Ngày 13/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự khai mạc "Diễn đàn tầm nhìn vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản 2026: Hợp tác cho kỷ nguyên mới và khánh thành công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam.
Phát biểu tại diễn đàn, Thủ tướng nhấn mạnh trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, với tầm nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn, tiến sâu vào lòng đất, vươn xa ra biển lớn và vươn cao lên vũ trụ, việc khánh thành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam và tổ chức Diễn đàn tầm nhìn vũ trụ Việt Nam - Nhật Bản có ý nghĩa đặc biệt, đánh dấu bước phát triển quan trọng của ngành khoa học và công nghệ vũ trụ Việt Nam. Đồng thời, mở ra một chương hợp tác mới, sâu rộng hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Theo Thủ tướng, công trình Trung tâm Vũ trụ Việt Nam là tổ hợp hạ tầng hiện đại, có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á.
Thủ tướng Chính phủ cảm ơn sự đóng góp quý báu của Chính phủ, các tổ chức và doanh nghiệp Nhật Bản đã chung tay cùng Chính phủ, doanh nghiệp và nhân dân Việt Nam vun đắp nên những thành quả hợp tác hết sức tốt đẹp thời gian qua, tạo nền tảng vững chắc để Việt Nam và Nhật Bản tiếp tục cùng nhau vươn tới những tầm cao mới, vì sự phát triển thịnh vượng của mỗi quốc gia và vì hòa bình, hợp tác, phát triển trong khu vực và trên thế giới.
Việt Nam đặt mục tiêu làm chủ công nghệ vệ tinh sau năm 2030
Về mục tiêu, tầm nhìn và quan điểm phát triển khoa học công nghệ không gian vũ trụ Việt Nam, Thủ tướng cho biết Việt Nam phấn đấu đến năm 2030 trở thành quốc gia có trình độ phát triển về khoa học và công nghệ vũ trụ ở mức trung bình khá trong khu vực Đông Nam Á.
Sau năm 2030, xây dựng năng lực quốc gia tự chủ về công nghệ vệ tinh, ứng dụng dữ liệu không gian để giải quyết các bài toán mang tính toàn cầu và an ninh quốc gia.
Thời gian tới, Thủ tướng cho biết Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách cho hoạt động vũ trụ phù hợp với điều kiện Việt Nam và thông lệ quốc tế; nghiên cứu, chuẩn bị cơ sở khoa học và thực tiễn để từng bước hoàn thiện khung khổ pháp lý, tiến tới xây dựng Luật vũ trụ.
Việt Nam huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển khoa học công nghệ không gian vũ trụ trên tinh thần "3 có: có sự đóng góp của Nhà nước, có sự đóng góp của doanh nghiệp, có sự đóng góp các viện, trường, nhà khoa học". Tập trung thúc đẩy liên kết viện - trường - doanh nghiệp; đẩy mạnh hợp tác công - tư; từng bước hình thành thị trường dịch vụ dữ liệu vệ tinh và hệ sinh thái ứng dụng công nghệ vũ trụ của Việt Nam.
Theo Thủ tướng, Việt Nam tiếp tục xây dựng và triển khai các chương trình, đề án lớn về phát triển khoa học công nghệ vũ trụ quốc gia, trong đó tập trung nâng cao năng lực quan sát Trái đất, phát triển hạ tầng dữ liệu vệ tinh dùng chung và nâng cao năng lực phân tích, cảnh báo, hỗ trợ điều hành theo thời gian thực. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao về khoa học công nghệ vũ trụ, tập trung đào tạo nhân lực về hệ thống, vận hành, dữ liệu, an toàn thông tin.
Thủ tướng giao Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục tổ chức vận hành Trung tâm Vũ trụ Việt Nam hiệu quả, an toàn, chuyên nghiệp và bền vững; phát huy đồng bộ các chức năng nghiên cứu, tích hợp, thử nghiệm, vận hành, khai thác dữ liệu, đào tạo và chuyển giao công nghệ; đưa Trung tâm thực sự trở thành hạ tầng năng lực lõi của quốc gia trong lĩnh vực khoa học và công nghệ vũ trụ.
Về hợp tác quốc tế, Thủ tướng nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác trong khoa học công nghệ vũ trụ, đặc biệt với Nhật Bản, thông qua các chương trình, dự án cụ thể, có lộ trình, trách nhiệm và sản phẩm đầu ra rõ ràng. Hai bên tập trung hợp tác trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, chuyển giao công nghệ, vận hành và khai thác vệ tinh, phát triển ứng dụng viễn thám và xử lý dữ liệu.
Thủ tướng cũng yêu cầu phối hợp chặt chẽ để phóng vệ tinh LOTUSat-1 vào cuối năm 2027 và khai thác hiệu quả, đồng thời từng bước phát triển các hệ vệ tinh nhỏ của Việt Nam.
Bên cạnh đó, các bộ ngành, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước cần tăng cường kết nối, khuyến khích doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp vũ trụ. Việt Nam tiếp tục tạo điều kiện để các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển và cộng đồng doanh nghiệp đồng hành trong phát triển khoa học công nghệ vũ trụ theo tinh thần "3 đẩy mạnh" và "3 cùng".
Thủ tướng Phạm Minh Chính bày tỏ tin tưởng với sự chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, sự nỗ lực của đội ngũ nhà khoa học và sự hợp tác của các đối tác quốc tế, Trung tâm Vũ trụ Việt Nam sẽ trở thành "bệ phóng" chiến lược, góp phần đưa khoa học công nghệ vũ trụ Việt Nam phát triển mạnh mẽ, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trung tâm Vũ trụ Việt Nam được xây dựng trên diện tích 9 ha, được đánh giá có quy mô và trình độ công nghệ thuộc nhóm tiên tiến trong khu vực Đông Nam Á, triển khai bằng nguồn vốn vay ODA của chính phủ Nhật Bản với tổng mức đầu tư hơn 7.000 tỷ đồng.
Công trình gồm Trung tâm điều hành, Trung tâm khai thác và ứng dụng dữ liệu vệ tinh, Trung tâm nghiên cứu và phát triển vệ tinh, hệ thống mặt đất với anten đường kính 9,3 mét, Bảo tàng vũ trụ, Trung tâm đa phương tiện, Nhà khách quốc tế, Đài Thiên văn Nha Trang và hạ tầng hỗ trợ đào tạo, chuyển giao công nghệ.
