đạo Triều Tiên cũng đến thăm một cơ sở sản xuất vật liệu hạt nhân cấp vũ khí và tuyên bố Bình Nhưỡng sẽ tăng cường năng lực hạt nhân với tốc độ “theo cấp số nhân”.
Hiện chưa rõ vấn đề hạt nhân Triều Tiên sẽ được thảo luận ở mức độ nào trong các cuộc hội đàm giữa ông Tập và ông Kim. Bắc Kinh từ lâu vẫn giữ thái độ thận trọng với chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng vì lo ngại nó có thể làm gia tăng sự hiện diện quân sự của Mỹ tại khu vực cũng như gây bất ổn sát biên giới Trung Quốc.
Dù vậy, giới lãnh đạo Trung Quốc cũng coi Triều Tiên là một phần quan trọng trong mạng lưới các đối tác giúp cân bằng ảnh hưởng của Washington tại Đông Á. Ông Tập đã nhấn mạnh hai nước cần cùng nhau bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển của mỗi bên, đồng thời duy trì hòa bình và ổn định khu vực.
Chuyến thăm lần này còn diễn ra đúng dịp kỷ niệm 65 năm Hiệp ước Hữu nghị, Hợp tác và Tương trợ Trung Quốc - Triều Tiên được ký kết năm 1961. Đây vẫn là hiệp ước phòng thủ chung duy nhất mà Trung Quốc duy trì với một quốc gia khác.
Quan hệ giữa hai miền Triều Tiên trong khi đó tiếp tục căng thẳng. Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung ngày 6/6 cho rằng khoảng cách giữa Seoul và Bình Nhưỡng đang ngày càng lớn trong khi quan hệ Nga - Triều Tiên ngày càng khăng khít. Tuy nhiên, ông khẳng định Hàn Quốc vẫn cần tiếp tục theo đuổi đối thoại.
Một yếu tố khác cũng được chú ý là khả năng nối lại đàm phán giữa Triều Tiên và Mỹ. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông Donald Trump từng ba lần gặp trực tiếp ông Kim Jong-un trong nỗ lực giải quyết vấn đề hạt nhân Triều Tiên, dù các cuộc đàm phán cuối cùng không đạt kết quả như mong đợi.
Năm ngoái, ông Kim từng để ngỏ khả năng gặp lại ông Trump, nhưng với điều kiện Washington từ bỏ mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn Triều Tiên. Đây được xem là một trong những trở ngại lớn nhất đối với bất kỳ nỗ lực ngoại giao nào trong tương lai.
Chính vì vậy, chuyến thăm Bình Nhưỡng của ông Tập Cận Bình không chỉ mang ý nghĩa song phương, mà còn được giới quan sát nhìn nhận như một động thái thể hiện vị thế của Trung Quốc trong bàn cờ quyền lực đang thay đổi nhanh chóng tại khu vực Đông Bắc Á và trên toàn thế giới.
Theo CNN, Reuters
