Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo các quốc gia không được rút lui khỏi các thỏa thuận thương mại vừa ký với Mỹ sau khi Tòa án Tối cao bác bỏ các mức thuế khẩn cấp của ông. Ông tuyên bố nếu họ làm vậy, Washington sẽ áp các mức thuế “cao hơn nhiều” theo những đạo luật thương mại khác.
Trong một loạt bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump cho biết ông cũng có thể áp phí cấp phép đối với các đối tác thương mại, trong bối cảnh sự bất định về bước đi thuế quan tiếp theo của ông đang phủ bóng lên kinh tế toàn cầu và khiến thị trường chứng khoán đi xuống.
“Bất kỳ quốc gia nào muốn ‘chơi đùa’ sau phán quyết nực cười của Tòa án Tối cao, đặc biệt là những nước đã ‘bòn rút’ nước Mỹ suốt nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ, sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn nhiều, và tệ hơn, so với những gì họ vừa mới đồng ý. HÃY CẨN THẬN!!!”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Ông Trump nói rằng mặc dù tòa án đã vô hiệu hóa các mức thuế của ông theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), nhưng phán quyết này lại khẳng định khả năng ông sử dụng thuế quan theo các thẩm quyền pháp lý khác “một cách mạnh mẽ và quyết liệt hơn nhiều, với sự chắc chắn về mặt pháp lý, so với các mức thuế ban đầu”.
Ông gợi ý Mỹ có thể áp các khoản phí cấp phép mới đối với các đối tác thương mại, nhưng không cung cấp chi tiết cụ thể.
Người phát ngôn Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ chưa phản hồi ngay yêu cầu bình luận thêm về kế hoạch của ông Trump.
Tại Brussels, Nghị viện châu Âu hôm đầu tuần đã quyết định hoãn bỏ phiếu về thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ sau khi ông Trump áp mức thuế nhập khẩu tạm thời mới 15% đối với hàng hóa từ tất cả các quốc gia.
Theo thỏa thuận, hàng hóa của EU sẽ chịu mức thuế 15% của Mỹ, với các miễn trừ cho hàng trăm mặt hàng thực phẩm, linh kiện máy bay, khoáng sản quan trọng, thành phần dược phẩm và các sản phẩm khác, trong khi EU sẽ dỡ bỏ thuế đối với nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ, bao gồm hàng công nghiệp.
Hôm thứ Sáu tuần trước, ông Trump ban đầu công bố mức thuế tạm thời 10% theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, nhưng đã nâng lên 15% — mức tối đa cho phép theo luật — vào thứ Bảy.
Mức thuế mới dự kiến có hiệu lực lúc 0 giờ 01 phút sáng theo giờ miền Đông nước Mỹ (12h01 GMT) hôm 24/2. Cùng thời điểm đó, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ cho biết họ sẽ ngừng thu các khoản thuế theo IEEPA vốn đã bị tuyên là bất hợp pháp, hơn ba ngày sau phán quyết của Tòa án Tối cao.
Sự bất định khiến thị trường chao đảo
Chứng khoán Phố Wall kết thúc phiên giao dịch hôm đầu tuần trong sắc đỏ khi sự bất định mới về thuế quan sau phán quyết của Tòa án Tối cao, cùng những lo ngại về sự gián đoạn do trí tuệ nhân tạo gây ra, khiến nhà đầu tư lo lắng. Chỉ số Dow Jones giảm 1,65%, S&P 500 giảm 1,02%, còn Nasdaq thiên về công nghệ giảm 1,01%. Đồng USD suy yếu so với euro và yen.
Triển vọng các thỏa thuận thương mại đối ngoại của ông Trump vẫn chưa rõ ràng, khi Trung Quốc kêu gọi Washington dỡ bỏ các biện pháp thuế quan, EU tạm dừng phê chuẩn thỏa thuận và Ấn Độ trì hoãn các cuộc đàm phán dự kiến.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cuối tuần qua cho biết chính quyền ông Trump dự kiến mở các cuộc điều tra mới theo Mục 301 về hành vi thương mại không công bằng đối với một số quốc gia — bước đi pháp lý được cho là sẽ cho phép Mỹ đe dọa áp thêm thuế quan.
Một nhóm gồm 22 thượng nghị sĩ Dân chủ đã trình dự luật nhằm buộc chính quyền ông Trump hoàn trả toàn bộ các khoản thuế dựa trên IEEPA hiện bị coi là bất hợp pháp trong vòng 180 ngày, song triển vọng được đưa ra bỏ phiếu vẫn chưa rõ ràng.
Trong bài đăng trên mạng xã hội, ông Trump tiếp tục công kích các thẩm phán đã ra phán quyết bất lợi cho ông, trong đó có hai người do chính ông bổ nhiệm trong nhiệm kỳ đầu. Trong phán quyết do Chánh án bảo thủ John Roberts chấp bút, Tòa án Tối cao tái khẳng định quyền kiểm soát của mình đối với quyền lực của Tổng thống.
Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ lo ngại rằng tòa án có thể ra phán quyết chống lại nỗ lực của chính quyền ông nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh trong vụ việc sắp tới.
Theo Reuters
