Lực lượng Houthi ở Yemen hôm 19/9 tuyên bố đã sử dụng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công các “mục tiêu nhạy cảm” tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi, vài giờ sau khi lửa và một cột khói lớn được nhìn thấy gần sân bay chính của thành phố.
Arab Saudi đã phát cảnh báo trong đêm, yêu cầu người dân đề phòng nguy cơ xảy ra các cuộc tấn công tại khu vực Riyadh, trong bối cảnh Houthi đang đẩy mạnh các hoạt động tấn công nhằm vào vương quốc này.
Hình ảnh và video của Reuters cho thấy một cột khói đen khổng lồ bốc lên trong khu vực gần sân bay, phía trước là đường cao tốc dẫn vào sân bay, nhà ga chính cùng nhiều công trình khác. Có thời điểm, lửa được nhìn thấy bùng lên phía sau một khu vực dường như có các bồn chứa nhiên liệu.
Dù lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn đã liên tiếp tấn công Arab Saudi từ tháng 7, tuyên bố hôm 19/9 dường như là lần đầu tiên nhóm này được ghi nhận tấn công Riyadh kể từ khi đợt leo thang hiện nay bắt đầu.
Houthi không nói rõ mục tiêu cụ thể tại Riyadh là gì. Tuy nhiên, lực lượng này cho biết họ cũng đã tấn công một cơ sở của Saudi Aramco tại Yanbu, thành phố ven Biển Đỏ và là một trong những trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Arab Saudi.
Houthi nói các cuộc tấn công nhằm đáp trả một vụ tấn công trước đó tại thủ đô Sanaa của Yemen.
Liên minh quân sự do Arab Saudi dẫn đầu, lực lượng đang chiến đấu chống Houthi, cho biết hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn và phá hủy một tên lửa do lực lượng Yemen phóng về phía Riyadh vào sáng sớm cùng ngày.
Trong một tuyên bố, liên minh cũng cho biết đã ngăn chặn các cuộc tấn công nhằm vào dân thường tại Bish và Farasan ở phía tây nam, Taif ở phía tây Arab Saudi, cũng như Yanbu trên bờ Biển Đỏ. Tuyên bố không cho biết các cuộc tấn công này có gây thiệt hại hay không.
Lực lượng phòng vệ dân sự Arab Saudi đã gửi cảnh báo qua điện thoại trong đêm, cảnh báo nguy cơ xảy ra các cuộc tấn công đường không tại Riyadh và thành phố Al-Kharj, nằm ở phía đông thủ đô. Đến sáng 19/9, giới chức phát thông báo tình hình đã an toàn.
Một phóng viên Reuters có mặt tại khu vực Olaya ở Riyadh cho biết đã nghe thấy những tiếng nổ trước khi lệnh báo động được dỡ bỏ.
Trước đó, Riyadh từng phát một số cảnh báo trong năm nay sau khi cuộc chiến Mỹ-Iran bùng phát. Tuy nhiên, đây là những cảnh báo đầu tiên tại thủ đô kể từ khi giao tranh giữa Arab Saudi và Houthi leo thang vào tháng 7.
Giao tranh giữa Houthi và Arab Saudi đang hình thành một mặt trận mới trong cuộc xung đột rộng lớn hơn, bắt đầu sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác đề nghị của Arab Saudi về việc Washington trực tiếp can thiệp quân sự để chống lại Houthi.
Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 19/9 cũng phát cảnh báo an ninh dành cho công dân Mỹ tại Trung Đông, trong đó dẫn các cuộc tấn công của Houthi là một trong những mối đe dọa hiện nay.
Bộ này kêu gọi công dân Mỹ đang ở Trung Đông “nâng cao cảnh giác”, đồng thời khuyến cáo những người đang ở ngoài khu vực “nghiêm túc cân nhắc lại việc di chuyển đến hoặc đi qua khu vực”.
Cảnh báo từ Houthi
Houthi hiện kiểm soát những khu vực đông dân nhất của Yemen cùng phần lớn miền Bắc nước này. Từ tháng 7, lực lượng này bắt đầu tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Arab Saudi sau khi tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Riyadh, trong đó có các vụ tập kích tàu Arab Saudi trên Biển Đỏ.
Các cuộc tấn công sau đó mở rộng sang nhiều thành phố của Arab Saudi, cơ sở hạ tầng năng lượng và hoạt động vận tải biển. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ đối với nguồn cung dầu toàn cầu, đồng thời đe dọa tuyến đường Biển Đỏ vốn là tuyến thay thế quan trọng cho hoạt động xuất khẩu dầu từ vùng Vịnh trong bối cảnh giao thông qua eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa.
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan ngày 19/9 cho biết Arab Saudi có thể đang cần thêm hỗ trợ quân sự do các cuộc tấn công liên tục của Houthi. Ankara sẵn sàng hỗ trợ Riyadh theo một hiệp ước phòng thủ ba bên có sự tham gia của Pakistan.
Phát biểu với đài NTV, ông Fidan cho biết Arab Saudi có thể cần hỗ trợ trong “một số vấn đề kỹ thuật”, nhưng không nói rõ Ankara có thể cung cấp loại hỗ trợ cụ thể nào.
Thỏa thuận phòng thủ ba bên được ký hồi tháng trước quy định rằng một cuộc tấn công vũ trang nhằm vào bất kỳ quốc gia nào trong ba nước sẽ được xem là cuộc tấn công nhằm vào cả ba.
Trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera được phát sóng ngày 19/9, Mohsen Rezaei, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, cho biết Tehran muốn cuộc chiến giữa Arab Saudi và Houthi chấm dứt.
Ông Rezaei nói người dân Yemen cũng muốn đạt được một thỏa thuận giải quyết xung đột với Arab Saudi.
Quan chức Iran đồng thời cho biết Tehran đã thông qua các bên trung gian chuyển tới Mỹ những điều kiện để nối lại các cuộc đàm phán đang đình trệ. Một trong những điều kiện được ông nêu ra là “chấm dứt chiến tranh trên tất cả các mặt trận”.
Theo ông Rezaei, các cuộc tham vấn với các bên trung gian Qatar và Pakistan vẫn đang được tiến hành, trong khi Tehran chờ phản hồi từ Tổng thống Donald Trump.
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc ngày 18/9 ra tuyên bố lên án “với mức độ mạnh mẽ nhất” các cuộc tấn công liên tiếp của Houthi nhằm vào Vương quốc Arab Saudi, trong đó có những vụ tấn công ảnh hưởng tới cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng, khiến nhiều dân thường bị thương, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em.
Hội đồng Bảo an đồng thời lên án “sự leo thang quân sự của Houthi tại Yemen”.
Theo Reuters
