Tổng thống Yemen Rashad al-Alimi, người đứng đầu chính phủ được Arab Saudi hậu thuẫn, hôm 4/10 tuyên bố bắt đầu một chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm giành lại các vùng lãnh thổ đang nằm dưới quyền kiểm soát của lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn.
Các quan chức khu vực và phương Tây từng nói với Reuters hồi đầu tuần rằng Arab Saudi cùng các đồng minh Yemen đang chuẩn bị mở cuộc tấn công nhằm vào Houthi. Theo kế hoạch, Saudi Arabia sẽ đóng vai trò chủ lực trong các chiến dịch không kích, trong khi lực lượng Yemen tiến hành tác chiến trên mặt đất.
“Hôm nay, tôi tuyên bố bắt đầu các chiến dịch quân sự nhằm giành lại phần lãnh thổ còn lại của nước Cộng hòa, đồng thời mở rộng quyền lực của nhà nước và các cơ quan nhà nước trên toàn bộ lãnh thổ quốc gia”, Tổng thống Yemen Rashad al-Alimi nói trong một bài phát biểu được truyền hình trực tiếp.
Trong khi đó, Houthi tuyên bố đã phóng tên lửa đạn đạo và drone nhằm vào các cơ sở của Saudi Aramco tại thủ đô Riyadh và khu vực Khurais của Arab Saudi. Lực lượng này nói các cuộc tấn công đã gây ra những đám cháy lớn, nhằm đáp trả điều họ mô tả là 50 cuộc không kích và tập kích tên lửa do Arab Saudi dẫn đầu nhằm vào Yemen trong 12 giờ trước đó.
Arab Saudi chưa lập tức xác nhận thông tin này.
“Mọi cơ hội hạ nhiệt đã cạn kiệt”
Tổng thống al-Alimi cho biết quyết định mở chiến dịch phản công được đưa ra sau khi mọi cơ hội nhằm hạ nhiệt xung đột đều đã cạn kiệt. Ông cáo buộc Houthi đáp lại những nỗ lực giảm căng thẳng bằng việc tiếp tục huy động lực lượng và leo thang quân sự.
“Lập trường của chúng tôi hôm nay là thực hiện trách nhiệm quốc gia trong việc đối đầu với lực lượng Houthi, sau khi mọi cơ hội giảm leo thang đã cạn kiệt”, ông nói.
Ông al-Alimi cho biết đã ra lệnh cho quân đội, lực lượng an ninh và tất cả các đơn vị quân sự bắt đầu thực hiện nhiệm vụ được giao theo những kế hoạch đã được phê duyệt.
Arab Saudi can thiệp vào cuộc nội chiến tại Yemen từ năm 2015, khi nước này đứng đầu một liên minh Arab nhằm hỗ trợ chính phủ được quốc tế công nhận, lực lượng từng bị Houthi đánh bật khỏi thủ đô Sanaa.
Tổng thống al-Alimi cảm ơn Arab Saudi vì sự hỗ trợ, nói vương quốc này đã “đứng bên cạnh Yemen trong những thời khắc đen tối nhất”. Ông đồng thời kêu gọi các đồng minh trong khu vực và đối tác quốc tế tiếp tục hỗ trợ Yemen, các lực lượng vũ trang và các cơ quan nhà nước của nước này.
Sáu nguồn tin am hiểu công tác chuẩn bị của Arab Saudi nói với Reuters rằng Mỹ hiện cung cấp thông tin tình báo để hỗ trợ các chiến dịch của Riyadh tại Yemen, trong khi một số quốc gia châu Âu và khu vực chủ yếu cung cấp viện trợ quân sự mang tính phòng thủ cho Arab Saudi.
Lệnh ngừng bắn được các bên tham chiến nhất trí năm 2022 phần lớn được duy trì cho tới năm nay, khi Houthi tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone nhằm vào tàu thuyền và cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Arab Saudi trong bối cảnh xung đột Iran lan rộng.
Houthi mở cuộc tiến công thần tốc
Cho đến nay, Houthi vẫn giữ thế chủ động trên chiến trường, chỉ vài tuần sau khi lực lượng này chiếm eo biển chiến lược Bab el-Mandeb trong một cuộc tiến công thần tốc dọc bờ biển, khiến lực lượng chính phủ Yemen nhanh chóng sụp đổ.
Bab el-Mandeb là cửa ngõ phía nam của Biển Đỏ, một tuyến hàng hải quan trọng nối Địa Trung Hải với châu Á. Tuyến đường này càng trở nên quan trọng trong năm nay khi được xem là một phương án thay thế cho eo biển Hormuz, vốn gần như bị đóng cửa do xung đột Iran.
Houthi vốn đã kiểm soát khu vực tây bắc Yemen, nơi phần lớn dân số nước này sinh sống.
Trong 48 giờ qua, Houthi tiếp tục giành thêm lợi thế trước lực lượng chính phủ và các lực lượng địa phương tại những vị trí đồi núi chiến lược gần Taiz, các nguồn tin quân sự cho biết.
Lực lượng này đang tiến về tuyến đường cuối cùng nối Taiz với Aden, thành phố nằm bên bờ biển phía nam và là nơi chính phủ Yemen được Arab Saudi hậu thuẫn đặt căn cứ.
Nếu kiểm soát tuyến đường Taiz-Aden, Houthi có thể tạo ra một cuộc bao vây trên thực tế đối với Taiz, thành phố lớn thứ ba Yemen, nơi hàng trăm nghìn dân thường sinh sống và hàng nghìn binh sĩ chính phủ đang đồn trú.
Theo Mohammed Al-Qadhi, một nhà báo kỳ cựu người Yemen đến từ Taiz và hiện là nhà phân tích chính trị, việc chiếm các vùng núi hiểm trở nhìn xuống khu vực ven biển Bab el-Mandeb cũng sẽ giúp Houthi củng cố quyền kiểm soát khu vực ven biển tương đối bằng phẳng này.
“Điều đó sẽ giúp họ bảo vệ hậu phương trong trường hợp có bất kỳ chiến dịch nào nhằm vào khu vực ven biển, đồng thời khiến việc tái chiếm những vùng lãnh thổ này trở nên khó khăn hơn nhiều”, ông nói.
Taiz không chỉ quan trọng vì vị trí chiến lược. Tổng thống Yemen Rashad al-Alimi xuất thân từ khu vực này, trong khi việc thành phố bị bao vây sẽ khiến tình hình nhân đạo vốn đã nghiêm trọng tại Yemen càng trở nên tồi tệ.
Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) cho biết tuần trước rằng tại một số khu vực của Yemen, cứ 4 gia đình thì có 3 gia đình đang thiếu ăn do giao tranh gia tăng. Hàng chục nghìn người đã phải rời bỏ nhà cửa, trong khi nguồn cung hàng hóa tới hàng triệu người bị gián đoạn.
Theo Reuters
