Hoá chất Đức Giang đang trải qua những ngày vô cùng khó khăn.
Từ cuối năm 2025, cơ quan chức năng khởi tố vụ án liên quan đến Tập đoàn hóa chất Đức Giang (Mã: DGC) với các cáo buộc trong hoạt động khai thác khoáng sản, môi trường và kế toán.
Hoá chất Đức Giang là doanh nghiệp dẫn đầu Việt Nam trong lĩnh vực hóa chất vô cơ, đặc biệt nổi bật với sản phẩm phốt pho vàng (P4), chiếm thị phần xuất khẩu hàng đầu Châu Á.
Đến tháng 3/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố cựu Chủ tịch HĐQT Hoá chất Đức Giang Đào Hữu Huyền và cựu Phó chủ tịch HĐQT Đào Hữu Duy Anh (con trai ông Huyền) cùng 12 bị can với cáo buộc để xảy ra hàng loạt vi phạm, từ khai thác tài nguyên, gây ô nhiễm môi trường đến trốn thuế.
Cuối tháng 7/2026, doanh nghiệp tiếp tục nhận thông báo từ cơ quan tố tụng với loạt nhân sự chủ chốt gồm ông Lưu Bách Đạt - Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc, ông Phùng Trọng Tú - Phó tổng giám đốc và ông Nguyễn Quốc Trung - Thành viên HĐQT.
Chuỗi sự kiện này gây ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động kinh doanh của Hoá chất Đức Giang khi hai khai trường apatit chủ lực là 25 và 19B (nơi tự cung 80% nhu cầu quặng) buộc phải tạm dừng.
Mất nguồn tự chủ, doanh nghiệp phải nhập toàn bộ quặng từ nước ngoài với giá dao động quanh 152-155 USD/tấn. Ngoài ra, do ảnh hưởng từ căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, các nguyên liệu như lưu huỳnh, than cốc, amoniac liên tục tăng cao. Đặc biệt, giá lưu huỳnh (Sunsirs) còn tăng tới 140% so với đầu năm.
Lợi nhuận lao dốc sau biến cố
Những yếu tố bất lợi trên khiến kết quả kinh doanh của Hoá chất Đức Giang chao đảo trong quý II/2026. Cụ thể, doanh thu thuần giảm 17% xuống 2.415 tỷ đồng, lãi sau thuế giảm 51% xuống 440 tỷ đồng và là quý thứ ba liên tiếp doanh nghiệp đi lùi về lợi nhuận.
Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, Hóa chất Đức Giang ghi nhận doanh thu thuần 4.540 tỷ đồng, giảm 20% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế 870 tỷ đồng, giảm 50% so với nửa đầu năm 2025.
Trước khi loạt lãnh đạo cấp cao vướng vòng lao lý, Hoá chất Đức Giang có bức tranh tài chính khá sáng.
Trong giai đoạn 2021-2024, ngoại trừ năm 2022, Hóa chất Đức Giang thường ghi nhận doanh thu khoảng 8.500-9.800 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế khoảng 2.500-3.200 tỷ đồng.
Riêng 2022, Hoá chất Đức Giang đạt đỉnh với doanh kỷ lục với 14.444 tỷ đồng doanh thu, hơn 6.000 tỷ đồng lợi nhuận nhờ đóng góp mạnh mẽ từ phốt pho vàng với mức tăng trưởng doanh thu 112% và giá bán khả quan.
Năm 2025, doanh thu thuần hợp nhất Hoá chất Đức Giang đạt 11.262 tỷ đồng, tăng 14% so với năm trước. Lợi nhuận sau thuế đạt 3.189 tỷ đồng, tăng 3% so với cùng kỳ. Với kết quả trên, công ty vượt 8% chỉ tiêu doanh thu và 6% kế hoạch lợi nhuận trong năm ngoái.
Cổ đông ngoại dồn dập thoái vốn
Không chỉ kết quả kinh doanh biến động, những thách thức của Hoá chất Đức Giang còn nằm trên sàn chứng khoán.
Trước khi xảy ra diễn biến về pháp lý, gia đình cựu chủ tịch Đào Hữu Huyền sở hữu hơn 40,7% cổ phần của Hoá chất Đức Giang, trong đó ông Đào Hữu Huyền nắm giữ hơn 69 triệu cổ phiếu, tương ứng gần 18,4% vốn điều lệ.
Nhóm cổ đông nước ngoài nắm giữ 17,9% cổ phần của công ty, nổi bật là nhóm quỹ ngoại Dragon Capital (6,1%) và Norges Bank (2,2%).
Sau biến cố pháp lý, nhiều quỹ giảm hoặc đóng hoàn toàn vị thế tại Hoá chất Đức Giang.
Áp lực thoái vốn tập trung trong quý II/2026, nổi bật là VietFund Management, JPMorgan, Mirae Asset, VinaCapital và SSIAM. Trong đó, các quỹ chủ động VinaCapital thoái toàn bộ từ tháng 12/2025 và Dragon Capital giảm tỷ lệ xuống dưới 5% từ tháng 11/2025, theo Mirae Asset Securities.
Ngoài ra, Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HOSE) đưa cổ phiếu DGC vào diện hạn chế giao dịch, chỉ mua bán phiên chiều từ ngày 26/5/2026 do hồ sơ kế toán bị niêm phong khiến báo cáo tài chính kiểm toán 2025 nộp chậm. Trong đó, điều đáng tiếc hơn cả là DGC – cổ phiếu giá trị một thời bị loại khỏi rổ VN30.
Tới giữa tháng 6, HOSE cho biết Hóa chất Đức Giang đã nhận ý kiến ngoại trừ của kiểm toán viên trên báo cáo tài chính năm 2025 nên cổ phiếu DGC được chuyển trạng thái từ kiểm soát sang cảnh báo.
Tại ĐHĐCĐ bất thường diễn ra vào tháng 5, lãnh đạo Hoá chất Đức Giang cho biết việc đưa cổ phiếu thoát khỏi diện kiểm soát hoàn toàn phụ thuộc vào kết quả của báo cáo kiểm toán năm 2025.
Mục tiêu của doanh nghiệp là có được báo cáo kiểm toán trong thời gian sớm nhất có thể. Còn tiến độ sẽ còn tùy thuộc vào thời gian xử lý nghiệp vụ, việc ra báo cáo và các ý kiến chuyên môn từ phía đơn vị kiểm toán.
Tuy nhiên đến nay, cổ phiếu DGC vẫn chưa được gỡ “thẻ đỏ”.
Tương lai nào cho Hoá chất Đức Giang?
Vào ngày 13/8 tới đây, Hoá chất Đức Giang sẽ tổ chức ĐHĐCĐ thường niên 2026 sau 3 tháng diễn ra đại hội bất thường. Một trong những nội dung chính của cuộc họp là bầu bổ sung 2 thành viên HĐQT cho thời gian còn lại của nhiệm kỳ 2024-2026.
Ứng viên được đề cử gồm ông Đỗ Văn Đông và ông Đào Đức Mạnh. Đáng chú ý, 2 người này đều công tác tại Hoá chất Đức Giang và đang giữ các vị trí chủ chốt.
Động thái này diễn ra sau khi 2 thành viên HĐQT Hoá chất Đức Giang là Lưu Bách Đạt và Nguyễn Quốc Trung bị khởi tố.
Về kế hoạch đầu tư, doanh nghiệp dự kiến tập trung nguồn lực hoàn thiện Tổ hợp Hóa chất Đức Giang Nghi Sơn với tổng vốn đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, hướng tới đưa nhà máy vào vận hành trong quý IV/2026.
Đồng thời, công ty sẽ cơ cấu lại hoạt động của Nhà máy Ắc quy Tia Sáng, Nhà máy Cồn và Nhà máy Phân bón Đắk Nông nhằm nâng cao hiệu quả; nâng cấp Nhà máy Chất tẩy rửa tại Hưng Yên; mở rộng đầu tư vào lĩnh vực hóa chất tinh khiết, hệ thống tinh chế phốt pho chất lượng cao và axit phosphoric (H₃PO₄) phục vụ ngành điện tử, bán dẫn.
Ngoài ra, doanh nghiệp dự kiến hoàn thiện hồ sơ dự án bất động sản Đức Giang, mở rộng kho Đình Vũ để phục vụ hoạt động nhập khẩu dung môi, đồng thời đầu tư mở rộng hệ thống chế biến và tái sử dụng thạch cao CaSO₄.
