Các máy bay không người lái (UAV) tấn công dùng một lần Shahed 136 do Iran thiết kế, đang được sản xuất theo giấy phép tại Nga với tên gọi Geran-2, được cho là đã được cải tiến để có năng lực không đối không. Theo các quân nhân thuộc Lực lượng Vũ trang Ukraine, những hệ thống phòng không vác vai Igla đã được gắn trực tiếp lên các UAV này.
Phiên bản Shahed cải tiến được trang bị camera và modem vô tuyến, trong khi việc phóng tên lửa do chính người điều khiển UAV thực hiện từ xa. Hiện vẫn chưa rõ cấu hình này chỉ mang tính thử nghiệm hay đã được áp dụng trên quy mô rộng hơn. Tuy nhiên, việc trang bị vũ khí phòng không dẫn đường hồng ngoại tầm ngắn cho các phương tiện không người lái dùng một lần không phải là điều chưa từng có.
Trước đó, Hải quân Ukraine đã tích hợp các tên lửa không đối không tầm ngắn AIM-9 do Mỹ cung cấp lên các xuồng không người lái, nhằm tấn công máy bay Nga trên Biển Đen.
Các sĩ quan Ukraine đã phát đi cảnh báo tới các tổ lái hàng không trước mối đe dọa mới này.
“Shahed được trang bị camera và modem vô tuyến. Việc phóng tên lửa được thực hiện bởi phi công điều khiển Shahed từ lãnh thổ Liên bang Nga. Tôi đề nghị các phi công hàng không lục quân lưu ý sự xuất hiện của mối đe dọa mới này. Cần tránh tiếp cận Shahed theo hướng đối đầu trực diện và phải thận trọng hơn với những chiếc đang bay vòng”, sĩ quan Serhii Beskrestnov cảnh báo.
Đây không phải là lần đầu tiên thiết kế Shahed 136 được Nga cải tiến ở quy mô lớn. Trước đó, nhiều thay đổi đã được thực hiện nhằm cho phép UAV này rải mìn sâu sau tuyến phòng thủ đối phương. Các thành phần dẫn đường mới, liên kết thông tin liên lạc và các hệ thống đối phó đầu dò tên lửa cũng đã được tích hợp.
Các biến thể đảm nhiệm vai trò không đối không được dự đoán sẽ không được sản xuất với số lượng lớn, và theo một số ước tính, chi phí của chúng cao gấp ba lần hoặc hơn so với phiên bản cơ bản. Tuy nhiên, việc Nga còn sở hữu các kho dự trữ lớn tên lửa phòng không vác vai từ thời Liên Xô có thể khiến cấu hình này trở nên khả thi hơn.
Vào tháng 10 năm ngoái, các nguồn tin quân sự Ukraine cho biết UAV Shahed 136 đã thể hiện năng lực mới trong việc tấn công các mục tiêu cơ động gần tiền tuyến, đồng thời gia tăng khả năng hỗ trợ hỏa lực tầm gần cho lực lượng mặt đất Nga.
Năng lực ngày càng tăng của các UAV dùng một lần trong việc chủ động săn tìm cả mục tiêu cố định lẫn mục tiêu đang di chuyển sâu trong lãnh thổ Ukraine đã bù đắp đáng kể cho việc Lực lượng Hàng không – Vũ trụ Nga thiếu các chuỗi tiêu diệt tầm xa hiệu quả cũng như ưu thế trên không.
Việc tích hợp các liên kết dữ liệu đơn giản theo đường ngắm trực tiếp được xem là một trong những biện pháp tương đối dễ triển khai, giúp Shahed 136 đặc biệt hiệu quả trong việc tấn công hậu cần phía sau, các đơn vị pháo binh và hệ thống phòng không. Sự mở rộng sản xuất cũng bảo đảm số lượng UAV đủ lớn để có thể sử dụng nhằm đánh vào các mục tiêu chiến trường có giá trị thấp hơn.
Các nguồn tin từ Anh vào giữa năm 2025 cho biết sản lượng đã tăng hơn 10 lần, từ khoảng 300 chiếc mỗi tháng lên hơn 100 chiếc mỗi ngày, và ngành công nghiệp Nga vẫn đang đi đúng hướng để đạt năng lực sản xuất khoảng 500 chiếc mỗi ngày.
Theo MW
